Ìdánwò Ìrònú Àfòyemọ̀ Ọ̀fẹ́, Àmì Lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀

Ṣé ìdánwò ìrònú àfòyemọ̀ jẹ́ ọ̀fẹ́ lórí JobCannon?

Bẹ́ẹ̀ni — ìdánwò oníbèéèrè 25 náà jẹ́ ọ̀fẹ́ láti ṣe, àmì rẹ, ìpele rẹ, àti àwọn àbá fún ìdàgbàsókè sì máa hàn lójú ìbòjú láìsí ìforúkọsílẹ̀. Ìdánwò yìí kò ní àfikún Premium — èsì tí o rí ni gbogbo èsì náà.

Kí ni ọgbọ́n ìyanjú ìṣòro tuntun (fluid intelligence), báwo ló sì ṣe yàtọ̀ sí ọgbọ́n ìmọ̀ tí a kójọ (crystallized intelligence)?

Ọgbọ́n ìyanjú ìṣòro tuntun ni agbára rẹ láti ronú nípa àwọn ìṣòro tuntun láìgbára lé òtítọ́ tí o ti kọ́, ohun tí àwọn ìdánwò ìrònú àfòyemọ̀ ń wọn. Ọgbọ́n ìmọ̀ tí a kójọ ni àkójọ ìmọ̀ àti ọgbọ́n-iṣẹ́ tí o ti kó jọ bí àkókò ti ń lọ, èyí tí ó máa ń hàn nínú àwọn ìdánwò ọ̀rọ̀-èdè àti ìmọ̀ gbogbogbò. Àwọn méjèèjì ní ìbáramu pẹ̀lú ọgbọ́n gbogbogbò (g), ṣùgbọ́n ọgbọ́n ìyanjú ìṣòro tuntun ń sọ tẹ́lẹ̀ dáadáa jù bí o ṣe ń kojú àwọn ìpèníjà tuntun gidi.

Ṣé èyí jẹ́ ọ̀kan náà pẹ̀lú Raven's Progressive Matrices?

Ìdílé kan náà ni. Raven's Matrices ni òṣùwọ̀n àfiwé tó ga jù lọ ní ìṣègùn fún ọgbọ́n ìyanjú ìṣòro tuntun; ìdánwò JobCannon ń bo èròǹgbà kan náà (fífòye mọ òfin láti inú àpẹẹrẹ ìrísí) ní ìpele ìṣòro tó rẹlẹ̀ jù, tí a ṣe fún ìṣàròyé ara ẹni dípò ìgbéléwọ̀n ti ìṣègùn.

Ṣé a lè mú ìrònú àfòyemọ̀ sunwọ̀n síi nípasẹ̀ ìdánrawò?

Díẹ̀, bẹ́ẹ̀ni, ìdánrawò pẹ̀lú àwọn àdìtú tó jọra àti rírí àwọn irú àpẹẹrẹ tó wọ́pọ̀ lè gbé àmì sókè ní nǹkan bí 5–10 òṣùwọ̀n ìpín-ọgọ́rùn-ún. Ṣùgbọ́n ìrònú àfòyemọ̀ ni agbára ọpọlọ tí ìdálẹ́kọ̀ọ́ kò lè gbé sókè jù lọ, ìdí gan-an nìyí tí àwọn agbanisíṣẹ́ àti àwọn ètò ìgbanisíṣẹ́ àwọn tó ṣẹ̀ṣẹ̀ kẹ́kọ̀ọ́ jáde fi ń lò ó: ó ṣòro láti rẹ́ ẹ jẹ.

Àwọn iṣẹ́ wo ló nílò ìrònú àfòyemọ̀ tó lágbára?

Ìmọ̀-ẹ̀rọ sọ́fítíwià, sáyẹ́ǹsì dátà, ìwádìí sáyẹ́ǹsì, ìgbìmọ̀ràn ìṣàkóso, ìṣètò ìlànà, ìtúpalẹ̀ ìmọ̀-ìtọ́pinpin, àti ipa iṣẹ́ èyíkéyìí tó ní í ṣe pẹ̀lú ṣíṣe ìdámọ̀ ìṣòro tuntun pẹ̀lú ìsọfúnni tí kò pé. Ó tún jẹ́ àmì tó lágbára fún agbára ìkẹ́kọ̀ọ́ kíákíá, èyí tó ṣe pàtàkì ní àwọn ilé-iṣẹ́ tó ń yí padà kíákíá.

Kí ni àmì ìrònú àfòyemọ̀ tó dára?

Àmì rẹ máa bọ́ sí ọ̀kan nínú ìpele ìpín-ọgọ́rùn-ún márùn-ún: Ń Dàgbàsókè (0–20%), Àárín (21–40%), Ju Àárín Lọ (41–60%), Tayọ (61–80%), àti Àrà Ọ̀tọ̀ (81–100%). Nítorí pé ìrònú àfòyemọ̀ ni òṣùwọ̀n kan ṣoṣo tó sún mọ́ ọgbọ́n ìyanjú ìṣòro tuntun jù lọ, ìpele gíga fi hàn pé o máa ń yára kọ́ àwọn ètò tuntun, o sì máa ń yára bá àwọn ìṣòro àjèjì mu, ìdí nìyí tí àwọn agbanisíṣẹ́ fi ń kà á sí pàtàkì fún àwọn ipa akọ́ṣẹ́ àti ìṣètò ìlànà.

Kí ló dé tí àwọn agbanisíṣẹ́ fi ka ìrònú àfòyemọ̀ sí pàtàkì tó bẹ́ẹ̀?

Ìrònú àfòyemọ̀ ń sọ tẹ́lẹ̀ bí ẹnìkan ṣe máa yára kọ́ iṣẹ́ tí kò tíì ṣe rí, nítorí pé ó ń wọn fífòye mọ òfin dípò ìmọ̀ tó ti wà. Fún àwọn ètò ìgbanisíṣẹ́ àwọn tó ṣẹ̀ṣẹ̀ kẹ́kọ̀ọ́ jáde àti àwọn ipa iṣẹ́ tí iṣẹ́ wọn ń yí padà nígbà gbogbo, ìṣètò ìlànà, sọ́fítíwià, ìtúpalẹ̀ dátà, èyí ṣe pàtàkì ju ohun tí olùdíje kan ti mọ̀ tẹ́lẹ̀. Ìdí gan-an nìyí tí ó fi jẹ́ ohun pàtàkì nínú àyẹ̀wò agbára ọpọlọ.

Ṣé ìdánwò ìrònú àfòyemọ̀ kò ṣègbè sí àṣà èyíkéyìí?

A ṣe é láti dín ìgbẹ́kẹ̀lé lórí èdè, ọ̀rọ̀-èdè, àti ẹ̀kọ́ tí o ti gbà tẹ́lẹ̀ kù, àwọn àpẹẹrẹ jẹ́ ti ìrísí, àwọn òfin sì dá dúró fúnra wọn, nítorí náà o kò nílò ìpìlẹ̀ àṣà tàbí ẹ̀kọ́ kan pàtó láti yanjú wọn. Ìdí nìyí tí a fi máa ń pe irú ìbéèrè yìí ní "culture-fair" (tí kò ṣègbè sí àṣà), tí a sì ń fẹ́ràn rẹ̀ fún àyẹ̀wò láàrin onírúurú àwọn olùdíje, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé kò sí ìdánwò tí kò ṣègbè pátápátá.

Ṣé dídáhùn láì mọ̀ dájú máa pa àmì mi lára?

Rárá. Ìdáhùn tó tọ̀nà kọ̀ọ̀kan jẹ́ àmì 3, ìdáhùn tí kò tọ̀nà sì jẹ́ 0, kò sí àyọkúrò àmì. Máa yan ìdáhùn nígbà gbogbo, fi òfin tí o ti rí dín àwọn àṣàyàn kù, kí o sì pinnu, nítorí pé ìdáhùn àfọwọ́sí lè fi àmì kún un nìkan.

Ṣé mo lè tún ìdánwò ìrònú àfòyemọ̀ ṣe?

Nínú ìgbà ìlò kan, ìdánwò náà jẹ́ ìgbìyànjú-kan-ṣoṣo kí àmì rẹ lè fi ìgbà àkọ́kọ́ gidi hàn. O lè tún un ṣe nínú ìgbà ìlò tuntun láti tọpinpin ìtẹ̀síwájú rẹ, ṣùgbọ́n fún ìpìlẹ̀ tó mọ́, ka ìjókòó àkọ́kọ́ rẹ sí òṣùwọ̀n gidi.