Sakatta'a Miira Waaggaa
Birraa fi ganna hunda miirri keessan ni gad bu'aa, achiis arfaasaa keessa gara idileetti deebi'aa? Of-madaallii gaaffii 20 kan miira yeroo waggaa, hirriba, fi fedhii nyaataa irratti xiyyeeffatu. Meeshaa of-madaalliiti malee gorsa yaalaa miti.
Galmeen hin barbaachisu — bu'aan keessan battalumaan mul'ata.
Seasonal affective disorder domain structure (mood/energy shift, hypersomnia, carb craving, seasonal reversal — Rosenthal et al. 1984; Kasper et al. 1989) · Original 20 items, not the Seasonal Pattern Assessment Questionnaire (SPAQ, Rosenthal et al. 1984) — we do not administer that instrument.
- Miirri fi anniin keessan birraa/ganna fi arfaasaa/bona gidduutti hammam akka jijjiiramu ilaalaa, isa barame wajjin walbira qabuun.
- Waa'ee jijjiirama hirriba keessanii hubannoo argadhaa — yeroo guyyoonni gabaabbatan gara hirriba baay'isuutti (hypersomnia) kan gortan ta'uu isaa, amala yeroo baay'ee miira gannaa gad bu'uu wajjin walqabatu.
- Fedhii nyaataa fi hawwii kaarboohayidireetii keessan hubadhaa — yeroo qilleensi qorru nyaanni istaarjii fi sukkaara qabu caalaatti isin harkisaa.
- Qabxii amala yeroo waggaa keessanii ilaalaa, adda baaftuu ijoo: miirri keessan arfaasaa keessa amansiisaadhaan ni deebi'aa, waggaa waggaan?
Lakki. Kun meeshaa of-madaallii tolaati, malee gorsa yaalaa miti. Gad bu'iinsi birraa/gannaa keessanii sadarkaa kilinikaa guutuu isaa isinitti himuu hin danda'u — madaallii akkasii kan kennuu danda'u ogeessa hayyama qabu qofa. Wanti inni gochuu danda'u, suuraa afaan salphaatiin dameewwan miira yeroo waggaa afuran keessatti isiniif kennuudha, kunis yoo gad bu'iinsi birraa/gannaa keessanii dhiheenyatti ilaalamuu qaba jettanii yaaddan ka'umsa gaarii ta'uu danda'a.
Yeroo guyyoonni gabaabbatan anniin xiqqoo dhabuu dhaga'amuun baay'ee baramaadha, amala yeroo waggaa dhugaa irraas adda. Amalli yeroo waggaa dhugaan caalaatti adda: miirri, hirribni, fi fedhiin nyaataa yeroo waggaa wajjin walfaana jijjiiramu, jijjiiramni jireenya guyyuu irratti dhiibbaa geessisuuf ga'aa dha, fi arfaasaa keessa amansiisaadhaan ni deebi'a, miira gannaa salphaa qofa miti.
Sakatta'insi Miiraa mallattoolee dhiphinaa waliigalaa yeroo waggaa osoo hin ilaalin ilaala. Sakatta'insi kun addatti kan xiyyeeffatu miirri, hirribni, fi fedhiin nyaataa keessan yeroo waggaa hordofuu isaa irratti, birraa/ganna keessa kan hammaatu, arfaasaa ykn bona keessa amansiisaadhaan kan fooyya'u. Yoo miirri keessan gad bu'aan yeroo waggaa irratti kan hundaa'e hin fakkaanne, Sakatta'insi Miiraa ka'umsa caalaatti barbaachisaa ta'e ta'uu danda'a.
Bu'aawwan keessan akka odeeffannootti ilaaluun jalqabaa, murtoo akka hin taanetti. Tarkaanfiin itti aanu gaariin waa'ee amala argitan kanaa hakiima ykn yaalaa wajjin haasa'uudha. Waa'ee filannoowwan haala keessaniif ta'an ogeessa gahumsa qabu waliin haasa'uu yaadaa. Cuunfaa sakatta'a kana irraa argattan marii jalqabaa sanaaf fidaachuun xiyyeeffannoo akka argatu gargaara.
