Ìpele ìṣirò-owó wo ni ìdánwò yìí ń díwọ̀n?

Ó bo láti olùbẹ̀rẹ̀ dé ọ̀gá ní ìjókòó kan, ní ìpele olùrànlọ́wọ́ tàbí akọ̀wé-owó ìpele ìbẹ̀rẹ̀ látòkèdélẹ̀ — kì í ṣe ìpele CPA tàbí ti akọ̀wé-owó onífẹ̀sẹ̀múlẹ̀. Àwọn ìbéèrè àkọ́kọ́ ń bo bí a ṣe ń kọ ìdúnàádúrà sínú àkáǹtì tí ó tọ́ pẹ̀lú debit tàbí credit tí ó tọ́. Àwọn tí ó tẹ̀lé e ń lọ sínú ṣíṣe ìwé èrè-òun-àdánù àti ìwé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì dúkìá, àkókò accrual, ìdínkù iye dúkìá, àti owó-iṣẹ́ ojoojúmọ́. Máàkì rẹ máa fi ọ́ sí ọ̀kan nínú ìpele mẹ́rin, a sì mọ̀ọ́mọ̀ lo orúkọ ìpele tí ìpolówó iṣẹ́ ń lò.

Ṣé èyí jọ CPA tàbí ìwé-ẹ̀rí ìṣirò-owó?

Rárá, kò sì yẹ kí ó jẹ́ bẹ́ẹ̀. Ìdánwò yìí ń díwọ̀n bí olùrànlọ́wọ́ àti akọ̀wé-owó ìpele ìbẹ̀rẹ̀ ṣe já fáfá tó — kíkọ ìdúnàádúrà lọ́nà tí ó tọ́, ìwé àkọsílẹ̀ òpin-oṣù tí ó péye, àkókò accrual, ìdínkù iye dúkìá àti owó-iṣẹ́ ojoojúmọ́. Títẹ̀lé GAAP/IFRS lọ́nà ìjọba, àyẹ̀wò-owó (audit) àti ìṣirò owó-orí wà kọjá ìdánwò yìí, wọ́n sì nílò akọ̀wé-owó tí ó tóótun tàbí onífẹ̀sẹ̀múlẹ̀. Máàkì gíga níbí ń fi hàn pé o lè ṣe iṣẹ́ ìkọsílẹ̀-owó tí ipa ìpele ìbẹ̀rẹ̀ nílò, kì í ṣe pé o ní ìwé-àṣẹ ìṣirò-owó ọ̀jọ̀gbọ́n.

Ṣé mo nílò láti mọ sọ́fítíwià ìṣirò-owó kan pàtó?

Rárá. Gbogbo ìbéèrè ló dá lórí bí ìṣirò-owó ṣe ń ṣiṣẹ́ ní ìpìlẹ̀ — àkáǹtì wo ni a ó kọ debit sí, sáà wo ni ìnáwó kan jẹ́ tirẹ̀, bí a ṣe ń ṣírò ìdínkù iye dúkìá — kì í ṣe ibi tí àwọn àṣàyàn wà nínú QuickBooks, Xero tàbí sọ́fítíwià mìíràn. Ọ̀nà ìṣiṣẹ́ wọ̀nyẹn jẹ́ bákan náà láìka sọ́fítíwià tí yóò kọ àkọsílẹ̀ náà níkẹyìn sí.

Báwo ni ó ṣe gùn tó?

Nǹkan bí ìṣẹ́jú mẹ́fà. Kò sí aago fún ìbéèrè kọ̀ọ̀kan — ìdánwò náà ń díwọ̀n bóyá o mọ àkọsílẹ̀ tí ó tọ́, kì í ṣe bí o ṣe lè tẹ bọ́tìnnì kíákíá tó. O lè ronú lórí ìbéèrè kan fún ìgbà tí o bá fẹ́.

Ṣé mo gbọ́dọ̀ forúkọ sílẹ̀?

Rárá. O lè ṣe ìdánwò náà kí o sì rí máàkì rẹ àti àlàyé ẹ̀ka kọ̀ọ̀kan láìní àkọọ́lẹ̀. Ṣíṣí àkọọ́lẹ̀ wúlò nìkan bí o bá fẹ́ kí a pa èsì náà mọ́ kí o lè fi ìgbìyànjú mìíràn wé e lẹ́yìn náà.

Ṣé màá rí àwọn ìbéèrè tí mo ṣì?

O máa gba máàkì fún ọ̀kọ̀ọ̀kan nínú agbègbè mẹ́fà náà, kí o lè rí ibi tí àdánù ti pọ̀ jù, pẹ̀lú àwọn ìmọ̀ràn tí a ṣe fún ìpele tí o bọ́ sí. Ìdánwò náà kì í tẹ ìwé ìdáhùn ìbéèrè-sí-ìbéèrè jáde, nítorí pé àwọn ìbéèrè ń yí padà, àti pé ìdáhùn tí a tẹ̀ jáde yóò sọ máàkì di asán fún gbogbo ẹni tí ó ń lò ó láti múra sílẹ̀.

Ṣé mo lè lò ó láti ṣàyẹ̀wò àwọn olùbéèrè iṣẹ́?

Ìpéye nínú ìkọsílẹ̀-owó jẹ́ ohun tí ó ní ìdí tí ó lágbára láti fi ṣàyẹ̀wò àwọn olùbéèrè fún ipa olùrànlọ́wọ́ àkáǹtì àti akọ̀wé-owó ìpele ìbẹ̀rẹ̀, èyí sì jẹ́ ìdánwò ọ̀tún-tàbí-òdì tí kò ṣègbè dípò ìdíwọ̀n àkópọ̀ ìwà, nítorí náà kò ní àwọn ìṣòro àìṣòdodo tí àwọn ìdánwò ìpínsísọ̀rí-ìwà máa ń ní. Bí o bá fẹ́ fi ránṣẹ́ sí àwọn olùbéèrè iṣẹ́ kí o sì kó èsì jọ sí ibì kan, ìyẹn ń lọ nípasẹ̀ apá ìgbanisíṣẹ́ ti JobCannon, kì í ṣe nípasẹ̀ ojú-ìwé yìí.

Dán Ọgbọ́n Ìṣirò-Owó Rẹ Wò

Dán ìmọ̀ ìkọsílẹ̀-owó (bookkeeping) rẹ wò lórí ìwọlé-ìjáde owó nínú àkọsílẹ̀ (debit àti credit), ìwé àkọsílẹ̀ èrè-òun-àdánù (income statement), ìwé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì dúkìá (balance sheet), ìṣirò-owó ní àkókò tí ó tọ́ (accrual), ìdínkù iye dúkìá (depreciation) àti owó-iṣẹ́ ojoojúmọ́ (working capital). Ìbéèrè ìṣẹ̀lẹ̀ gidi 28, máàkì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ fún ẹ̀ka kọ̀ọ̀kan, ọ̀fẹ́ láìforúkọsílẹ̀.

ìbéèrè 28ìṣẹ́jú 9

Ṣe ìdánwò yìí

Ìpìlẹ̀

Kí ni Ìdánwò Ìṣirò-Owó?

Ìdánwò ìṣirò-owó tí ó dá lórí ìṣẹ̀lẹ̀ gidi ni èyí: ìṣẹ̀lẹ̀ kúkúrú 28 irú èyí tí ó máa ń wáyé ní tòótọ́ nígbà tí a bá ń pa ìwé àkọsílẹ̀ owó dé, ọ̀kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú ìdáhùn kan ṣoṣo tí ó tọ́. Ìwé-owó olùpèsè tí ó dé kí a tó san án. Owó ìnáwó tí a ti san ṣáájú tí kò yẹ kí ó wọ ìwé èrè-òun-àdánù lẹ́ẹ̀kan náà. Ìwé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì dúkìá tí kò ní dọ́gba títí a ó fi tọpa àkọsílẹ̀ kan padà sí àkáǹtì tí ó yẹ kí ó lọ ní tòótọ́. O máa yan ìdáhùn tí ó ṣe é lọ́nà tí ó tọ́.

Ka síi

Ìbéèrè 28 náà bo agbègbè mẹ́fà — debit àti credit, ìwé èrè-òun-àdánù, ìwé ìwọ̀ntúnwọ̀nsì dúkìá, àkókò accrual ní ìfiwéra pẹ̀lú owó-lọ́wọ́ (cash), ìdínkù iye dúkìá, àti owó-iṣẹ́ ojoojúmọ́. Àwọn mẹ́fà wọ̀nyí ni ohun tí ìpolówó iṣẹ́ ń tọ́ka sí nígbà tí ó bá béèrè ìrírí nínú ìkọsílẹ̀-owó tàbí iṣẹ́ olùrànlọ́wọ́ àkáǹtì, wọ́n sì ń kọ́ ara wọn ró ní nǹkan bí ìtòlẹ́sẹẹsẹ yẹn: o kò lè ṣe ìwé èrè-òun-àdánù tí ó tọ́ láì kọ́kọ́ kọ àwọn àkọsílẹ̀ tí ó wà lábẹ́ rẹ̀ lọ́nà tí ó tọ́. O máa gba máàkì fún agbègbè kọ̀ọ̀kan, nítorí náà ibi tí o ti kù sí máa hàn gẹ́gẹ́ bí ibi tí o ti kù sí, dípò kí ó kàn dín àpapọ̀ máàkì kù.

Ó ń gba nǹkan bí ìṣẹ́jú mẹ́fà, kò sí ìforúkọsílẹ̀, ìpele rẹ̀ látòkèdélẹ̀ sì jẹ́ ti olùrànlọ́wọ́ tàbí akọ̀wé-owó ìpele ìbẹ̀rẹ̀ — kì í ṣe ìwé-ẹ̀rí CPA tàbí ti akọ̀wé-owó onífẹ̀sẹ̀múlẹ̀ (chartered accountant). Ìbéèrè kọ̀ọ̀kan ń ṣàpèjúwe ìdúnàádúrà gidi tàbí ìpinnu gidi nípa àkókò, ó sì ń béèrè ohun tí ó ṣẹlẹ̀ tẹ̀lé e, nítorí pé kíka òfin sórí àti lílò ó lórí àkọsílẹ̀ pàtó kì í ṣe ọgbọ́n kan náà.

Ohun tí o máa gbà