Sakatta'a Miira Booda Dahumsaa
Erga daa'imni keessan dhalatee as miirri keessan duubatti deebi'eeraa, yakka isinitti dhaga'amaa, yookiin adda ba'eeraa? Of-ilaalcha gaaffii 20 kan dameewwan torba kan miira da'umsa boodaa, hirribaa, fi eenyummaa ofii ilaalu. Meeshaa of-ilaalchaati, diagnoosisii miti.
Galmeen hin barbaachisu — bu'aan keessan battalumaan mul'ata.
Postpartum mood clinical domain structure (anhedonia, guilt, anxiety, sleep disruption) · Original 20 items grounded in the Edinburgh Postnatal Depression Scale domain structure (Cox, Holden & Sagovsky 1987), not the EPDS itself — we do not administer or reproduce that instrument.
- Wanti dur gammachuu isiniif kennu ture ammas akkasuma ta'uu isaa, yookiin haadhummaan deebii sana ogeessa eegame caalaa laaffisee jiraachuu isaa ilaalaa.
- Miira yakkaa fi of-himannaa irratti hubannoo argadhaa — hammam miira warra ta'uutti kufuu kan shakkii warra haaraa idilee caalu ba'aattanii jirtu.
- Rakkoo hirribaa keessan hubadhaa — rakkoon hirribaa keessan sagantaa daa'ima haaraa qofaan ibsamuu danda'u caalaa hammam akka ta'e.
- Miira hunda caaluun liqimfamuu fi mo'achuu irratti hubannoo argadhaa — ga'een guyyaa guyyaa hammam dadhabbii qofa osoo hin taane to'achuuf kan nama rakkisu ta'ee jalqabe.
Lakki. Kun meeshaa of-ilaallii tolaati, malee adda baasii yaalii kilinikaalaa miti. Rakkoo fayyaa yookiin fayyaa sammuu kamiyyuu qabaachuu keessan isinitti himuu hin danda'u; ogeessi hayyama qabu qofatu madaallii akkasii gochuu danda'a. Wanti inni gochuu danda'u garuu, dameewwan torba kan miira da'umsa boodaa, hirribaa, fi eenyummaa keessatti suuraa afaan salphaan isiniif kennuudha, kunis OB-GYN, deessistuu, yookiin ogeessa yaalaa keessan waliin marii jalqabuuf ka'umsa gaarii ta'uu danda'a.
'Baby blues' baay'ee baramaadha, warra haaraa hedduu torbanoota muraasa jalqabaa keessatti kan miidhu, akkasumas yeroo hormoonii fi hirribni tasgabbaa'u ofumaan ni bada. Dhiphinni da'umsa boodaa torban lamaa ol turuu danda'a, dadhabbii idilee caalaa ulfaataa ta'ee namatti dhaga'ama, akkasumas miira yakkaa, tasgabbii dhabuu, yookiin daa'ima yookiin ofii keessan irraa adda ba'uu kan yeroo dheeraa of keessatti qabaachuu danda'a. Yoo miirri gadi aanaa, yaaddoon, yookiin miirri hunda caaluun liqimfamuu torban lama booda ammas jiraate, yookiin jalqaba irraa cimaa ta'ee yoo isinitti dhaga'ame, ni bada jedhanii eeguu mannaa ogeessa waliin haasa'uun barbaachisaadha.
Bu'aa keessan akka odeeffannootti malee akka murtootti fudhachuun jalqabaa. Tarkaanfiin itti aanu gaariin OB-GYN, deessistuu, yookiin ogeessa yaalaa fayyaa sammuu da'umsa boodaa irratti muuxannoo qabu waliin haasa'uudha — isaan marii kanaaf baroodaafi madaallii sirrii kennuu danda'u. Marii sana gaafachuuf adda baasii yaalii, yookiin qabxii murtaa'e qabaachuu hin qabdan. Yoo yeroo kamiyyuu yaada of miidhuu qabaattan, maaloo har'a nama tokkotti himaa: 988 (US Suicide & Crisis Lifeline) bilbilaa yookiin ergaa barreeffamaa ergaa yookiin tajaajila hatattamaa naannoo keessanii qunnamaa.
Lakki. Dhiphinni da'umsa boodaa muuxannoo baramaa fi beekamaa jijjiirama hormoonii, hirriba dhabuu, fi madaqfannaa guddaa haadhummaa haaraatiin uumamuudha, malee hammam daa'ima keessan akka jaallattan yookiin hammam warra dandeettii qabu akka taatan kan agarsiisu miti. Warri deeggarsa sirrii argatanii booda guutummaatti adda ta'ee isaanitti dhaga'ame hedduun, duraan dursee akkuma kana akka isaanitti dhaga'amaa ture ibsu. Amma rakkinni isin mudachuun hammam akka isin yaaddan hin haqu.
