Qormaata Aphantasia
Qormaata aphantasia tolaa: fakkiiwwan suuraa 12 gaggabaaboo ta'an sammuun keessan hammam ifa akka ta'e madaalu, aphantasia (fakkii sammuu hin jiru) irraa hanga hyperphantasia (ifa akka suuraa). VVIQ irraa kan fudhatame. Bu'aa battalaa, galmee malee.
Galmeen hin barbaachisu — bu'aan keessan battalumaan mul'ata.
Visual imagery vividness (Zeman et al. 2015) · Original 12 items in a vividness-rating style, not the VVIQ (Marks 1973) — we do not administer that instrument.
- Bakka isin sadarkaa fakkii irra jirtan — aphantasia irraa hanga hyperphantasia
- Fakkiiwwan sammuu ‘argituu’ moo yaada, jechoota, fi dhugaawwan keessatti yaadda
- Fakkiiwwan keessan fuula, iddoowwan, meeshaalee, fi sochii keessatti hammam ifa akka ta'an
- Sammuun keessan namoota gara %95 ta'an kan sadarkaa baramaa keessa jiran waliin akkamitti akka wal bira qabamu
Aphantasia jechuun fedhii ofiin fakkii sammuu uumuu dadhabuudha. Yeroo wanta tokko — qarqara galaanaa, aapilii, fuula jaallatamaa tokkoo — fakkii uumuuf gaafataman, namni aphantasia qabu fakkii keessoo homaa hin argatu, garuu waa'ee wantichaa hunda beeka. Bara 2015tti garee Piroofeesar Adam Zeman Yuunivarsiitii Exeter keessatti maqaa argate. Inni garaagarummaa baramaa akkaataa sammuun namaa itti hojjetu malee rakkoo miti, akkasumas namoota tilmaamaan %1–4 ta'an irratti mul'ata.
Qormaatichi Gaaffii Ifa Ta'uu Fakkii Mul'ataa (VVIQ) irraa kan fudhatame yoo ta'u, meeshaa qorannoo istaandaardii fakkii sammuu safaruuf gargaarudha. Ija keessan cufatanii fakkiiwwan guyyuu 12 — fuula, lafa, meeshaalee, fi sochii — akka fakkii uumtan, achiis fakkii tokkoon tokkoon isaa hammam ifa akka ta'e, ‘akka dhugaan arguutti ifa’ irraa hanga ‘fakkii homaa hin jiru’ tti akka madaaltan isin gaafata. Deebiiwwan keessan garee afur keessaa tokkotti qabxii argatu: aphantasic, dadhabaa (hypophantasia), baramaa, ykn hyperphantasic.
Lakki. Kun iskiriinii of-xiinxaluu malee yaalii kilinikaalaa miti. Aphantasia haala fayyaa qormaata adda baasuu idilee qabu miti — inni amala of-gabaasa ifa ta'uu fakkii, kan qormaatichi kun safaruun adda baafamudha. Bakka isin sadarkaa fakkii irra jirtan cimsee agarsiisuu fi jechoota sirrii muuxannoo keessaniif kennuu danda'a, garuu yoo yaaddoo qabaattan qorataa ykn kilinishiyaanii waliin haasa'uu hin bakka bu'u.
Lakki. Aphantasia garaagarummaa baramaa hubannoo keessatti argamu malee hir'ina ykn qaama miidhamummaa miti. Namoonni aphantasia qaban baay'een isaanii jireenya guutuu yaadannoo cimaa fi yaada badhaadhaa qaban jiraatu — isaan fakkiiwwan caalaa yaada, jechoota, ykn hariiroo iddoo keessatti yaadu. Qorannoowwan tokko tokko faayidaa akka qabu illee agarsiisu, kan akka fakkiiwwan nama jeeqan muraasa ta'uu fi yaadannoo mul'ataa nama dhiphisu irratti xiqqoo yaaduu. Namoonni beekamoon aphantasia qaban Ed Catmull kan Pixar fi uumaa Firefox Blake Ross ni dabalatu.
