Ta ni a kọ ìdánwò yìí fún?

Àwọn akẹ́kọ̀ọ́ ilé-ẹ̀kọ́ àárín, ní nǹkan bí ìpele 6 sí 8, àti ẹnikẹ́ni tó bá fẹ́ àyẹ̀wò àwọn ìpìlẹ̀ ní èdè tó rọrùn. Àwọn àpẹẹrẹ jẹ́ owó àpò, iṣẹ́ ẹ̀gbẹ́ àti owó-oṣù àkọ́kọ́ dípò yíyá owó ilé àti àpò-ìdókòwò, a sì ṣètò ìpele kíkà rẹ̀ láti bá a mu. Àwọn àgbàlagbà náà ń ṣe é — àwọn ìbéèrè rọrùn láti kà, kò rọrùn láti gbà ní títọ́.

Kí ni ẹ̀ka mẹ́ta náà?

Ìpìlẹ̀ Ètò Ìnáwó, Ìfowópamọ́ àti Ìdókòwò, àti Àwọn Àǹfààní Iṣẹ́ — ìbéèrè mẹ́jọ fún ọ̀kọ̀ọ̀kan. O máa gba àmì fún ẹ̀ka kọ̀ọ̀kan àti àpapọ̀ pẹ̀lú, kí ibi tó rẹ̀wẹ̀sì lè hàn gẹ́gẹ́ bí ibi tó rẹ̀wẹ̀sì dípò kí ó máa fa nọ́ńbà kan sílẹ̀ ní ìdákẹ́jẹ́ẹ́.

Ṣé mo nílò láti mọ àwọn ọ̀rọ̀-àkànṣe ìṣúná-owó kí n tó ṣe é?

Rárá. Níbi tí ọ̀rọ̀ kan kò ti ṣeé yẹra fún, ìbéèrè náà ń ṣàlàyé rẹ̀ lójú ẹsẹ̀ — ìbéèrè nípa ìfẹ̀yìntì ń ṣàlàyé ohun tí 401(k) jẹ́ kí ó tó béèrè ohunkóhun. Kò sí nǹkan kan níbí tó ń san èrè fún mímọ àwọn ọ̀rọ̀ tí a kò kọ́ ọ rí; àwọn ìbéèrè ń béèrè ohun tí ìpinnu tó bọ́gbọ́n mu jẹ́.

Ṣé èyí jẹ́ ìmọ̀ràn ìṣúná-owó?

Rárá. Ìdánwò ìmọ̀ ni, tó ní ìdáhùn tó tọ́ àti èyí tí kò tọ́ nípa bí ètò ìnáwó, ìfowópamọ́, ìdókòwò àti àwọn àǹfààní iṣẹ́ ṣe ń ṣiṣẹ́ ní gbogbogbò. Kò mọ ipò rẹ, kò sì sọ ohun tí o yẹ kí o fi owó rẹ ṣe fún ọ. Àwọn ìpinnu gidi nípa owó tìrẹ yẹ ní jíjíròrò pẹ̀lú ẹni tó mọ ipò rẹ.

Ṣé olùkọ́ lè lo èyí ní kíláàsì?

Bẹ́ẹ̀ni. Ó jẹ́ ọ̀fẹ́, kò nílò ìforúkọsílẹ̀, ó sì ń ròyìn àmì ní ẹ̀ka mẹ́ta tó ní orúkọ, èyí ló sì jẹ́ kí ó ṣeé lò gẹ́gẹ́ bí àyẹ̀wò ṣáájú tàbí lẹ́yìn ẹ̀kọ́ kan dípò ìdánwò lásán. A kọ ẹ̀ka mẹ́ta náà ní ìbámu pẹ̀lú àwọn òṣùwọ̀n eCTE ti Arizona 2.1 àti 2.5, nítorí náà ẹ̀kọ́ ìmọ̀ ìṣúná-owó tí a kọ́ lé orí àwọn òṣùwọ̀n yẹn bá àwọn ẹ̀ka náà mu tààrà.

Báwo ni ó ṣe pẹ́ tó?

Nǹkan bí ìṣẹ́jú mẹ́sàn-án. Kò sí aago lórí ìbéèrè kọ̀ọ̀kan — ìdánwò náà ń wọ̀n bóyá o ń ṣe ìpinnu tí ó tọ́, kì í ṣe bí o ṣe ń tẹ̀ kíákíá tó.

Ṣé mo gbọ́dọ̀ forúkọ sílẹ̀?

Rárá. O lè ṣe ìdánwò náà kí o sì rí àmì rẹ àti àlàyé fún ẹ̀ka kọ̀ọ̀kan láìsí àkọọ́lẹ̀. Ṣíṣẹ̀dá àkọọ́lẹ̀ wúlò nìkan tí o bá fẹ́ kí a tọ́jú èsì náà kí o lè fi ìgbìyànjú mìíràn ní ọjọ́ iwájú wé e.

Èló Ni O Mọ̀ Nípa Owó Gan-an?

Dán ohun tí o mọ̀ wò nípa ètò ìnáwó, ìfowópamọ́, ìdókòwò àti àwọn àǹfààní tó ń bá iṣẹ́ wá. Ìbéèrè 24 ní èdè tó rọrùn, tí a kọ fún ilé-ẹ̀kọ́ àárín, àmì lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀ fún ẹ̀ka kọ̀ọ̀kan, ọ̀fẹ́ láìsí ìforúkọsílẹ̀.

ìbéèrè 24ìṣẹ́jú 9

Ṣe ìdánwò yìí

Ìpìlẹ̀

Kí ni Ìdánwò Ìmọ̀ Ìṣúná-owó Ara Ẹni?

Ìdánwò ìmọ̀ ìṣúná-owó ara ẹni ni èyí: ìbéèrè 24 tí ọ̀kọ̀ọ̀kan ní ìdáhùn tó tọ́ kan ṣoṣo, nípa àwọn ìpinnu owó tó máa ń dìde kí ẹnikẹ́ni tó fún ọ ní owó-oṣù. Pípín owó àpò kí ó lè tó oṣù kan. Ṣíṣírò iye ọ̀sẹ̀ iṣẹ́ ẹ̀gbẹ́ $30-lọ́sẹ̀ tí ó máa gbà láti ra kẹ̀kẹ́ $180. Kíka ìwé owó-oṣù àkọ́kọ́ àti òye ìdí tí iye tó wà lórí rẹ̀ fi kéré ju iye tí a ṣèlérí fún ọ. Kò sí nǹkan kan níbí tó ń rò pé o ti ní ilé, mọ́tò tàbí káàdì àwìn.

Ka síi

Àwọn ìbéèrè náà wà ní ẹ̀ka mẹ́ta. Ìpìlẹ̀ Ètò Ìnáwó ń sọ̀rọ̀ nípa ibi tí owó ń lọ — àìní ní ìfiwéra pẹ̀lú ìfẹ́, iye owó tó dúró ní ìfiwéra pẹ̀lú èyí tó ń yí padà, àti ìdí tí kíkọ ìnáwó sílẹ̀ fi ń ṣáájú pípinnu ohun tí a máa gé kù. Ìfowópamọ́ àti Ìdókòwò ń sọ̀rọ̀ nípa ohun tí owó ń ṣe nígbà tí o bá fi sílẹ̀ — èlé, ìdí tí èlé lórí èlé fi ń dàgbà yára ju bí o ṣe retí, ìdí tí pípín owó ká fi ní ààbò ju fífi gbogbo rẹ̀ sí ibì kan, àti ìdí tí owó ìpamọ́ fún pàjáwìrì fi ń ṣáájú ohunkóhun tó léwu. Àwọn Àǹfààní Iṣẹ́ ń sọ̀rọ̀ nípa apá iṣẹ́ tí kì í ṣe owó-oṣù: ìbánigbófò ìlera, ìbánigbófò ẹ̀mí, ètò owó ìfẹ̀yìntì, ìdálẹ́kọ̀ọ́ tí agbanisíṣẹ́ ń sanwó fún, ìrànlọ́wọ́ fún owó ilé-ẹ̀kọ́ gíga, àti ohun tó túmọ̀ sí nígbà tí ìfilọ̀ iṣẹ́ kan bá sanwó díẹ̀ lórí ìwé ṣùgbọ́n tí ó níye lórí jù lápapọ̀.

Ó gba nǹkan bí ìṣẹ́jú mẹ́sàn-án, kò sí ìforúkọsílẹ̀, a sì kọ èdè rẹ̀ fún òǹkàwé ní ìpele ilé-ẹ̀kọ́ girama kékeré — níbi tí kò ti ṣeé yẹ̀ sílẹ̀ láti lo ọ̀rọ̀ bí 401(k), ìbéèrè náà fúnra rẹ̀ ni ó ń ṣàlàyé rẹ̀, dípò kí ó rò pé o ti mọ̀ ọ́n. A kọ gbogbo ìbéèrè fún ìdánwò yìí ní pàtó, dípò kí a mú wọn láti ara irinṣẹ́ kan tí ó ti wà tẹ́lẹ̀, a sì kọ agbègbè mẹ́ta náà ní tààràtà ní ìbámu pẹ̀lú àwọn òṣùwọ̀n Career and College Readiness eCTE ti Arizona Department of Education, ìyẹn 2.1 (ìṣàkóso owó, ṣíṣe ètò ìnáwó àti ìdókòwò) àti 2.5 (àwọn àǹfààní owó tí ó ń bá iṣẹ́ tàbí iṣẹ́-ayé wá).

Ohun tí o máa gbà