Ibùdó Ìṣàkóso
Ṣe ìdánwò Ibùdó Ìṣàkóso (Locus of Control) lọ́fẹ̀ẹ́ lórí ayélujára. Ìbéèrè 12 tí ó ń gbé ọ sí orí ìlà láti inú dé òde, tí ó sì ń ṣàlàyé bóyá o gbàgbọ́ pé akitiyan ara rẹ ló ń darí ìgbésí ayé rẹ tàbí àwọn agbára láti òde. Àbájáde lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀, láìforúkọsílẹ̀.
Kò nílò ìforísílẹ̀ — àbájáde rẹ yoo hàn láìpẹ́.
Rotter I-E Scale
- Ibi tí o bọ́ sí lórí ìlà láti inú dé òde, láti òde pátápátá dé inú pátápátá
- Àlàyé ní èdè tó rọrùn nípa ohun tí ipò rẹ túmọ̀ sí fún ìwúrí, ìfaradà, àti bí o ṣe ń bójútó ìfàsẹ́yìn
- Àbá tí ó wúlò, tí o lè ṣe ní ọ̀sẹ̀ yìí, fún kíkọ́ ìmọ̀lára ìdarí-ara-ẹni láti inú tó lágbára síi
- Èrè àti àdánù òtítọ́ ti ìtẹ̀sí rẹ, pẹ̀lú ibi tí gbígbà pé oríire wà ti ń ràn ọ́ lọ́wọ́ àti ibi tí ó ti ń dá ọ dúró
Bẹ́ẹ̀ ni — ṣíṣe ìdánwò náà jẹ́ ọ̀fẹ́, ipò rẹ lórí ìlà náà àti àlàyé rẹ sì ń hàn lójú ìbojú láìsí ìforúkọsílẹ̀. A kò fi àbájáde fúnra rẹ̀ pamọ́ sẹ́yìn owó.
Ibùdó ìṣàkóso ṣàpèjúwe ibi tí o gbàgbọ́ pé ohun tí ń fa àbájáde ìgbésí ayé rẹ ti ń wá. Ibùdó inú túmọ̀ sí pé o ka akitiyan àti àṣàyàn ara rẹ sí olùdarí pàtàkì. Ibùdó òde túmọ̀ sí pé o ka oríire, àyànmọ́, àkókò, àti àwọn ènìyàn mìíràn sí ohun tí ó pọ̀jù ń ṣàkóso. Èrò náà wá láti inú iṣẹ́ onímọ̀ ìhùwàsí ọmọ ènìyàn Julian Rotter ní àwọn ọdún 1960.
Kì í ṣe bẹ́ẹ̀ gan-an, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ìtẹ̀sí sí inú jù ní í ṣe pẹ̀lú ìwúrí, ìforítì, àti ìfaradà. Ibùdó tí ó wà nínú pátápátá lè yí padà di gbígba ẹrù jù àti dídá ara ẹni lẹ́bi fún àwọn nǹkan tí ó wà níta agbára rẹ ní tòótọ́, nígbà tí ìtẹ̀sí sí òde ń mú ojú-ìwòye tó wúlò wá nípa oríire àti àwọn ètò tí ó yí wa ká. Ibi tí ó dára jùlọ fún ìlera ọkàn sábà máa ń jẹ́ àárín: gba agbára tí ó jẹ́ tìrẹ ní tòótọ́, kí o sì jọ̀wọ́ èyí tó kù.
Bẹ́ẹ̀ ni. Láìdàbí àwọn ìwà àkópọ̀ tí ó dúró ṣinṣin jù, a ka ibùdó ìṣàkóso sí ọ̀kan lára àwọn apá tí a lè kọ́ jùlọ nínú bí a ṣe ń wo ayé. Mímọ̀ọ́mọ̀ ṣe àwọn ìdánrawò kéékèèké níbi tí akitiyan rẹ ti ń yí àbájáde padà ní kedere ń kó ẹ̀rí jọ pé ìṣe rẹ ṣe pàtàkì, bẹ́ẹ̀ sì ni ìmọ̀lára ìdarí-ara-ẹni láti inú ṣe ń dàgbà bí àkókò ti ń lọ. Àwọn ìrírí ńlá nínú ìgbésí ayé lè yí i padà pẹ̀lú.
