Qormaanni rakkoo naamusaa maali?

Qormaanni rakkoo naamusaa haalawwan gatiiwwan lamaan wal morman, kan akka dhugaa fi amanamummaa, keessa isin galchee maal akka gootan isin gaafata. Kun haalawwan jireenya guyyuu 15 hojii, hariiroo dhiyoo fi hawaasa bal'aa keessaa kan kennu yoo ta'u, ijaarsa naamusa shanan keessaa isa kam akka yeroo baay'ee filattan agarsiisa.

Deebiiwwan sirrii fi dogoggoraa jiraa?

Lakki. Filannoon haala kamiyyuu keessatti argamu ejjennoo naamusaatiin kan deeggaramuudha, wanti sirrii yookiin dogoggora jedhamee qabxii itti kennamus hin jiru. Qormaatichi hammam naamusa qabaattan osoo hin taane, mala sababeessuu isa kamitti akka hundoofte madaala. Namoonni baay'een ijaarsa hedduu fayyadamu, bu'aan isaas isa haalawwan keessatti yeroo baay'ee filattan agarsiisa.

Kun qormaata Wal-gita Naamusaarraa akkamitti adda ta'a?

Qormaanni Wal-gita Naamusaa Dungeons & Dragons style grid keessatti, seera qabeessarraa hanga seera maleessaatti fi gaariirraa hanga hamaatti isin kaa'a. Qormaatichi gaarii yookiin hamaarratti sadarkaa isiniif hin kennu. Akkaataa isin rakkoolee jireenya guyyuu itti sababeessitan ibsa: bu'aawwan, qajeeltoowwan, amala, kunuunsa yookiin haqummaa.

Moodelii saayinsawaa naamusaarratti kan hundaa'edhaa?

Meeshaa of-madaallii JobCannon kan jalqabaati, falaasama naamusaa keessatti aadaawwan shanan yeroo dheeraaf turan irraa kan kaka'e: naamusa bu'aarratti hundaa'e, naamusa dirqamarratti hundaa'e, naamusa amala gaarii, naamusa kunuunsaa fi haqummaa akka walqixxummaatti. Safartuu xiinsammuu mirkanaa'e miti, akkasumas guddina naamusaa, dandeettii murtii kennuu yookiin amala hin madaalu.

Kun rakkoo tiraalii (trolley problem) tii?

Rakkoon tiraalii yaada xiinxallii addaa tokko, kan falaasamaa Philippa Foot bara 1967 keessa dhiyeessite yoo ta'u, waa'ee miidhaawwan gidduutti filachuu ti. Haalawwan keenya haalawwan jireenya guyyuuti, puzzle jireenyaa fi du'aa miti, tokkoon isaaniis isa hin bakka bu'u. Wanti isaan waliin qooddatan yaada walitti bu'iinsa akkamitti akka hiiktan waa'ee akkamitti naamusa qabeessummaan akka sababeessitan waan tokko ni dubbata.

Yeroo tokko tokko haalli tokko maaliif ilaalcha koo isa sirrii hin dhiyeessine?

Haalli tokkoon tokkoon isaa ijaarsa shanan keessaa afur dhiyeessee tokko hambisa, ijaarsi hafus ni jijjiirama, kanaaf tokkoon tokkoon isaa haalawwan kudha shan keessaa sadii keessaa hafa. Yoo filannoon tokkollee ilaalcha keessan isa dhugaa sirriitti hin ibsine, isa dhiyoo ta'e filadhaa. Haalawwan kudha shan keessatti amalli sun ammas ni mul'ata, deebiin tokkos bu'aa keessan hin murteessu.

Qormaata Rakkoo Naamusaa: Ija Naamusaa Kam Fayyadamtu?

Qormaata rakkoo naamusaa tolaa: taateewwan guyyuu 15 kan isin bu'aawwan, qajeelfamoota, amala, kunuunsa yookiin haqummaa irratti akka hirkattan agarsiisu. Bu'aa battalaa, galmee malee.

Gaaffiiwwan 15daqiiqaa 2

Qormaata kana fudhadhaa

Waan bu'uuraa

Qormaata Rakkoo Naamusaa maali?

Qormaanni Rakkoo Naamusaa haalawwan guyyuu kudha shan kan hojii, hariiroo dhiyoo fi hawaasa bal'aa irraa dhufan dhiyeessa. Tokkoon tokkoon isaanii keessatti deebii isa dhugumaan gootanitti dhiyoo ta'e filattu, deebiin hundis ija naamusaa shan keessaa tokko calaqqisiisa: bu'aawwan, qajeelfama, amala, kunuunsa yookiin haqummaa. Bu'aan isaas ija kam irra deddeebi'iin akka fayyadamtan fi warra kaan tokkoon tokkoon isaanii si'a meeqa akka fayyadamtan agarsiisa.

Itti fufaa dubbisaa

Ijoonni shanan kun aadaa falasama naamusaa waggoota dheeraa shanan irraa dhufan: naamusaa bu'aa irratti hundaa'e (Mill), naamusaa dirqama irratti hundaa'e (Kant), naamusaa amala gaarii (Aristotle), naamusaa kunuunsaa (Gilligan) fi haqummaa akka walqixxummaatti (Rawls). Tokkoon tokkoon isaanii rakkoo naamusaa tokkoof gaaffii addaa gaafatu: maaltu bu'aa gaarii fida, qajeelfama kam nama hundaaf ittisuu dandeessu, namni amala gaarii qabu maal godha, eenyutu isin irratti hirkata, fi adeemsichi loogii irraa bilisaa? Qormaanni kun gaarummaa yookiin hammeenya irratti sadarkaa isiniif hin kennu, deebii sirrii hin qabu, akkasumas guddina naamusaa hin safaru.

Kun qormaata Wal-gita Naamusaarraa adda kan isa taasisuudha, qormaatichi Dungeons & Dragons style lawful-to-chaotic fi good-to-evil grid keessatti isin kaa'a. Qormaatichi gaaffii adda ta'e gaafata: kallattii naamusaarratti eessa akka jirtan osoo hin taane, yeroo gatiiwwan lamaan wal morman filannoo cimaa keessatti akkamitti akka sababeessitan.

Waan argattan