Waa'ee madaallii kanaa

Piroofayilii Miir-simannaa Sammuu

15 gaaffiiwwandaqiiqaa 2

Piroofayilii Miir-simannaa Sammuu fudhadhaa Waa'ee qormaata kanaa dabalata baradhaa

BilaashBu'aa battalaa · daqiiqaa 2

Piroofayilii Miir-simannaa Sammuu Maali?

Piroofayiliin Miiraa akkaataa sirni narvii keessanii odeeffannoo miiraa kutaa afur kan caaseffama adeemsa miiraa Dunn irraa fudhatame keessatti adeemsisu kaartaa irratti agarsiisa. Namni hundi odeeffannoo miiraa haala adda addaatiin adeemsisa — namoonni tokko tokko ergaa dhabu (Galmee Gadi Aanaa), kaan immoo kaka'umsa barbaadu (Barbaacha Miiraa), kaan salphaatti itti baay'ata (Miira Guddaa), kaan immoo baay'ina irraa fagaatu (Miira Irraa Fagaachuu). Amala keessan hubachuun qophii naannoo hojii, too'annaa dhiphinaa, fi of-to'achuuf murteessaadha.

Garaagarummaan adeemsa miiraa amala ijoo awutiizimii ti fi ADHD keessattis baramaadha. Garuu amaloonni miiraa nama hunda keessatti argamu — qormaatichi gosa sammuu addaa qabaattanis qabaachuu baattanis fayidaa qaba. Bu'aawwan keessan gorsa addaa iddoo hojiif ta'u of keessatti qabatu.

Dubbisuu itti fufaa

Kuwaadraantiin tokko isa kaan irra gaarii yookiin gadhee miti — tokkoon tokkoon isaanii faayidaafi miidhaa qabu. Qabxii olaanaa Barbaacha Miiraa qabaachuun keessan naannoo hojiin itti baay’atu kan namoota biroo dadhabsiisu keessatti humna guutuu akka qabaattan agarsiisa; qabxiin olaanaa Itti Dhaga’amuu Miiraa yeroo baay’ee tarkaanfiiwwan xixiqqoo namoonni biroo guutummaatti hubachuu dadhaban hubachuu wajjin dhufa. Kaayyoon piroofaayilii keessan kaartaa irratti kaa’uu hir’ina sirreessuu osoo hin taane, guyyaa keessan akkaataa sirni narvii keessan itti hojjetutti qopheessuudha — kutaalee kam akka filattan, yeroo itti fagaattanii of haaromsitan, fi galteewwan kam akka gadi buustan yookiin akka itti dabaltan.

Wanta Isin Argattan

Piroofaayilii miiraa keessanii kuwaadraantii 4 keessatti, akkamitti akka galmeessitan, barbaaddan, miira keessanitti dhaga’amu, fi kaka’umsa akka irraa fagaattan

Yaada kennama iddoo hojii, qophii biiroo, hojii fageenyaa, tarsiimoo walgahii piroofaayilii keessaniif

Walqunnamtii garaagarummaa sammuu, akkamitti akka amalli keessan amaloota ADHD fi awutiizimii wajjin walqabatu

Tarsiimoo of-to’annoo kuwaadraantii keessan isa ol’aanaa wajjin walsimu

Gaaffiin Maal Akka Fakkaatu

Gaaffii 1ffaa 15 keessaa

Yoo sagalee guddaa hin qabaanne ykn dhiyoo hin taane, yeroo namni tokko kutaa seenu ykn maqaa koo waamu hin hubadhu.

Kana booda 14tu hafe · walumaagalatti daqiiqaa 2Isa kana deebisaa

Akkaataa Itti Hojjetu

1
Deebisaa
Gaaffiiwwan 15, daqiiqaa 2. Ofumaan gara itti aanutti ce'a — kan harkaan Itti Aanu hin jiru.
2
Bu'aa ilaalaa
Qoqqoodama piroofaayilii keessanii battalatti. Bilaash, kan qoodamuu danda'u, yoo seentan kan olkaa'amu.
3
Gad fageenyaan ilaalaa
Piriimiyamii gabaasa guutuu bana — ogummaawwan, ciminoota, daandiiwwan guddinaa.

Gaaffilee Yeroo Baay'ee Gaafataman

Kun awutiizimii wajjin walqabataa?

Garaagarummaan adeemsa miiraa amala ijoo awutiizimii ti, garuu nama hunda keessatti sadarkaa adda addaatiin jira. Qormaatni kun nama kamiyyuu kan akkamitti galtee miiraa akka adeemsiisu beekuuf fedhii qabuuf fayyada, namoota sammuun isaanii adda ta’e qofaaf miti.

Piroofaayiliin kun maaliin safara?

Piroofaayiliin kun adeemsa miiraa daandii lamaan kaartaa irratti kaa’a: sadarkaa narvii (hubachuun dura galtee hammamii akka isin barbaachisu) fi deebii amalaa (kan hin hojjenne fi kan hojjetu). Kun kuwaadraantii 4 uuma: Galmeessuu Gadi aanaa (sadarkaa olaanaa + kan hin hojjenne), Barbaacha Miiraa (sadarkaa olaanaa + kan hojjetu), Itti Dhaga’amuu Miiraa (sadarkaa gadi aanaa + kan hin hojjenne), Miira Irraa Fagaachuu (sadarkaa gadi aanaa + kan hojjetu). Moodeelli daandii lamaa kun caaseffama adeemsa miiraa Dunn irraa kan dhufe yoo ta’u; gaaffiiwwan 15 kan jalqabaati.

Piroofaayiliin miiraa koo jijjiiramuu danda’aa?

Amaloonni adeemsa miiraa baayyee tasgabbaa’oo dha garuu dhiphina, hirriba dhabuu, qoricha, fi miirri garmalee itti dhaga’amuun dhiibbaa irraan gahuu danda’a. Dhiphinni yeroo dheeraa yeroo baay’ee sadarkaa keessan gadi buusa (caalaatti akka isinitti dhaga’amu taasisa), boqonnaan gahaan ammoo ol isa kaasa.

Kun “nama miira guddaa qabu” (HSP) ta’uu wajjin tokkoo?

Wal-irra bu’iinsi jira, garuu guutummaatti tokko miti. “Nama miira guddaa qabu” jechuun maqaa saayikooloojii beekamaa ta’ee fiixee tokkoof kennameedha — salphaatti kan dhiphatu, kaka’umsawwan gadi fageenyaan kan miidhamu. Piroofaayiliin kun bal’aa dha: kuwaadraantii adda ta’an afur kaartaa irratti kaa’a, deebii gadi aanaa (Galmeessuu Gadi aanaa) fi barbaacha kaka’umsaa dabalatee, miira olka’aa qofa miti. Chaanaalii tokko keessatti miira guddaa qabaachuu fi isa kaan keessatti deebii gadi aanaa qabaachuu dandeessu.

Kuwaadraantii tokko keessatti qabxii cimaa qabaachuun wanti tokko sirrii akka hin taane agarsiisaa?

Lakki. Kuwaadraantiin hundi akkaataa sirni narvii itti hojjetu isa baramaa dha, tokkoon tokkoon isaanii ciminootaafi gatii qabu. Qabxiin cimaan eessa akka adeemsi keessan itti jiru isinitti hima, kanaaf isin naannoo isaa karoorsuu dandeessu — naannoo filachuu, boqonnaa fudhachuu, fi hojiiwwan guyyuu kan sirna keessan wajjin walsiman malee kan ittiin wal lolu hin taane uumuu.

Sagaleen yookiin ifti salphaatti yoo na dhiphise maal gochuu danda'a?

Humna fedhii irra caalaa meeshaaleen qabatamoon ni gargaaru: gurraatti suuqamu kan sagalee ittisu yookiin gurraatti suuqamu, ifa hir’ifamuu danda’u yookiin ho’aa, minjaala tasgabbii qabu kan bakka namoonni itti deddeebi’an irraa fagaate, fi boqonnaa kaka’umsa gadi aanaa qabu kan garmalee dhiphachuun dura malee booda hin taane. Bu’aan keessan galteewwan kam akka dura hir’istan akeeka; sirreeffamni sirriin kuwaadraantii keessan isa ol’aanaa irratti hundaa’a.

Adeemsi miiraa ADHD yookiin hojii raawwachiisaa wajjin akkamitti walqabata?

Walitti dhufeenya qabu. Miirri garmalee itti dhaga’amuun dandeettii sammuu hojiin raawwachiisaa irratti hirkatu nyaata, kanaaf naannoon dadhabsiisaan xiyyeeffannoo, karoorfachuu, fi to’annoo kaka’umsaa hubatamuu danda’uun akka rakkisu taasisa. Yoo ba’aan miiraa keessan olka’aa ta’e, piroofaayilii hojii raawwachiisaa keessan irratti yaaduunis barbaachisaadha — lamaan yeroo baay’ee wal cimsu.

Piroofayilii Miir-simannaa Sammuu

Osoo hin jalqabin dura

Seerotaa fi yeroo

Ittigaafatamummaa dhabuu

Piroofayilii Miir-simannaa Sammuu

Piroofayilii Miir-simannaa Sammuu Maali?

Wanta Isin Argattan

Gaaffiin Maal Akka Fakkaatu

Akkaataa Itti Hojjetu

Deebisaa

Bu'aa ilaalaa

Gad fageenyaan ilaalaa

Gaaffilee Yeroo Baay'ee Gaafataman

Kun awutiizimii wajjin walqabataa?

Piroofaayiliin kun maaliin safara?

Piroofaayiliin miiraa koo jijjiiramuu danda’aa?

Kun “nama miira guddaa qabu” (HSP) ta’uu wajjin tokkoo?

Kuwaadraantii tokko keessatti qabxii cimaa qabaachuun wanti tokko sirrii akka hin taane agarsiisaa?

Sagaleen yookiin ifti salphaatti yoo na dhiphise maal gochuu danda'a?

Adeemsi miiraa ADHD yookiin hojii raawwachiisaa wajjin akkamitti walqabata?

Jalqabuuf qophii?