JobCannon

Àyẹ̀wò Ìdánìkanwà, Àṣàrò Ara-Ẹni Ọ̀fẹ́ Oníbéèrè 21

Ṣé ìdánìkanwà ń ṣe ọ́ láàrin èrò, tàbí nínú àjọṣepọ̀? Àṣàrò ara-ẹni oníbéèrè 21 lórí ìyasọ́tọ̀, bí ìsopọ̀ rẹ ṣe jinlẹ̀ tó, àti ìmọ̀lára pé o jẹ́ ara ibì kan. Irinṣẹ́ àṣàrò ara-ẹni ni, kì í ṣe àyẹ̀wò àìsàn ti ìṣègùn.

ìbéèrè 21ìṣẹ́jú 3
Ṣe ìdánwò yìí
Ìpìlẹ̀

Kí ni Àyẹ̀wò Ìdánìkanwà?

Àyẹ̀wò yìí ń wo ìdánìkanwà nípasẹ̀ ẹ̀ka mẹ́ta tí ìwádìí máa ń yà sọ́tọ̀ nígbà gbogbo: bí o ṣe ń rí ara rẹ bí ẹni tí a yà sọ́tọ̀ tó, láìka ẹni tó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ sí (ìyasọ́tọ̀ tí o ń rí lára), àlàfo láàrin níní àwọn ènìyàn tí o lè bá sọ̀rọ̀ àti níní ẹnìkan tí o lè ṣí ọkàn rẹ payá fún lóòótọ́ (bí ìsopọ̀ ṣe jinlẹ̀ tó), àti bóyá o ń rí i pé o jẹ́ ara ibì kan lóòótọ́ láìsí pé o ń díbọ́n bí ẹlòmíràn (ìmọ̀lára jíjẹ́ ara ibì kan). Pẹ̀lú ara wọn, àwọn mẹ́ta yìí ń fúnni ní àwòrán tó kún ju ohun tí ìbéèrè kan ṣoṣo lè fúnni: ó ṣeé ṣe pátápátá kí kàlẹ́ńdà rẹ kún, kí máàkì ìyasọ́tọ̀ rẹ sì tún ga, tàbí kí o ní àjọṣepọ̀ tímọ́tímọ́ kan, kí o sì tún máa rí i pé o kò jẹ́ ara ibìkíbi.

Ka síi

Ìdánìkanwà kò mọ sí gbígbé nìkan tàbí níní ènìyàn díẹ̀ tí o ń bá ṣe. Ìdánìkanwà lè ṣe ọ́ láàrin èrò, níbi àpèjẹ tí ó kún fún ojú tí o mọ̀, tàbí nínú àjọṣepọ̀ tó ti pẹ́, tí o jókòó lẹ́gbẹ̀ẹ́ ẹnìkan tí o kò rí mọ́ pé ó mọ̀ ọ́ lóòótọ́. Àwọn onímọ̀ ìwádìí ṣàpèjúwe ìdánìkanwà bí àlàfo láàrin ìsopọ̀ tí o fẹ́ àti ìsopọ̀ tí o ní gan-an, kì í ṣe kíka iye ènìyàn tó wà nínú ìgbésí ayé rẹ lásán. Ìkéde Ìmọ̀ràn ti U.S. Surgeon General (olórí ètò ìlera gbogbogbòò ní Amẹ́ríkà) ti ọdún 2023 lórí ìdánìkanwà àti ìyasọ́tọ̀ pè é ní ìrírí tó gbòòrò, tó sì wọ́pọ̀, kì í ṣe ohun tí kò wọ́pọ̀ tàbí tó ń tini lójú.

Àyẹ̀wò yìí jẹ́ irinṣẹ́ àṣàrò ara-ẹni, kì í ṣe irinṣẹ́ àyẹ̀wò àìsàn, kò sì rọ́pò àyẹ̀wò láti ọwọ́ ọ̀jọ̀gbọ́n tó ní ìwé-àṣẹ. Ó gbára lé bí ìwádìí ṣe sábà máa ń ṣàpèjúwe ìdánìkanwà, gẹ́gẹ́ bí àlàfo inú-ọkàn láàrin ìsopọ̀ láwùjọ tí a fẹ́ àti èyí tí a ní gan-an, a sì yí i padà níbí sí àwọn ìbéèrè tuntun ní èdè tó rọrùn, dípò kí a ṣe àdàkọ òṣùwọ̀n kan tí a ti tẹ̀ jáde. Tí àbájáde rẹ bá fi hàn pé ìdánìkanwà ń yọjú bí àṣà tó lágbára tí ó sì ń bá a lọ, bíbá oníṣègùn ìgbaninímọ̀ràn tàbí olùdámọ̀ràn sọ̀rọ̀ jẹ́ ìgbésẹ̀ tó bọ́gbọ́n mu tó kàn — bí ìsopọ̀ ṣe jinlẹ̀ tó, kì í ṣe iye rẹ̀ nìkan, ni ìwádìí rí pé ó ń mú ìyàtọ̀ tó tóbi jù wá.

Ohun tí o máa gbà

Ohun tí ìdánwò yìí ń ṣàwárí

Wo bí ìyasọ́tọ̀ tí o ń rí lára ṣe ń yọjú tó fún ọ — ìmọ̀lára pé o dá wà kódà nígbà tí ènìyàn wà nítòsí rẹ.
Mọ bí ìsopọ̀ rẹ ṣe jinlẹ̀ tó — bóyá o ní àwọn ènìyàn tí o lè bá sọ̀rọ̀ nìkan, tàbí o ní àwọn tí o lè ṣí ọkàn rẹ payá fún lóòótọ́.
Lóye ìmọ̀lára jíjẹ́ ara ibì kan rẹ — bóyá o rí i pé o bá ibì kan mu láìyí ẹni tí o jẹ́ padà.
Dá àṣà ‘ìdánìkanwà láàrin èrò’ mọ̀ — rírí ara bí ẹni tí a yà sọ́tọ̀ kódà nígbà tí àwọn ojú tí o mọ̀ yí ọ ká.
Dá ìdánìkanwà nínú àjọṣepọ̀ mọ̀ — rírí ara bí ẹni tó jìnnà sí ẹnìkejì rẹ kódà nígbà tí àjọṣepọ̀ náà fúnra rẹ̀ dúró déédéé.
Kúrò pẹ̀lú àkópọ̀ ní èdè tó rọrùn lórí gbogbo ẹ̀ka mẹ́ta — ìbẹ̀rẹ̀ tó wúlò tí o bá ń ronú nípa ìtọ́jú ìgbaninímọ̀ràn tàbí tí o fẹ́ ní ìsopọ̀ tó jinlẹ̀ sí i.

  • Rárá. Irinṣẹ́ àṣàrò ara-ẹni ọ̀fẹ́ ni èyí, kì í ṣe àyẹ̀wò àìsàn ti ìṣègùn. Kò lè sọ fún ọ bóyá ìdánìkanwà tí ó ń ṣe ọ́ ti dé ìpele tí ó ṣe pàtàkì ní ti ìṣègùn — ọ̀jọ̀gbọ́n tó ní ìwé-àṣẹ nìkan ló lè ṣe irú àyẹ̀wò bẹ́ẹ̀. Ohun tí ó lè ṣe ni kí ó fún ọ ní àwòrán ní èdè tó rọrùn lórí ẹ̀ka mẹ́ta, èyí tó lè jẹ́ ìbẹ̀rẹ̀ tó wúlò tí o bá ń ṣe kàyéfì bóyá àìsopọ̀ tí o ń rí lára yẹ ní wíwò fínnífínní.

  • Bẹ́ẹ̀ ni — èyí jẹ́ ọ̀kan lára irú ìdánìkanwà tó wọ́pọ̀ jù, tí a sì kì í fi bẹ́ẹ̀ sọ̀rọ̀ nípa rẹ̀. O lè wà níbi àpèjẹ tó kún fún ojú tí o mọ̀, tàbí nínú àjọṣepọ̀ tó dúró déédéé tó ti pẹ́, kí o sì tún máa rí i pé kò sí ẹnikẹ́ni níbẹ̀ tó mọ̀ ọ́ lóòótọ́. Ìdánìkanwà dá lórí bí ìsopọ̀ tí o ń rí lára ṣe jinlẹ̀ tó, kì í ṣe iye ènìyàn tó wà nítòsí rẹ.

  • Bẹ̀rẹ̀ nípa kíka àbájáde rẹ sí ìsọfúnni, kì í ṣe ìdájọ́. Ìgbésẹ̀ tó dára tó kàn ni bíbá oníṣègùn ìgbaninímọ̀ràn tàbí olùdámọ̀ràn sọ̀rọ̀, pàápàá tí ìmọ̀lára náà bá ti pẹ́. Ìwádìí tún tọ́ka sí ìbẹ̀rẹ̀ tó wúlò: fífi ara jì fún àjọṣepọ̀ tó jinlẹ̀ kan tàbí méjì sábà máa ń ṣèrànwọ́ ju fífi àwọn ìbáṣepọ̀ orí-òkè kún un lọ. Mímú àkópọ̀ rẹ láti inú àyẹ̀wò yìí wá sí ìjíròrò àkọ́kọ́ yẹn lè ràn án lọ́wọ́ láti dojúkọ ohun tó ṣe pàtàkì.

  • Wíwà ní òun nìkan jẹ́ ipò ti ara, tí a lè fojú rí — kò sí ẹlòmíràn nínú yàrá. Ìdánìkanwà jẹ́ ti inú ọkàn — àlàfo tí o ń rí lára láàrin ìsopọ̀ tí o fẹ́ àti ìsopọ̀ tí o ní. O lè wà ní òun nìkan láìsí pé ìdánìkanwà ń ṣe ọ́, ìdánìkanwà sì lè ṣe ọ́ nínú yàrá tó kún fún èrò tàbí nínú àjọṣepọ̀ tó ti pẹ́. Àyẹ̀wò yìí ń díwọ̀n àlàfo tí o ń rí lára, kì í ṣe iye àkókò tí o fi ń dá wà.

  • Àyẹ̀wò Ìgboyà Láàrin Ènìyàn dá lórí àníyàn àti ìbẹ̀rù ìdájọ́ ní àwọn ipò àwùjọ, Ọ̀nà Ìsopọ̀mọ́ra sì ń wo àṣà àjọṣepọ̀ rẹ nínú ìdè tímọ́tímọ́. Àyẹ̀wò yìí dá ní pàtó lórí ìrírí ìdánìkanwà fúnra rẹ̀: ìyasọ́tọ̀, bí ìsopọ̀ ṣe jinlẹ̀ tó, àti ìmọ̀lára jíjẹ́ ara ibì kan, láìka bí o ṣe ní ìgboyà láàrin ènìyàn tó tàbí bí o ṣe ń so mọ́ àwọn ẹlòmíràn sí.

  • Rárá. Ìdánìkanwà jẹ́ ìrírí ẹ̀dá ènìyàn tó wọ́pọ̀ gidigidi, kì í ṣe àbùkù ìwà tàbí àmì ìkùnà. Ìkéde Ìmọ̀ràn ti U.S. Surgeon General ti ọdún 2023 pè é ní ọ̀rọ̀ ìlera gbogbogbòò tó gbòòrò, nítorí gan-an pé ọ̀pọ̀ ènìyàn ló ń ní ìrírí rẹ̀ nígbà tí wọ́n dà bí ẹni pé wọ́n ní ìsopọ̀ dáadáa lójú àwọn ẹlòmíràn. Kíkíyèsí àṣà náà jẹ́ ìsọfúnni tó wúlò, ó sì máa ń dáhùn dáadáa sí àwọn ìyípadà àmọ̀ọ́mọ̀ṣe nínú bí àwọn àjọṣepọ̀ rẹ ṣe jinlẹ̀ tó.

Gba Àyẹ̀wò Ìdánìkanwà rẹ nísinsìnyí

Ṣàwárí àbájáde Àyẹ̀wò Ìdánìkanwà rẹ. Ìbéèrè 21 · ìṣẹ́jú 3.

Ṣe ìdánwò yìí
Àjọ mọ́ ọn

Àwọn ìdánwò tí ó jọra

Ọ̀nà Ìsopọ̀mọ́raÌdánwò Àánú Ara-ẸniÀyẹ̀wò Ìgboyà Láàrin ÈnìyànÌdánwò Ìbánikẹ́dùn (Empathy)Ìdánwò Ìfaramọ́ Àjọṣepọ̀