Isaan kun ramaddii Linda Sapadin kan bara 1996 (It's About Time! The 6 Styles of Procrastination) irratti kan hundaa'an yoo ta'u, barreeffamoota oomishitummaa fi CBT keessatti bal'inaan eeramu. Akaakuun hundi kaka'umsa, gatii fi tooftaalee mormaa adda addaa qabu.
Lakki. Dheengessuun amala baramaa namni hundi jechuun ni danda'ama muuxannoo qabuudha. Dheengessuun yeroo dheeraa fi nama dhiphisu mallattoo ADHD, yaaddoo ykn dhiphina sammuu ta'uu danda'a, garuu amalli kun mataan isaa rakkoo miti. Yoo dheengessuun keessan jireenya keessan irratti miidhaa guddaa geessisaa jiraate, sababoota jala jiran ilaalchisee ogeessa yaalaa hayyama qabu ykn GP keessan waliin haasa'aa.
Gaaffiiwwan 10f daqiiqaa 4. Bu'aawwan battalaa akaakuu keessan, tooftaalee mormaa akaakuu keessaniif adda ta'an, fi akkamitti isa lammaffaa keessan akka argattan. Galmeen hin jiru, imeelii hin jiru, kaffaltiin hin jiru.
Isaan kun ramaddii Linda Sapadin kan bara 1996 (It's About Time! The 6 Styles of Procrastination) irratti kan hundaa'an yoo ta'u, barreeffamoota oomishitummaa fi CBT keessatti bal'inaan eeramu. Akaakuun hundi kaka'umsa, gatii fi tooftaalee mormaa adda addaa qabu.
Dheengessuun rakkoo sammuuti?
Lakki. Dheengessuun amala baramaa namni hundi jechuun ni danda'ama muuxannoo qabuudha. Dheengessuun yeroo dheeraa fi nama dhiphisu mallattoo ADHD, yaaddoo ykn dhiphina sammuu ta'uu danda'a, garuu amalli kun mataan isaa rakkoo miti. Yoo dheengessuun keessan jireenya keessan irratti miidhaa guddaa geessisaa jiraate, sababoota jala jiran ilaalchisee ogeessa yaalaa hayyama qabu ykn GP keessan waliin haasa'aa.
Qormaanni kun yeroo hammamii fudhata?
Gaaffiiwwan 10f daqiiqaa 4. Bu'aawwan battalaa akaakuu keessan, tooftaalee mormaa akaakuu keessaniif adda ta'an, fi akkamitti isa lammaffaa keessan akka argattan. Galmeen hin jiru, imeelii hin jiru, kaffaltiin hin jiru.
Yoo ani walmakaa akaakuu lamaa ta'e hoo?
Kun baramaadha. Walmakaawwan baramoo: Nama Guutuu-barbaaduu + Nama Yaadda'u (sodaan kan ka'e qophii garmalee), Nama Abjootu + Nama Didu (mormii yaada gaarii), Nama Rakkoo-ume + Nama Hojii-baay'isu (adrenaline + waan baay'ee wal bira qabuu), Nama Guutuu-barbaaduu + Nama Hojii-baay'isu (sadarkaa olaanaa + hojiiwwan baay'ee).
Lakki, kun qormaata bashannanaaf ta'e kan of-baruu yoo ta'u, caaseffama Sapadin irraa kan kaka'umedha. Ramaddiin Sapadin kan jalqabaa barnoota kan ilaallatuudha garuu qormaanni kun mataan isaa meeshaa saayikoo-meetirikii mirkanaa'e miti. Dheengessuu yeroo dheeraa kan dhiphina dhugaa fiduuf, ogeessa yaalaa CBT leenji'e argadhaa.
Akaakuun koo yeroo wajjin jijjiiramuu danda'aa?
Eeyyee. Akaakuun dheengessuu yeroo baay'ee sadarkaa jireenyaa, sadarkaa dhiphinaa, fi sababa jala jiru wajjin ni jijjiirama. Namoonni yeroo baay'ee umrii waggaa 20 keessa Nama Guutuu-barbaaduu ykn Nama Yaadda'u ta'anii jalqabu, jireenya giddu galeessaa keessa gara Nama Abjootu ykn Nama Hojii-baay'isuutti siqu, fi dadhabbii yeroo dheeraa jala gara Nama Rakkoo-ume ykn Nama Diduutti dhufu. Qormaanni kun amala keessan kan ammaa ol'aantummaa qabu qabata.
Qormaanni kun akkamitti akaakuu dheengessaa koo murteessa?
Deebiiwwan keessan sababa dheengessuu keessanii kan agarsiisan yoo ta'u, unkaalee jaha kan Linda Sapadin, Nama Guutuu-barbaaduu, Nama Yaadda'u, Nama Abjootu, Nama Didu, Nama Rakkoo-ume, fi Nama Hojii-baay'isu hordofu. Kaka'umsa isin ittisu dubbisa, hammam yeroo dheengessitan qofa miti.
Bu'aa koo hiriyaa kootiif qooduu nan danda'aa?
Eeyyee, kaardii hiramuu danda'u jira. Hiriyoonni keessan Nama Rakkoo-ume moo Nama Guutuu-barbaaduu ta'uu isaanii walbira qabuun haasawa baay'ee dhugaa ta'edha. Akkaawuntiin hin barbaachisu.
Deebiiwwan koo ni kuuftuu yookiin imeelii koo isin barbaachisaa?
Imeeliin hin jiru, galmeen hin jiru, homtuu hin kuufamu. Qormaatichi biraawzarii keessan keessatti hojjeta, haaromsuunis ni haqa.
Dheengessuun yeroo hundumaa rakkoo dhaa?
Yeroo hundumaa miti. Amalli tokko tokko, kan akka Nama Rakkoo-ume, dhugumatti dhiibbaa yeroo xumuraa jala gaarii hojjetu. Kaayyoon qormaataa gatii fi faayidaa dhugaa amala keessanii hubachuudhaan furmaata sirrii itti kennuudha, dheengessuu hunda akka kufaatiitti ilaaluu miti.