Ìdánwò Irú Afiṣẹ́dọ̀la Ọ̀fẹ́ 2026, Ìbéèrè 10

Kí ni Ìdánwò Irú Afiṣẹ́dọ̀la?

Ìdánwò ìṣàwárí ara-ẹni oní-ìbéèrè 10 tí ìpínsísọ̀rí afiṣẹ́dọ̀la Linda Sapadin ti 1996 mí sí. Ó ń so ọ̀nà ìfiṣẹ́dọ̀la rẹ pọ̀ mọ́ ọ̀kan nínú àwòṣe mẹ́fà: Aṣepé, Aláníyàn, Alálàá, Olóríkunkun, Aṣẹ̀dá-Pàjáwìrì tàbí Aṣejù.

Kí ló dé tí ó fi jẹ́ àwọn irú mẹ́fà wọ̀nyí ní pàtó?

Wọ́n bá ìpínsísọ̀rí olókìkí Linda Sapadin ti 1996 mu (It's About Time! The 6 Styles of Procrastination), tí a ń tọ́ka sí gidigidi nínú ìwé ìmọ̀ nípa ìṣiṣẹ́-dáradára àti CBT. Irú kọ̀ọ̀kan ní àwọn ohun ìtanijí, iye owó àti ọgbọ́n ìdojúkọ tí ó yàtọ̀.

Ṣé àrùn ni ìfiṣẹ́dọ̀la?

Rárá. Ìfiṣẹ́dọ̀la jẹ́ ìhùwàsí àbáyọ tí ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé gbogbo ènìyàn ló ń ní. Ìfiṣẹ́dọ̀la tí ó ti di bárakú tí ó sì ń kó ìdààmú báni lè jẹ́ àmì ADHD, àníyàn tàbí ìsoríkọ́, ṣùgbọ́n ìhùwàsí náà fúnra rẹ̀ kì í ṣe àrùn. Bí ìfiṣẹ́dọ̀la rẹ bá ń ba ayé rẹ jẹ́ gidigidi, bá onímọ̀ ìtọ́jú ọkàn tí ó ní ìwé-àṣẹ tàbí dókítà rẹ (GP) sọ̀rọ̀ nípa àwọn ohun tí ó ń fà á.

Báwo ni ìdánwò náà ṣe gùn tó?

Nǹkan bí ìṣẹ́jú 4 fún ìbéèrè 10. Èsì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ pẹ̀lú irú rẹ, àwọn ọgbọ́n ìdojúkọ tí ó bá irú rẹ mu, àti bí o ṣe lè dá irú kejì rẹ mọ̀. Kò sí ìforúkọsílẹ̀, kò sí ímeèlì, kò sí ogiri ìsanwó.

Bí mo bá jẹ́ àdàpọ̀ irú méjì ńkọ́?

Ìyẹn ló wọ́pọ̀. Àwọn àdàpọ̀ tí ó wọ́pọ̀: Aṣepé + Aláníyàn (ìmúrasílẹ̀ àṣejù tí ìbẹ̀rù ń darí), Alálàá + Olóríkunkun (àtakò onírònú-àlá), Aṣẹ̀dá-Pàjáwìrì + Aṣejù (adrenaline + gbígbé ẹrù púpọ̀ lẹ́ẹ̀kan), Aṣepé + Aṣejù (ìlànà gíga + iṣẹ́ tí ó pọ̀ jù).

Báwo ni mo ṣe lè dá ìfiṣẹ́dọ̀la dúró?

Ọgbọ́n láti dá a dúró sinmi lé irú rẹ; ìmọ̀ràn gbogbogbò (kàn bẹ̀rẹ̀) kì í ṣiṣẹ́ nítorí pé àwọn irú ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ ní ohun ìtanijí ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀. Aṣepé nílò àṣẹ láti gbé iṣẹ́ tí kò tí ì pé jáde. Aláníyàn nílò láti ṣe nǹkan láìka àníyàn sí. Alálàá nílò ìgbésẹ̀ àkọ́kọ́ tí ó ṣe kedere. Olóríkunkun nílò láti gba òmìnira rẹ̀ padà. Aṣẹ̀dá-Pàjáwìrì nílò láti bẹ̀rẹ̀ ní kùtùkùtù. Aṣejù nílò láti sọ pé rárá. Ojú-ìwé èsì ìdánwò náà ń fúnni ní àwọn ọgbọ́n tí ó bá irú kọ̀ọ̀kan mu.

Ṣé a ti fìdí èyí múlẹ̀ lọ́nà sáyẹ́ǹsì?

Rárá, èyí jẹ́ ìdánwò ìṣàwárí ara-ẹni fún ìgbádùn tí ìlànà Sapadin mí sí. Ìpínsísọ̀rí ìpilẹ̀ṣẹ̀ Sapadin jẹ́ ti ìmọ̀ ẹ̀kọ́, ṣùgbọ́n ìdánwò yìí fúnra rẹ̀ kì í ṣe irinṣẹ́ ìdíwọ̀n ìmọ̀-ọkàn tí a ti fìdí rẹ̀ múlẹ̀. Fún ìfiṣẹ́dọ̀la tí ó ti di bárakú tí ó ń kó ìdààmú gidi báni, lọ rí onímọ̀ ìtọ́jú ọkàn tí a kọ́ nínú CBT.

Ṣé irú mi lè yí padà bí àkókò ti ń lọ?

Bẹ́ẹ̀ni. Irú ìfiṣẹ́dọ̀la sábà máa ń yí padà gẹ́gẹ́ bí ìpele ayé, ìwọ̀n ìdààmú àti ohun tí ó ń fà á. Ọ̀pọ̀ ènìyàn máa ń bẹ̀rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí Aṣepé tàbí Aláníyàn ní ọdún ogún wọn, wọ́n á fà sí Alálàá tàbí Aṣejù ní àárín ayé, wọ́n á sì dé Aṣẹ̀dá-Pàjáwìrì tàbí Olóríkunkun nígbà tí àárẹ̀ iṣẹ́ (burnout) bá pẹ́ lára wọn. Ìdánwò náà ń mú ìlànà rẹ tí ó gbajú jù lọ́wọ́lọ́wọ́.

Báwo ni ìdánwò náà ṣe ń pinnu irú afiṣẹ́dọ̀la mi?

Ìdáhùn rẹ ń so pọ̀ mọ́ ìdí tí ó wà lẹ́yìn ìdádúró rẹ, ní títẹ̀lé àwọn ìlànà mẹ́fà ti Linda Sapadin: Aṣepé, Aláníyàn, Alálàá, Olóríkunkun, Aṣẹ̀dá-Pàjáwìrì àti Aṣejù. Ó ń ka èrò tí ó ń dá ọ dúró, kì í ṣe bí o ṣe máa ń sún nǹkan síwájú tó nìkan.

Ṣé mo lè pín èsì mi?

Bẹ́ẹ̀ni, káàdì tí a lè pín wà. Fífi wéra bóyá àwọn ọ̀rẹ́ rẹ jẹ́ Aṣẹ̀dá-Pàjáwìrì tàbí Aṣepé máa ń mú ìjíròrò òtítọ́ tí ó yani lẹ́nu wá. Kò sí ìdí fún àkọọ́lẹ̀.

Ṣé ẹ ń tọ́jú ìdáhùn mi tàbí ẹ nílò ímeèlì mi?

Kò sí ímeèlì, kò sí ìforúkọsílẹ̀, a kò tọ́jú nǹkankan. Ìdánwò náà ń ṣiṣẹ́ nínú ẹ̀rọ aṣàwákiri rẹ, títún ojú-ìwé ṣe sì máa pa á rẹ́.

Ṣé ìfiṣẹ́dọ̀la máa ń jẹ́ ìṣòro nígbà gbogbo?

Kì í ṣe nígbà gbogbo. Àwọn ìlànà kan, bí Aṣẹ̀dá-Pàjáwìrì, máa ń ṣe dáadáa ní tòótọ́ lábẹ́ ìfúnpá àkókò ìparí. Ète ìdánwò náà ni láti lóye iye owó àti àǹfààní gidi ti ìlànà rẹ kí o lè yan àtúnṣe tí ó tọ́, kì í ṣe láti ka gbogbo ìdádúró sí ìkùnà.