JobCannon

Dooshaan Keessan Maali?

Daqiiqaa sadii keessatti dooshaa keessan kan Ayurveda beekaa. Gaaffiiwwan saffisaa kudha lama waa'ee qaama, anniisaa, miiraa fi amala keessanii kan isin gara Vaataa, Piittaa, yookiin Kaafaa akka jettan – fi sadan isaanii akkamitti gara wal-makaa adda ta'e keessanitti akka walitti makaman agarsiisu. Qajeelfama fayyabiyyee aadaa kanatti seensa bashannansiisaa fi of-ilaaluu dha, qormaata yaalaa yookiin adda baasuu miti.

Gaaffiiwwan 12daqiiqaa 3
Qormaata kana fudhadhaa
Waan bu'uuraa

Qormaata Dooshaa maali?

Ayuurveedaa keessatti — sirna fayyaa aadaa waggoota kumaatamaan dura Indiyaa keessatti jalqabame — dooshaan gosa sammuu-qaamaa sadii keessaa tokko yoo ta'u, amaloota qaamaa, humna, amala, fi dhiibbaa keessan kan bocan jedhamee amanama. Vaataan qilleensa fi sochii wajjin walqabata (saffisaa, kalaqaa, kan jijjiiramu), Piittaan ibidda fi jijjiirama wajjin (kan xiyyeeffate, kan kaka'e, cimaa), Kaafaan immoo lafa fi caasaa wajjin (tasgabbaa'aa, callisaa, kan lafa qabate). Namoonni baay'een walmakaa sadanuu kan qaban jedhamee yaaddama, yeroo baay'ee tokko yookiin lama kan dursan ta'u.

Itti fufaa dubbisaa

Qormaatni kun seensa gaaffii 12, filannoo dirqamaa kan deebiiwwan keessan dooshaawwan sadan irratti ramadee isa kamtu isiniif dursaa akka ta'e agarsiisudha — akkasumas warri kaan akkamitti walitti makamanii walmakaa keessan guutuu uuman agarsiisa. Gaaffiin tokkoon tokkoon isaa filannoo Vaataa, Piittaa, fi Kaafaa kan dhihaatu yoo ta'u, wantoota akka boca fi humna keessanii, akkamitti dhiphina keessan akka to'attan, hirriba fi fedhii nyaataa keessan, saffisa keessan, fi miira keessan of keessatti qabata. Bu'aan dooshaa keessan isa dursaa maqaa dhaha fi walmakaa isaa ibsa, kanaafuu gosa tokko kan cimaa ta'e moo walmakaa madaalamaa lama yookiin sadii akka taatan arguu dandeessu.

Hubachiisa dhugaa tokko: kun qormaata of-argannoo barnootaa fi bashannansiisaa salphaa dha, gorsa Ayuurveedaa kilinikaalaa yookiin madaallii yaalaa miti. Ogeessi aadaa tokko qorannoo bal'aa gaggeessuun uumama keessan (prakriti) murteessa, tiyooriin dooshaa immoo qorannoo yaalaa ammayyaa ragaa irratti hundaa'e keessatti hin hammatamu. Bu'aa keessan akka meeshaa of-ilaallii bashannansiisaa fi waa'ee amala fi dhiibbaa keessanii ittiin yaaddanitti fudhadhaa — gorsa fayyaa, adda baasuu, yookiin sababa nyaata yookiin yaala jijjiiruuf qajeelfama gahumsa qabu malee hin fudhatinaa.

Waan argattan

Waan qormaatni kun mul'isu

Dooshaan keessan inni dursaan — Vaataa, Piittaa, yookiin Kaafaa — deebiiwwan keessan sadan irratti akkamitti akka walitti tuulaman irratti hundaa'a
Gama Vaataa keessanii — amaloota qilleensa-fi-sochii kan kalaqa, saffisa, fi jijjiirama wajjin walqabatan
Gama Piittaa keessanii — amaloota ibidda-fi-jijjiiramaa kan xiyyeeffannoo, kaka'umsa, fi cimina wajjin walqabatan
Gama Kaafaa keessanii — amaloota lafa-fi-caasaa kan tasgabbii, cichoomina, fi danda'umsa wajjin walqabatan
Walmakaa keessan guutuu — gosa tokko kan cimaa ta'e moo walmakaa madaalamaa lama yookiin sadii kan dooshaa ta'uu keessan
Ibsa afaan salphaan waa'ee gosa keessanii fi akkamitti akka meeshaa of-ilaallii, ajajaatti utuu hin taane, dubbisuu qabdan

  • Ayuurveedaa keessatti, dooshaan gosa sammuu-qaamaa sadii keessaa tokko yoo ta'u, amaloota qaamaa, humna, fi amala keessan kan dhiibbaa irraan gahan jedhamee yaaddama: Vaataa (qilleensa fi sochii), Piittaa (ibidda fi jijjiirama), fi Kaafaa (lafa fi caasaa). Yaada isaa keessatti, namni hundi sadanuu hamma tokko qaba, yeroo baay'ee tokko yookiin lama kan dursan ta'u. Walmakaan keessan inni addaa uumama keessan jedhama. Inni kun sirna fayyaa aadaa waa'ee dhiibbaawwanii ittiin yaaduuf gargaaru malee, ramaddii yaalaa miti.

  • Vata'n qilleensaa fi hawaa wajjin wal qabata — namoonni Vata'n isaan dursu yeroo baay'ee saffisaa, uumamaa, anniisaa qabeessa, fi jijjiiramaa, qaama salphaa fi amala hirribaa fi fedhii nyaataa garaagaraa qabu jedhamuun ibsamu. Pitta'n ibiddaa fi bishaan wajjin wal qabata — yeroo baay'ee xiyyeeffannoo qabu, kaka'umsa qabu, qindaa'aa, fi cimaa, daakamuu cimaa fi yeroo dhiphinaatti aarii cimaa qabu. Kapha'n lafaa fi bishaan wajjin wal qabata — yeroo baay'ee tasgabbaa'aa, gadi dhaabbataa, obsa qabeessa, fi lafa qabataa, qaama jabaa fi dandeettii guddaa qabu. Namoonni baay'een makaadha, tokko yookiin lama kan dursu qabu.

  • Eeyyee — sun baramaadha. Ayurveda'n namni hundi walitti makama dosha sadii hundaati jedhee amana, namoonni baay'een tokko kan ol'aantummaa qabu kan lammaffaa cimaa wajjin qabu (fakkeenyaaf Vata-Pitta yookiin Pitta-Kapha). Lakkoofsi xiqqaan tokko sadan hunda keessatti madaalamaadha. Qormaatni kun makaa keessan guutuu agarsiisa, gosa ol'aanaa tokko qofa osoo hin taane, kanaafuu dosha tokkotti jabeessitanii akka jettan yookiin makaa walqixatti dhihaattanii akka teessan arguu dandeessu.

  • Daqiiqaa sadii. Gaaffiiwwan 12 kan jiran yoo ta'u, tokkoon tokkoon isaanii filannoowwan sadii kan Vata, Pitta, yookiin Kapha agarsiisan qabu. Isin salphaatti isa isiniif sirrii ta'e filattu. Dhuma irratti bu'aa battalaa kan dosha keessan isa ol'aanaa maqaa dhahuu fi makaa keessan waliigalaa ibsu argattu, isa arguuf galmeen barbaachisu hin jiru.

  • Lakki — kana irrattis ifa ta'uu barbaanna. Tiyooriiin dosha Ayurveda sirna fayyaa aadaati, kutaa yaala ammayyaa ragaa irratti hundaa'e miti, qormaatni kunis meeshaa of-ilaaluu barnootaa fi bashannanaaf yaadameedha. Inni diagnoosii, madaallii fayyaa, yookiin gorsa ogeessa yaalaa yookiin ogeessa Ayurveda gahumsa qabu irraa argamu bakka bu'u miti. Amalaafi gocha keessan ittiin yaaduuf akka daawwitii bashannansiisaatti itti gammadaa, qajeelfama yaalaa akka hin taanetti.

  • Gaaffiiwwan 12 keessaa tokkoon tokkoon isaanii filannoo Vata, Pitta, fi Kapha dhiyeessu, filannoon keessanis dosha sanaaf qabxii tokko dabala. Tartibni filannoo gaaffiiwwan keessatti wal jijjiira, kanaaf dosha'n tokko yeroo hunda iddoo tokko irra hin taa'u. Dhuma irratti qabxiiwwan walitti ida'amu, dhibbeentatti jijjiiramu, inni ol'aanaanis dosha keessan isa ol'aanaa ta'a — caccabni guutuun kan agarsiifamu yoo ta'u, makaa keessan arguu dandeessu. Inni lakkoofsa salphaa, ifa ta'eedha, algoorizimii dhokataa miti.

  • Akka jalqabbii of-ilaaluutti itti fayyadamaa. Namoonni baay'een dosha'n isaanii inni ol'aanaan amala isaanii isa dhugaa kan anniisaa, dhiphina, hirriba, fi saffisa naannoo jiru wajjin akkamitti akka walsimu hubachuun nama hawwata jedhanii argu — hubannoon sun qofti faayidaa qabaachuu danda'a. Yaada jireenyaa Ayurveda sirriitti qorachuu yoo barbaaddan, yookiin jijjiirama nyaataa, dabalataa, yookiin yaala irratti yaadaa jiraattan, dura ogeessa gahumsa qabu yookiin doktora keessan haasofsiisaa. Qormaatni kun beekuu barbaaduu fi of-hubachuufi, karoora fayyaa miti.

  • Ayurveda keessatti uumama keessan isa bu'uuraa, kan tasgabbaa'aa ta'e jedhamee yaadamu, fi haala keessan isa ammaa, kan waqtii, dhiphina, nyaata, umurii, fi akkaataa jireenyaa wajjin jijjiiramuu danda'u gidduutti garaagarummaan jira. Kanaaf deebiiwwan keessan — fi bu'aan qormaata kanaa — yeroo wajjin haalli keessan yeroo jijjiiramu socho'uu danda'u, yaadni aadaa kan uumama keessan 'dhugaa' dhaabbataa ta'us. Qormaata yeroo jireenyaa adda ta'e keessatti irra deebi'anii fudhachuun wanti jijjiirame maal akka ta'e arguuf karaa bashannansiisaa ta'uu danda'a.

Amma Qormaata Dooshaa — Vaataa, Piittaa & Kaafaa fudhadhaa

Ibsa dhuunfaa Qormaata Dooshaa keessanii argadhaa. Gaaffiiwwan 12 · daqiiqaa 3.

Qormaata kana fudhadhaa
Kan walqabatu

Qormaatawwan walqabatan

Qormaata ChakraQormaata Halluu AuraQormaata EnneagramQormaata Bineensa HafuuraaQormaata Sadarkaa Ji'aaGosa Sake