Irú Aṣáájú Wo Ni Ìwọ? Ìdánwò Ọ̀fẹ́ Pẹ̀lú Ìṣẹ̀lẹ̀ 15
Mọ ọ̀nà aṣáájú rẹ ní ìṣẹ́jú 5 — ìgbéléwọ̀n aṣáájú ọ̀fẹ́. Ìṣẹ̀lẹ̀ 15 láti inú ẹgbẹ́ gidi ń fi hàn bóyá o ń darí bí ọ̀gá aláṣẹ-pátápátá (autocratic), olùṣètò àjùmọ̀pinnu (democratic), onígbẹ̀ẹ́kẹ̀lé tí kì í dá sí (laissez-faire), tàbí aríran olùyípadà (transformational). Ọ̀fẹ́, lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, kò sí ìforúkọsílẹ̀.
Kí ni Ọ̀nà Aṣáájú?
Ìdánwò Ọ̀nà Aṣáájú ń wọn ọ̀nà mẹ́rin nípasẹ̀ ìṣẹ̀lẹ̀ gidi 15 nínú ẹgbẹ́: Aláṣẹ-Pátápátá (Autocratic), Àjùmọ̀pinnu (Democratic), Àìdásí (Laissez-faire) àti Olùyípadà (Transformational). Àwọn mẹ́ta àkọ́kọ́ wá láti inú ìlànà Kurt Lewin ti ọdún 1939, ìwádìí ìpìlẹ̀ tí ó dá ọ̀nà mẹ́ta ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ mọ̀ tí àwọn aṣáájú fi ń bá ẹgbẹ́ wọn lò; ẹ̀kẹrin wá láti inú ẹ̀kọ́ aṣáájú olùyípadà tí James MacGregor Burns ṣẹ̀dá (1978), tí Bernard Bass sì túnṣe. Papọ̀, ọ̀nà mẹ́rin wọ̀nyí bo fẹ́rẹ̀ẹ́ gbogbo ọ̀nà tí a fi ń darí ènìyàn, láti ọ̀gá aláṣẹ tí ó ń pàṣẹ nígbà ìdààmú dé aríran tí ó ń fa ẹgbẹ́ lọ sí ọjọ́-iwájú tí wọn kì bá tí rí fúnra wọn. Ìwádìí àkíyèsí àkọ́kọ́ ti Lewin lórí àwọn ẹgbẹ́ ọmọdé mú ọ̀kan lára àwọn àbájáde tí a ti tún ṣe jùlọ jáde nínú ìmọ̀-ọkàn àjọ-iṣẹ́: ẹgbẹ́ ènìyàn kan náà ń mú àbájáde tí ó yàtọ̀ pátápátá wá lábẹ́ ọ̀nà aṣáájú ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, kódà nígbà tí iṣẹ́ àti ohun-èlò bá jẹ́ bákan náà.
Ka síiFi hàn kékeré
Ohun tí ó mú ìdánwò yìí wúlò kì í ṣe mímọ ọ̀nà tí ó borí lára rẹ nìkan — ó jẹ́ rírí ibi tí ọ̀nà náà ti ń ṣe ọ́ ní ìpalára. Àwọn aṣáájú aláṣẹ-pátápátá ń parí iṣẹ́ kíákíá ṣùgbọ́n wọ́n ń pa ìtara run. Àwọn aṣáájú àjùmọ̀pinnu ń jèrè àtìlẹ́yìn gbogbo ènìyàn ṣùgbọ́n wọ́n ń dúró síbìkan nígbà tí àkókò bá ń kán. Àwọn aṣáájú àìdásí ń fa àwọn akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ àgbà mọ́ra ṣùgbọ́n àwọn òṣìṣẹ́ kékeré máa ń sọnù láìní ìtọ́sọ́nà. Àwọn aṣáájú olùyípadà ń mú ìfaramọ́ wá ṣùgbọ́n àárẹ̀ máa ń dé bá wọn nígbà tí ìran bá ṣáájú ètò ìṣe. Gbogbo ọ̀nà jẹ́ agbára ní àyíká tí ó tọ́, ó sì jẹ́ ẹrù ní àyíká tí kò tọ́. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ 15 inú ìdánwò yìí wá láti inú ipò ẹgbẹ́ gidi (fífi àfojúsùn lélẹ̀, ìjà-àríyànjiyàn, ìdààmú, gbígba òṣìṣẹ́, sísọ nípa ìyípadà) — wọ́n ń fi bí ìmọ̀lára àbínibí rẹ ṣe ń ṣiṣẹ́ hàn, kì í ṣe bí o ṣe ń ṣàpèjúwe ara rẹ nìkan.