Qormaata fudhachuuf galmaa'uun na barbaachisaa?
Lakki. Qormaata RIASEC / Holland Code guutuu gaaffii 60 qabu fudhachuu, qabxiiwwan diimeshiniiwwan ja'an hunda ilaaluu fi koodii qubee 3 keessan argachuu dandeessu, kunis herrega uummachuu, imeelii kennuu, yookiin odeeffannoo dhuunfaa kamiyyuu hiruun ala. Bu'aawwan yeruma sana iskiriinii keessan irratti mul'atu, wal-gita hojii ogummaa keessan sadan ol'aanoo wajjin. Tarreen hojii ogummaa guutuu tartiibaan kaa'ame kan odeeffannoo miindaa qabu kutaa Piriimiyamii keessatti argama. Yoo seenaa keessan ol kaa'achuu, booda irra irra deebiin fudhachuu, yookiin qormaatawwan biroo kan akka MBTI, Big Five, yookiin Enneagram wajjin wal bira qabuu barbaaddan, herregni tolaa ni gargaara, garuu qormaata mataa isaa fayyadamuuf gonkumaa hin barbaachisu.
Qormaanni RIASEC fi qormaanni Holland Code tokkumaa?
Eeyyee, isaan maqaawwan lama madaallii tokkoof kennamaniidha. RIASEC jechi gabaabduu diimeshiniiwwan fedhii ja'aniiti (Realistic, Investigative, Artistic, Social, Enterprising, Conventional) kanneen saayikoloojistiin John Holland bara 1959 adda baase. "Holland Code" keessan bu'aa qubee 3 kan qormaata RIASEC irraa argattanidha (fkn, "AIE" yookiin "ISA"). Maddoonni tokko tokko Qormaata Ogummaa Holland Code jedhanii waamu, kaan immoo qormaata RIASEC yookiin qormaata Holland Occupational Themes jedhu, hundi isaanii gosa fedhii ja'an kan Holland'in kalaqe fi kan Waajjira Hojii Ameerikaa daataa beezii O*NET keessatti mirkaneesse safaru.
Qormaanni JobCannon kan Truity, CareerExplorer, yookiin 123test irraa adda kan ta'u maaliin?
Wantoonni sadiitu mul'atu. Tokkoffaa, dallaan galmee hin jiru: Truity fi CareerExplorer bu'aawwan guutuu arguuf galmee imeelii gaafatu; JobCannon garuu hin gaafatu. Lammaffaa, gadi fageenya daataa beezii ogummaa: nuti daandiiwwan ogummaa addaa 2,521 kan odeeffannoo miindaa, guddina guddinaa, fi dandeettiiwwan barbaachisan qaban wajjin isin wal-gita goona, filannoowwan tolaa irra caalaan garuu gosa amala waliigalaa 6 qofa agarsiisu yookiin tarree ogummaatiif kaffaltii gaafatu. Sadaffaa, iftoomina saayinsaawaa: qormaanni keenya RIASEC wantoota 60 kan Waajjira Hojii Ameerikaa O*NET Interest Profiler Short Form (CC BY-ND 4.0, kan USDOL/ETA'f galateeffame) irratti hundaa'a, wal-gita hojii ogummaa baay'ee gabbataa wajjin. Tooftaan Truity kaffaltii isaanii duuba jira. CareerExplorer qorannoo ogummaa gadi fagoo gochuuf gaarii dha garuu daqiiqaa 30+ fudhata; JobCannon gara daqiiqaa 4 fudhata.
Holland Code maali?
Holland Code jechuun walitti makama qubee 3 keessan kan gosa RIASEC ja'an keessaa ta'edha (fkn, "AIE" jechuun Artistic-Investigative-Enterprising). Qubeen jalqabaa gosa amala hojii keessan isa ol'aanaa bakka bu'a, inni lammaffaan gosa keessan isa itti aanu, inni sadaffaan immoo amala deeggaraa keessan agarsiisa. Koodiin keessan gammachuu ogummaa keessanii qorannoo ogummaa mirkanaa'e kan waggoota 60+ olii irratti hundaa'ee raaga. Fakkeenyaaf, koodiin "ISA" inni duraa Investigative (xiinxalaa), inni itti aanu Artistic (kalaqaa), fi inni sadaffaan Social (nama-xiyyeeffate) ta'uu keessan agarsiisa. Holland Codes danda'aman 120tu jira, tokkoon tokkoon isaanii tuuta ogummaa adda addaa wajjin wal simu.
RIASEC fi qormaata gahumsa ogummaa tokkumaa?
Lakki, RIASEC fedhii ogummaa malee gahumsa yookiin dandeettii hin safaru. Kun dhugumatti cimina: madaalliin fedhii irratti hundaa'e gammachuu ogummaa yeroo dheeraa raaguuf qormaata gahumsaa caalaa filatamaadha. Waan hin jaallanne tokko irratti dandeettii guddaa qabaachuu dandeessu; faallaa kanaatiin, hojii dhugaan isin hawwatu keessatti ni milkooftu. Qorannoon akka agarsiisutti, namoonni hojiiwwan fedhii isaanii wajjin wal siman keessa yeroo dheeraa turu, caalaatti hojjetu, fi gammachuu ol'aanaa gabaasu, kana jechuun kan dandeettii isaanii qofa wajjin wal simu caalaa. Qormaanni gahumsaa waan gaarii itti taatan isinitti hima; RIASEC immoo waan dhugaan gochuu jaallattan isinitti hima.
Qormaanni RIASEC ogummaa meeqa yaada kenna?
Qormaanni RIASEC kan JobCannon daandiiwwan ogummaa 2,521 industiriiwwan hunda keessaa, fayyaa fi teeknooloojii irraa hanga aartii fi ijaarsaatti, wajjin isin wal-gita godha. Bu'aawwan qabxii walsimuu isaaniitiin tartiibaan kaa'amu, kanaaf wal-gita keessan kanneen ciman dura argitu. Wal-gita ol'aanoo irraa darbee, ogummaa filannoo biroo, hojiiwwan dhihoo industiriiwwan adda addaa keessatti, fi hojiiwwan wal-makaa kanneen elementoota gosa RIASEC adda addaa walitti maku qorachuu dandeessu. Ogummaa 2,521 sadarkaa jalqabaa irraa hanga hojiiwwan olaanootti kan of keessatti hammatedha.
Jijjiirraa ogummaatiif qormaata RIASEC fudhachuu nan danda'aa?
Eeyyee, RIASEC addatti warra ogummaa jijjiiraniif humna guddaa qaba. Holland Code keessan fedhiiwwan keessoo kanneen mata duree hojii keessan ammaa irra darban mul'isa. Namoonni baay'een fedhiin isaanii ogummaa isaan duraan hin yaadinitti akka isaan akeeku hubatu, sababni isaas dirree isaanii duraaniitti hidhamanii turan. Fakkeenyaaf, injineriin sooftiweerii koodii "ISA" qabu, dizaayiniin geemii, qorannoon UX, yookiin agarsiisni daataa fedhii aartii isaanii wajjin caalaatti akka wal simu argachuu danda'a. RIASEC carraawwan haaraa arguuf isin gargaara, kunis waan dhugaan isin kakaasu irratti hundaa'a malee waan leenjifamtan qofa irratti miti.
Madaalliin RIASEC hammam sirrii dha?
Sirni RIASEC qorannoowwan akadeemii dhibbaan lakkaa'aman kan waggoota 60+ keessatti gaggeeffaman keessatti mirkanaa'eera. Yuunivarsiitiiwwan, raayyaa ittisa biyyaa US, sirna ogummaa Ministeera Hojii US, fi korporeeshinoota gurguddoo guddina ogummaatiif itti fayyadamu. Qormaanni gaaffii 60 kan JobCannon qabxiiwwan 60 kan Foormii Gabaabaa meeshaa ogummaa tolaa Ministeera Hojii US, O*NET Interest Profiler, kan CC BY-ND 4.0 jalatti fayyadame irratti hundaa'ee ijaarame. Gabaasni saayikomeetirii Ministeerichaa Foormii Gabaabaa irratti (Rounds, Su, Lewis and Rivkin, 2010) amanamummaa 0.78 hanga 0.87 gidduutti iskeeliiwwan ja'an irratti kenna, kan bara 2010 maxxansa guddinaa isaa irratti safarame, kan qabxiiwwan 60 keessaa lama jechoota adda ta'aniin foormii ammaa irraa ibsu.
Maaltu RIASEC kan JobCannon adda taasisa?
JobCannon sirna RIASEC mirkanaa'e teeknooloojii wal-gita hojii ammayyaa fi kuusaa odeeffannoo bal'aa hojiiwwan ogummaa 2,521 kan ragaa miindaa, safartuuwwan gammachuu hojii, fi guddina gabaa wajjin walqabsiisa. Qormaatawwan idilee irraa adda ta'een, Piriimiyamiin hojiiwwan ogummaa kamtu koodii keessan wajjin akka walsimu qofa osoo hin taane, kamtu carraa yeroo dheeraa gaarii, miindaa idilee, barumsa barbaachisu, fi tarsiimoo ce'umsaa akka qabu agarsiisa. Qormaatichi mataan isaa battalumatti kan fudhatamu, tola, galmees barbaachisa miti. Fedhiiwwan keessan akkamitti akka jijjiiraman arguuf yeroo kamiyyuu irra deebiin fudhachuu dandeessu.
Qubee tokkoon tokkoon RIASEC keessaa maal bakka bu'a?
RIASEC gabaabduu dimenshinoota fedhii Holland ja'aniiti. R = Realistic (hojii harkaatiin hojjetamu, kan qabatamaa, fi makaanikaalawaa kan akka injinariingii, ijaarsaa, qonnaa). I = Investigative (hojii xiinxala, saayinsawaa, fi qorannoo irratti xiyyeeffate kan akka saayinsii daataa, fayyaa, akadeemii). A = Artistic (hojii kalaqaa, ibsaa, fi dizayinii irratti xiyyeeffate kan akka barreessuu, muuziqaa, artii mul'ataa). S = Social (gargaarsa, barsiisuu, fayyisuu kan akka hojii narsii, gorsaa, barnootaa). E = Enterprising (geggeessuu, amansiisuu, hojii daldala irratti xiyyeeffate kan akka gurgurtaa, bulchiinsaa, intrepiriinerii). C = Conventional (hojii qindaa'aa, xiyyeeffannoo xiqqoo irratti kan hojjetamu, fi sirna qabu kan akka herrega, bulchiinsaa, bulchiinsa daataa). Namoonni baay'een walmakaa ja'anuu ti, gosoonni lama yookiin sadii ol'aantummaa qaban Koodii Holland isaanii uumu.
RIASEC fi O*NET Interest Profiler tokkoo?
Qabxiiwwan tokko, oomishichi garuu miti. Qormaanni RIASEC kan JobCannon qabxiiwwan 60 kan ONET Interest Profiler Short Form, qormaata tolaa kan Ministeera Hojii US maxxanfamee fi kuusaa odeeffannoo ogummaa ONET isaa keessatti hammatame, kan CC BY-ND 4.0 jalatti USDOL/ETA galateeffachuun fayyadame irratti ijaarame. Dimenshinoota Holland ja'an wal fakkaatan fayyadama, sana booda kuusaa odeeffannoo ogummaa keenya kan daandiiwwan wal-gitan 2,521 kan miindaa, guddina, fi ragaa dandeettii qaban irratti daballa. JobCannon dabalataan qormaata O*NET Interest Profiler addaa ni kenna: filannoo qabxii 60 kan addaa kan meeshaalee Ministeerichaa irraa fudhatame, kan keessaa qabxiiwwan 28 jechootaan akkuma Foormii Gabaabaa ammaa keessatti ibsamaniiru. Qormaanni lamaanuu Koodii Holland qubee 3 isiniif kennu; nuti garuu gadi fageenya wal-gita hojii caalmaa kan gosa mootummaa irra ni dabalna.
RIASEC fi Strong Interest Inventory irraa akkamitti adda ta'a?
Strong Interest Inventory (SII) madaallii ogummaa kaffaltii qabu (qormaata tokkoof naannoo $60, gorsitoota mirkanaa'an kennamu) kan fedhiiwwan keessan ogummaa addaa 260+ wajjin walqabsiisu yoo ta'u, tiimota Holland ja'an fi Iskeeliiwwan Fedhii Bu'uuraa 30 fayyadama. Qormaanni RIASEC kan akka keenyaa hundee tiyoorii wal fakkaataa, gosoota fedhii Holland ja'an fayyadama, garuu iskeeliiwwan abbummaa qaban fi hordoffii gorsaa hambisuun, Koodii Holland keessanii fi wal-gita hojii toora interneetii irratti tolaan isiniif deebisa. Yoo addatti Strong Inventory barbaaddan, filannoo kaffaltii qabu isa gadi fagoo ta'ee itti fufa. Yoo sirna Holland tolaan wal-gita hojii saffisaa fi ifa ta'e barbaaddan, qormaanni RIASEC kan JobCannon kana ni haguuga.
Koodii Holland koo muummee barumsaa koolleejjii yookiin barumsa digirii lammaffaa filachuuf fayyadamuu nan danda'aa?
Eeyyee, Koodiiwwan Holland meeshaa idilee kan gorsitoonni koolleejjii fi ogummaa filannoo muummeetiif itti fayyadamaniidha. Koodiin keessan garee barnootaa kan carraa walsimuu fi xumuruu ol'aanaa qabu agarsiisa. Fakkeenyaaf, barataan “ISA” (Investigative-Social-Artistic) yeroo baay'ee saayikooloojii, fayyaa hawaasaa, barnoota, yookiin saayinsiiwwan hawaasaa wal-hidhatan keessatti milkaa'a, yommuu barataan “RIC” (Realistic-Investigative-Conventional) gara injinariingii, saayinsii kompiitaraa, yookiin saayinsiiwwan hojiirra oolanitti cicha. Qorannoon John Holland fi Ministeera Hojii US irraa argame akka agarsiisutti barattoonni muummeen isaanii Koodii Holland isaanii ol'aanaa wajjin walsimu carraa eebbifamuu, muummee barumsaa si'aayina xiqqaan jijjiiruu, fi gammachuu barnootaa ol'aanaa gabaasuu isaanii ifa godha. Koodii keessan akka jalqabaatti fayyadamaa, sana booda wantoota qabatamaa kan akka haala gabaa hojii, deeggarsa maallaqaa, fi haala dhuunfaa wajjin walitti fidaa.
Ogummaa
Gaaffiiwwan 60
daqiiqaa 4
