JobCannon

Deebii Miidhamaa Keessanii Argadhaa, Qormaata Gaaffii 12 kan Lolaa-Baqa-Qabbanaa’uu-Gammachiisuu Tolaan

Qormaata deebii miidhaa sammuu tola, gaaffiiwwan 12 akkaataa dhiphina keessanii kan agarsiisan yoo ta’u, kanneenis Lola, Baqachuu, Qabbanaa’uu, yookiin Gammachiisuu dha, akkasumas akkamitti akkaataa deebii keessan isa jalqabaa wajjin hojjechuu dandeessan. Battalumatti, galmee malee.

Gaaffiiwwan 12daqiiqaa 2
Qormaata kana fudhadhaa
Waan bu'uuraa

Qormaata Deebii Miidhamaa maali?

Moodeelli deebii miidhaa sammuu, yeroo baay'ee F afur (lola, baqachuu, qabbanaa'uu, fi gammachiisuu) jedhamuun kan waamamu, sirni narvii keessan yeroo sodaa itti dhaga'amu akkaataa ofumaan itti deebii kennu ibsa. Hiddi isaa ibsa fiiziyooloojistii Walter Cannon bara 1915 deebii lolaa-yookiin-baqachuu irratti kenne keessatti kan argamu yoo ta'u, qorannoowwan boodaa haala qabbanaa'uu (tonic immobility) irratti taasifamaniin kan babal'ate dha, deebiin gammachiisuu ammoo ogeessa yaala sammuu Pete Walker hojii isaa miidhaa sammuu walxaxaa irratti hojjeteen moggaafame. Muuxannoo beekamaa ta'eef jechoota salphaa kaa'a: yeroo dhiphinaa, namoonni tokko tokko ofirraa deebisu, tokko tokko sochii keessa seenu, tokko tokko sammuun isaanii duwwaa ta'a, kaan immoo nama hunda gammachiisuuf ariifatu.

Itti fufaa dubbisaa

Loli wal'aansoo fi to'annoo kakaasa; baqachuun miliqachuu, hojiin qabamuu, fi ofirraa ittisuu kakaasa; qabbanaa'uun callisuu fi cufamuun anniisaa qusata; gammachiisuun immoo tasgabbeessuu fi nama gammachiisuun nageenya barbaada. Deebiiwwan kun saffisaa fi ofumaan kan raawwatamanidha — yaada beekumsaatiin dura sirna narvii ofiin hojjetuun dhuka'u, kanaafidha yeroo sana keessatti deebiin keessan isa jalqabaa irra darbuun kan hin danda'amne fakkaata. Namoonni baay'een deebii olaanaa tokkoo fi kanneen biroo tokko yookiin lama kan hariiroo fi haalawwan adda addaa keessatti mul'atan qabu.

Qormaanni deebii miidhaa sammuu kan JobCannon gaaffiiwwan saffisaa 12 waa'ee akkamitti akka dhiphina, walitti bu'iinsa, fi dhiibbaaf deebii kennitan gaafata, sana booda deebiiwwan keessan akkaataa keessan isa jalqabaa isa baay'ee ta'uu danda'uu fi akkamitti akka isaan hojjettanitti kaa'a. Meeshaa of-xiinxaluu barumsaa ti, madaallii kilinikaalaa miti — akkaataa dhiphina ittiin mo'atan jechoota guyyuutiin tilmaama; miidhaa sammuu hin safaru yookiin haala kamiyyuu hin qoratu. Yoo deebiiwwan dhiphina keessanii jireenya keessan jeequ, ogeessa fayyaa sammuu eeyyama qabuun gorfamuun tarkaanfii itti aanu isa sirrii dha.

Waan argattan

Waan qormaatni kun mul'isu

Akkaataa deebii dhiphinaa keessan isa jalqabaa — Lola, Baqachuu, Qabbanaa'uu, yookiin Gammachiisuu
Maaliif sirni narvii keessan yeroo sodaa deebii sanaaf ariifata
Ciminoota dhokataa deebiin keessan yeroo gaarii isaa isiniif kennu
Qarqara guddina keessanii — jijjiirama tokkicha amala ofumaan dhufu sana laaffisu
Akkaataan keessan walitti bu'iinsa fi hariiroo dhihoo keessatti akkamitti akka mul'atu
Kaardii deebii miidhaa sammuu kan seenaa fi marsaa keessaniif qoodamuu danda'u

  • Deebiiwwan miidhaa sammuu afuran — lola, baqachuu, qabbanaa'uu, fi gammachiisuu — akkaataa sirni narvii sodaa yaadameef ofumaan itti deebii kennudha. Loli balaa wal'aansoo fi to'achuun simata; baqachuun miliqachuu, karoorfachuu, yookiin hojiin qabamuun; qabbanaa'uun callisuu, hadooduu, yookiin of wallaaluun; gammachiisuun immoo nageenya eeguuf tasgabbeessuu fi nama gammachiisuun. Tokkoon tokkoon isaanii madaqfamuu lubbuu baraarsuuti, hir'ina amalaa miti, namoonni baay'een deebii olaanaa tokkoo fi kanneen biroo tokko yookiin lama qabu.

  • Yeroo sodaan yookiin tuffiin isinitti dhaga'amu yaada keessan isa jalqabaa hubadhaa. Ni lixxuu fi ni falmituu (lola), hojiin qabamtuu yookiin deemuuf barbaadduu (baqachuu), sammuun keessan duwwaa ta'ee ni qabbanooftuu (qabbanaa'uu), moo wantoota tolchitanii warra kaan dursituu (gammachiisuu)? Qormaanni kun haalawwan guyyuu 12 keessa isin adeemsisa — walitti bu'iinsa, dhiibbaa, qeeqa — fi deebiiwwan keessan kan garaa keessanii daqiiqaa lama keessatti akkaataa keessan isa jalqabaa isa baay'ee ta'uu danda'uutti kaa'a.

  • Eeyyee. Deebiin gammachiisuu ogeessa yaala sammuu Pete Walker kitaaba isaa kan bara 2013 miidhaa sammuu walxaxaa irratti barreesseen moggaafame, moodeela duraanii lola-baqachuu-qabbanaa'uu irratti dabalame. Sodaa tasgabbeessuun — qabbaneessuu, mijeessuu, irra deddeebiin dhiifama gaafachuu, fi nageenyaaf fedhii warra kaanii dursuun simachuu ibsa. Yeroo baay'ee nama yeroo hunda gammachiisuu fi lakki jechuu dadhabuu fakkaata, ammas deebiiwwan sadan biroo waliin bal'inaan itti hojjetama.

  • Lakki. Kun caaseeffama of-xiinxaluu barumsaati, meeshaa kilinikaalaa yookiin qorannoo fayyaa miti. Akkaataa deebiiwwan keessan itti ibsitan irraa ka'uun akkaataa deebii dhiphinaa keessan isa jalqabaa tilmaama; miidhaa sammuu hin safaru, haala kamiyyuu hin qoratu, yookiin kunuunsa ogeessaa hin bakka bu'u. Yoo deebiiwwan dhiphinaa jireenya guyyuu yookiin hariiroo keessan jeequ, maaloo ogeessa fayyaa sammuu eeyyama qabuun gorfamaa.

  • Namni hundi jechuun ni danda'ama. Namoonni baay'een deebii olaanaa tokko kan jalqaba dhufu, fi kanneen biroo tokko yookiin lama kan hariiroo yookiin haalawwan addaa keessatti mul'atan qabu — fakkeenyaaf, iddoo hojiitti loluu garuu mana keessatti gammachiisuu. Deebiiwwan keessanis yeroo wajjin jijjiiramuu danda'u yeroo hubannoo ijaarrattanii fi nageenyi isinitti dhaga'amu. Qormaanni kun utuu walmakaa jala jiru beekuu, garaagarummaa keessan isa cimaa agarsiisa.

  • Eeyyee. Gaaffiiwwan 12 hundi, akkaataan deebii dhiphinaa keessan inni olaanaa, ciminoota isaa fi qarqara guddinaa, fi kaardiin qoodamuu danda'u galmee yookiin imeelii malee tola. Daqiiqaa lama fudhata, bu'aan keessanis yeroo xumurtan battalumatti mul'ata.

Amma Deebiin Miidhamaa Koo Maali? fudhadhaa

Ibsa dhuunfaa Qormaata Deebii Miidhamaa keessanii argadhaa. Gaaffiiwwan 12 · daqiiqaa 2.

Qormaata kana fudhadhaa
Kan walqabatu

Qormaatawwan walqabatan

Qormaata Akkaataa Walitti HidhaminsaaQormaata Akkaataa Walitti Bu'iinsaaSakatta'a Yaaddoo