JobCannon

Gosa Wal-hidhataa Keessan Hubadhaa, Qormaata Hariiroo Gaaffii 25 Qabu Kan Tolaa

Gosti wal-hidhataa keessan maal akka ta'e beekuu barbaadduu? Qormaata Gosa Wal-hidhataa tolaan toora interneetii irratti fudhadhaa — kunis qormaata gosa wal-hidhataa ykn madaallii gosa wal-hidhataa jedhamees ni waamama. Amala wal-hidhataa keessan, kan nageenya qabu, kan yaaddoo qabu, kan ofirraa fageessu, ykn kan sodaachisaa-ofirraa fageessu, fi akkamitti hariiroo keessan akka bocu argadhaa. Gaaffiiwwan 25, bu'aawwan battalaa.

Gaaffiiwwan 25daqiiqaa 3
Qormaata kana fudhadhaa
Waan bu'uuraa

Gosa Wal-hidhataa maali?

Yaadiddamni wal-hidhataa, kan John Bowlby-n jalqabamee fi Mary Ainsworth-n qorannoon gabbifame, akkamitti wal-hidhanni jalqabaa kunuunsitoota waliin uumamu jireenya keenya guutuu keessatti akkaataa itti namoota biroo waliin hariiroo qabnu irratti amala dhaabbataa akka uumu ibsa. Amalli kun, gosa wal-hidhataa jedhamuun kan beekamu, hariiroo jaalalaa, michummaa, fi wal-dhabdee iddoo hojii keessatti amala keenya irratti dhiibbaa guddaa geessisa.

Itti fufaa dubbisaa

Qorannoon gosa wal-hidhataa nama ga'eessaa afur adda baaseera: Nageenya qabeessa (dhiyeenyaa fi wal-irraa hirkachuutti kan miidhagfamu), Yaaddoo qabeessa (nageenya hariiroo irratti kan xiyyeeffatu), Ofirraa fageessa (of-danda'uutti dursa kan kennu, dhiyeenyatti kan hin miidhagfamne), fi Sodaachisaa-Ofirraa fageessa (wal-qunnamtii kan hawwu garuu kan sodaatu). Gosa keessan hubachuun hubannoo jijjiiramaa guddaa waa'ee ofii keessanii argachuu dandeessan keessaa isa tokkodha.

Qormaanni Gosa Wal-hidhataa gaaffii 25 qabu kan JobCannon (qormaata gosa wal-hidhataa jedhamees fudhatamu) piroofaayilii afur-qabxii qabu kan bal'aa isiniif kenna, gosa tokko qofa osoo hin taane, kanaafuu tokkoon tokkoon sadarkaa irratti eessa akka jirtan arguufi akkamitti amalli wal-hidhataa keessan hariiroo keessan isa dhihoo fi daandii keessan gara wal-hidhata nageenya qabuutti dhiibbaa akka geessisu hubachuu dandeessu.

Waan argattan

Waan qormaatni kun mul'isu

Gosa wal-hidhataa keessan isa ol'aanaa fi qabxiiwwan qabxiiwwan afuran hundarraa argattan
Akkamitti amalli wal-hidhataa keessan inni jalqabaa hariiroo keessan ammaa keessatti akka mul'atu
Amala qunnamtii hariiroo keessanii fi wantoota miira keessan kakaasan
Wal-hidhanni nageenya qabu gosa keessan addaa sanaaf maal akka fakkaatu
Gochoota ragaadhaan deeggaraman kan amala wal-hidhataa nageenya qabu guddifachuuf gargaaran
Akkamitti gosti keessan kan hiriyaa keessanii wajjin akka walsimu — fi eessatti wal-dhabdeen gosaa wal-fakkaataa hin taane rakkoo akka uumu

  • Nageenya qabeessa: dhiyeenyaa fi walabummaatti kan miidhagfamu. Yaaddoo qabeessa (Ofitti hidhamaa): dhiifamuu sodaata, mirkaneeffannaa yeroo hundaa barbaada. Ofirraa fageessa (Gadi xiqqeessaa): walabummaaf iddoo kenna, dhiyeenya miiraa irraa of fageessa. Sodaachisaa-Ofirraa fageessa (Wal-xaxaa): wal-qunnamtii hawwa garuu madaa'uu sodaata, yeroo baay'ee kunuunsa jalqabaa kan wal-hin simne irraa kan ka'e.

  • Eeyyee. Amalli wal-hidhataa yeroo duraa kan uumamu ta'us, dhaabbataa miti. Hariiroon jaalalaa nageenya qabu, yaaliin sammuu (keessattuu mala wal-hidhataarratti xiyyeeffatu), fi of-beekuun dabalaa dhufuun yeroo wajjin namoonni gara hojii nageenya qabuutti akka deeman gochuu danda'a. Qormaanni kun yeroo baay'ee tarkaanfii jalqabaati.

  • Garmalee. Amalli wal-hidhataa akkamitti hoogganaa wajjin akka wal-qunnamtan, wal-dhabdee garee keessaa akka furattan, yaada kennamuuf deebii akka kennitan, fi haala hin beekamneef deebii akka kennitan irratti dhiibbaa geessisa. Wal-hidhanni yaaddoo qabu mirkaneeffannaa irratti hirkattummaa uumuu danda'a; wal-hidhanni ofirraa fageessu wal-tumsa daangessuu danda'a. Gosa keessan hubachuun hariiroo ogummaa keessanis ni fooyyessa.

  • Madaalliin kun yaadiddama wal-hidhataa Bowlby-Ainsworth fi moodeela wal-hidhataa nama ga'eessaa afur-qoodaa kan Bartholomew & Horowitz (1991) irratti kan hundaa'edha, kunis hojii wal-hidhata jaalalaa kan Hazan & Shaver (1987) irratti ijaarama. Mala of-gabaasuu kan qorannoo saayikooloojii hariiroo fi guddinaa keessatti bal'inaan itti fayyadaman fayyadama.

  • Daqiiqaa 3. Gaaffiiwwan 25tu jira, tokkoon tokkoon isaanii ibsa gabaabaa waa'ee akkamitti akka isinitti dhaga'amuu fi hariiroo dhihoo keessatti amala agarsiistan kan ibsu yoo ta'u, sadarkaa waliigaluu irraa hanga waliigaluu dhabuutti deebifama. Deebiin sirrii ykn dogoggoraa hin jiru — bu'aan baay'ee fayyadu kan argamu akka ta'uu barbaaddanitti osoo hin taane, dhugaadhaan deebisuudhaani.

  • Piroofaayilii. Saanduqa tokko keessa isin galchuu mannaa, bu'aan isaa sadarkaa afuran — nageenya qabeessa, yaaddoo qabeessa, ofirraa fageessa, fi sodaachisaa — irratti eessa akka jirtan agarsiisa, akkasumas amala keessan isa ol'aanaa maqaa itti kenna. Namoonni baay'een gosa jalqabaa kan gosa biroo tokko ykn lama wajjin hamma murteessaa qabu agarsiisu, kanaafuu ilaalchi afur-qabxii agarsiisu maqaa tokko irra sirrii dha.

  • Wal-hidhanni nageenya qabu hariiroon dhihoo salphaa akka fakkaatu gochuu danda'a, garuu gosoonni kaan hir'ina ykn mudaa miti — tokkoon tokkoon isaanii akka mala gaariitti hariiroo itti guddattan waliin madaquuf guddifaman. Bu'aan keessan tooftaa ammaa isa ol'aanaa ibsa malee, eenyummaa dhaabbataa ykn murtii gatii keessan akka hiriyaatti hin ibsu.

  • Eeyyee. Hariiroon yeroo dheeraa turan hedduun, fakkeenyaaf, hiriyaa yaaddoo qabuu fi hiriyaa nama irraa fagaatu walitti fida. Wal-dhabuun kun miira wal-dhabuu tilmaamamuu danda'u uumuu danda'a — namni tokko mirkaneessa barbaada yeroo kan biraan iddoo barbaadu — garuu amala kana maqaa itti kennuun waan hojiirra oolchamu isa taasisa. Hubannoon amala lamaanuu yeroo baay'ee kan wal fakkaatu qabaachuu caalaa gargaara.

  • Namoonni nama irraa fagaatan (kan tuffatan) yeroo baay'ee ofiin jiraachuutti ni gammadu, akkasumas barbaachisummaa walitti dhiyeenyaa ni xiqqeessu. Namoonni nama irraa fagaatan kan sodaatan (yeroo tokko tokko kan hin qindoomne jedhamu) dhugumaan walitti dhidhama barbaadu garuu ni sodaatu, kanaafuu nama tokko ofitti dhiyeessuu fi ofirraa fageessuu gidduutti raafamuu danda'u. Bu'aan afur-gamaa kun amalli kam akka isiniif jabaatu arguu isin gargaara.

  • Namoonni hedduun bu'aa qabeessa ta'ee argatu. Adda addaan fudhachuun sana booda bu'aawwan wal bira qabuun, jeequmsa hariiroo ifa hin taane gara haasaa ifa ta'ee fi wal-hin-qeeqneetti jijjiiruu danda'a — fakkeenyaaf, barbaachisummaan mirkaneessaa fi barbaachisummaan iddoo lamaanuu seera qabeessa ta'uu isaanii beekuu. Qormaanni kun jalqabbii haasawa sanaati malee, nama kamiyyuu ilaalchisee diagnoosii miti.

  • Lakki. Madaallii of-gabaasuu barnootaa kan of-xiinxaluuf ta'edha, diagnoosii kilinikaalaa miti, akkasumas ogeessa yaalaa wajjin hojjechuu hin bakka bu'u. Yoo amalli walitti hidhamiinsaa hariiroo keessan keessatti dhiphina dhugaa fidaa jiraate, ogeessi yaalaa walitti hidhamiinsa irratti xiyyeeffatu qormaata toora interneetii kamiyyuu caalaa gadi fageenyaan isin gargaaruu danda'a.

  • Waanuma tokkodha — namoonni qormaata amala walitti hidhamiinsaa fi quuizii amala walitti hidhamiinsaa lamaanuu ni barbaadu, akkasumas gosti gaaffii 25 qabu kan tolaa kun waan maqaan lamaanuu ibsudha. “Qormaata” fi “quuizii” asitti wal jijjiiranii hojjetu; kamiyyuu yoo barbaaddan, iddoo sirrii jirta, bu'aan isaas piroofaayilii walitti hidhamiinsaa afur-gamaa walfakkaataadha.

  • Gaaffiiwwan 25 kanneen armaan olii deebisaa, achumaan piroofaayilii walitti hidhamiinsaa keessan ni argitu — galmeen hin barbaachisu. Gaaffiin tokkoon tokkoon isaa sadarkaa nageenya qabaachuu–yaaddoo–nama irraa fagaachuu–sodaachuu irra isin kaa'a, bu'aan isaas saanduqa tokko keessa isin galchuu mannaa, gama afranuu irratti eessa akka jirtan agarsiisa. Amala walitti hidhamiinsaa keessan akkasitti beektu, akkasumas hariiroo keessan kan dhihoo akkamitti akka bocuu fi gara walitti hidhamiinsa nageenya qabuutti akkamitti akka deemtan irratti yaadannoowwan hojiirra oolan ni argattu.

Amma Qormaata Gosa Wal-hidhataa fudhadhaa

Ibsa dhuunfaa Gosa Wal-hidhataa keessanii argadhaa. Gaaffiiwwan 25 · daqiiqaa 3.

Qormaata kana fudhadhaa
Kan walqabatu

Qormaatawwan walqabatan

Qormaata Nama JaallatamaaQormaata Afaan JaalalaaQormaata Hubannoo Miiraa (EQ)Madaallii Amala Wal-dhabdeeQormaata amalaa Big FiveQormaata amalaa gosa 16Madaallii Afaan DhiifamaaSkaalaa Kinaashaa JaalalaaSadee Jaalalaa SternbergQormaata Deebii Miidhama SammuuSakatta'a Dagannaa MiiraaSakatta'a Kophaa Ta'uu