Umuntu wakho ubaka nengaki noma angaphelele? Arula amabuzo ayi-12 mayelana nokufika, nomuntu, nokuqamula, bese uthola ubaka bakho ngokushesha. Amahora, akukho i-imeyili, umphumelelo owakho osendlwini.
Ayikho okubhalisa—imiphumela yakho iyavela kabini.
Inembile ngalokho eyakhelwe ukukwenza, hhayi nganoma yini engaphezu kwalokho. I-Mental Age Test iyi-quiz yokuzihlola, hhayi ithuluzi lomtholampilo: izimpendulo zakho ezimeni eziyi-12 zansuku zonke mayelana nokungqubuzana, imali, ingozi, nombono zihlanganiswa zibe isikolo esisodwa esingu-0–100 esikubeka kwesinye sezigaba ezinhlanu, i-Teen, i-Young Adult, i-Mature, i-Wise, noma i-Elder. Idonsa ezindikimbeni ze-psychology yokuthuthuka kunokuba isikali sokuxilonga esiqinisekisiwe, ngakho-ke akukho simangalo somtholampilo ngemuva kwenombolo. Phatha umphumela ngendlela obungaphatha ngayo isiqalo esihle sengxoxo: isibuko esiqondile sokuthi ucabanga futhi usabela kanjani njengamanje, esifanele ukuqhathaniswa nokuthi abangani bakubona kanjani, hhayi isinqumo sokwakha izinqumo ngaso.
Umbuzo ngamunye kweyi-12 uhlolwa ezimeni zansuku zonke, kanti isamba sihlanganiswa sibe isikolo esingu-0–100 esihlukaniswe izigaba ezinhlanu: i-Teen ekugcineni okuphansi, bese kuba i-Young Adult, i-Mature, i-Wise, ne-Elder phezulu. Akukho mpendulo eyodwa ‘elungile’ ngombuzo ngamunye, izinketho zimelela izindlela ezahlukene kodwa ezisebenzayo ngokulinganayo zokusingatha ukungqubuzana, imali, noma ingozi, futhi iphethini yakho kuyo yonke imibuzo eyi-12 inquma isigaba. Lena iminyaka yengqondo yesitayela sobuntu, esiseduze ‘nokuthi umbono wakho nokwahlulela kwakho kuzwakala kuneminyaka emingaki’ kunokuba isikolo sikaBinet sokuqala seminyaka yobuhlakani, esilinganisa ikhono lokucabanga uma liqhathaniswa neminyaka yobudala kunokuba ukuvuthwa ngokomzwelo.
Yebo, ngaphezu kwalokho izimpawu eziningi zobuntu zivame ukukwenza. Iminyaka yengqondo lapha ibonisa isimo samanje sokwahlulela nombono, hhayi isici esingaguquki, ngakho-ke iyashintsha ngolwazi lwempilo, ukwelashwa, ukwelulekwa, noma umcimbi omkhulu njengokuba umzali, ukulahlekelwa umsebenzi, noma ukululama ekuguleni. Lezo zinguquko zingakusunduza esigabeni esihlukile kunoma iyiphi indlela, ubheke ku-Wise ngemuva konyaka onzima wokuba nesibopho, noma ubuyele ku-Young Adult ngemuva kokuthi ekugcineni uyeke indima eyayikwenza ube mdala kunalokho ozizwa ngakho. Phinda wenze ukuhlolwa ngezikhathi ezithile futhi uphathe ushintsho lwesigaba njengedatha mayelana nesizini okuyo, hhayi mayelana nokuthi ungubani ngempela.
Ngoba umphumela uyisigaba sempilo kunokuba inani leminyaka, ‘okuphakeme’ kusho ukuthi uwela ku-Wise noma ku-Elder kanti ‘okuphansi’ kusho i-Teen noma i-Young Adult, kungakhathaliseki ukuthi uneminyaka emingaki ngempela. Umphumela ofundeka umncane uvame ukubonisa ukuzenzakalela, ukukhululeka ngengozi, kanye nokushesha ngokomzwelo, ukusabela kulokho okwenzekayo manje kunokuba ulinganise izinyathelo ezinhlanu phambili. Ofundeka omdala ubonisa ukubekezela, ukucabanga okude, kanye nokuzinza ngokomzwelo, ngezinye izikhathi ngezindleko zokungacabangi noma ubumnandi. Akukho okungcono, zizilungiselelo ezahlukene engqondweni efanayo, futhi igebe phakathi kwesigaba sakho nonyaka wakho wokuzalwa yilona iphuzu langempela lokuhlolwa.
Umuntu wakho ubaka nengaki noma angaphelele? Arula amabuzo ayi-12 mayelana nokufika, nomuntu, nokuqamula, bese uthola ubaka bakho ngokushesha. Amahora, akukho i-imeyili, umphumelelo owakho osendlwini.
Thatha lo mdlalo wemibuzo weminyaka yengqondo bese uthola impendulo yombuzo abantu abaningi abazibuza wona buthule: ingabe iminyaka yami yengqondo ingakanani ngempela, hhayi inombolo esikhathini sakho, kodwa iminyaka ingqondo yakho esebenza ngayo. Lo mbono waqala ngo-1905, lapho isazi sokusebenza kwengqondo saseFrance u-Alfred Binet aqamba khona igama elithi 'iminyaka yengqondo' ukuchaza izinga lokuthuthuka elingemuva kokucabanga komuntu, futhi u-William Stern wakuguqula kwaba isilinganiso esisibiza manje nge-IQ ngo-1912. Ukuhlolwa kweminyaka yengqondo kwe-JobCannon kugcina leyo ndlela kodwa kushiye umtholampilo: imibuzo engu-12 esheshayo, imizuzu emithathu, isikolo esisodwa esakhelwe ukuqonda nengxoxo, hhayi ukuxilongwa.
Uphendula izimo eziyi-12 ezisheshayo zansuku zonke, mayelana nokungqubuzana, imali, impilo yomphakathi, ingozi, nombono, futhi izimpendulo zakho zihlanganiswa zibe isikolo esisodwa esisuka ku-0 kuye ku-100. Leso sikolo sikubeka kwesinye sezigaba ezinhlanu: Intsha, Umuntu Omdala Osemncane, Ovuthiwe, Ohlakaniphile, noma Umdala. Isigaba ngasinye sichaza isitayela sokucabanga nombono ongokomzwelo, hhayi iminyaka eqondile, umphumela ohlakaniphile noma omdala usho ukuthi uvame ukucabanga ngokubekezela nangokucabanga okude, umphumela wentsha ubonisa ukuzenzakalela nokushesha ngokomzwelo. Phinda uhlole futhi ngonyaka ozayo futhi isigaba singashintsha; akulungisiwe njengosuku lokuzalwa, kusondele ekufundweni kwesimo sezulu sokuthi wenza kanjani izinqumo okwamanje.
Imibuzo ayilinganisi amandla engqondo aluhlaza ngendlela ukuhlolwa kwe-IQ okwenza ngayo. Ithembela ezindikimbeni zakudala ze-psychology yokuthuthuka, ukucabanga okusekelwe ezigabeni okwahlolwa u-Erik Erikson no-Lawrence Kohlberg, mayelana nokuthi ukwahlulela, ukubekezela, nombono kuvame ukushintsha kanjani ngesipiliyoni kunokuba ngobuhlakani. Yingakho umntwana oneminyaka engu-12 ohlakaniphile engathola i-IQ ephezulu futhi asathola iminyaka yengqondo yentsha, kuyilapho umuntu oneminyaka engu-30 ohlakaniphile engathola isikolo esihlakaniphile kungakhathaliseki amamaki akhe noma izikolo zokuhlolwa lapho ekhula. Funda umphumela njengesibuko sombono wakho wamanje kanye nesiqalo esihle sengxoxo nabangane, hhayi isinqumo sokuthi uhlakaniphe kangakanani noma unekhono kangakanani.
Isiphi sezigaba ezinhlanu zempilo esikufanele: Intsha, Umuntu Omdala Osemncane, Ovuthiwe, Ohlakaniphile, noma Umdala
Indlela isigaba sakho esibumba ngayo indlela obhekana ngayo nokungqubuzana, ingozi, nezinqumo zansuku zonke
Amandla akhethekile kanye nezindawo ezingabonakali eziza nesigaba sakho, hhayi iseluleko esivamile
Ikhadi lemiphumela elingabiwa elakhelwe i-Instagram, i-TikTok, nezingxoxo zamaqembu, lilungele ukuthunyelwa
Isikolo sakho seminyaka yobudala engu-0–100 nokuthi sihlala kuphi esikalini sesigaba sempilo
Lapho ingqondo yakho ihlala khona uma iqhathaniswa neminyaka yakho yangempela, nokuthi lelo gebe livezani ngawe
Kusesile ngoMgqibelo. Uzenzela ntoni?
Imibuzo 12, 3 min. Ayazisulisela—ayikho okwenjenje omuntu.
Okuboniswe kabini yobu wakho. Mahhala, okusetshenziswayo, okugcinile nxa ubhalise.
Epremiyamu ivula imphumela ephelele—umsebenzi, amandla, umhlela othuthuka.
Umuntu wakho ubaka nengaki noma angaphelele? Arula amabuzo ayi-12 mayelana nokufika, nomuntu, nokuqamula, bese uthola ubaka bakho ngokushesha. Amahora, akukho i-imeyili, umphumelelo owakho osendlwini.
Ayikho okubhalisa—imiphumela yakho iyavela kabini.
Inembile ngalokho eyakhelwe ukukwenza, hhayi nganoma yini engaphezu kwalokho. I-Mental Age Test iyi-quiz yokuzihlola, hhayi ithuluzi lomtholampilo: izimpendulo zakho ezimeni eziyi-12 zansuku zonke mayelana nokungqubuzana, imali, ingozi, nombono zihlanganiswa zibe isikolo esisodwa esingu-0–100 esikubeka kwesinye sezigaba ezinhlanu, i-Teen, i-Young Adult, i-Mature, i-Wise, noma i-Elder. Idonsa ezindikimbeni ze-psychology yokuthuthuka kunokuba isikali sokuxilonga esiqinisekisiwe, ngakho-ke akukho simangalo somtholampilo ngemuva kwenombolo. Phatha umphumela ngendlela obungaphatha ngayo isiqalo esihle sengxoxo: isibuko esiqondile sokuthi ucabanga futhi usabela kanjani njengamanje, esifanele ukuqhathaniswa nokuthi abangani bakubona kanjani, hhayi isinqumo sokwakha izinqumo ngaso.
Umbuzo ngamunye kweyi-12 uhlolwa ezimeni zansuku zonke, kanti isamba sihlanganiswa sibe isikolo esingu-0–100 esihlukaniswe izigaba ezinhlanu: i-Teen ekugcineni okuphansi, bese kuba i-Young Adult, i-Mature, i-Wise, ne-Elder phezulu. Akukho mpendulo eyodwa ‘elungile’ ngombuzo ngamunye, izinketho zimelela izindlela ezahlukene kodwa ezisebenzayo ngokulinganayo zokusingatha ukungqubuzana, imali, noma ingozi, futhi iphethini yakho kuyo yonke imibuzo eyi-12 inquma isigaba. Lena iminyaka yengqondo yesitayela sobuntu, esiseduze ‘nokuthi umbono wakho nokwahlulela kwakho kuzwakala kuneminyaka emingaki’ kunokuba isikolo sikaBinet sokuqala seminyaka yobuhlakani, esilinganisa ikhono lokucabanga uma liqhathaniswa neminyaka yobudala kunokuba ukuvuthwa ngokomzwelo.
Yebo, ngaphezu kwalokho izimpawu eziningi zobuntu zivame ukukwenza. Iminyaka yengqondo lapha ibonisa isimo samanje sokwahlulela nombono, hhayi isici esingaguquki, ngakho-ke iyashintsha ngolwazi lwempilo, ukwelashwa, ukwelulekwa, noma umcimbi omkhulu njengokuba umzali, ukulahlekelwa umsebenzi, noma ukululama ekuguleni. Lezo zinguquko zingakusunduza esigabeni esihlukile kunoma iyiphi indlela, ubheke ku-Wise ngemuva konyaka onzima wokuba nesibopho, noma ubuyele ku-Young Adult ngemuva kokuthi ekugcineni uyeke indima eyayikwenza ube mdala kunalokho ozizwa ngakho. Phinda wenze ukuhlolwa ngezikhathi ezithile futhi uphathe ushintsho lwesigaba njengedatha mayelana nesizini okuyo, hhayi mayelana nokuthi ungubani ngempela.
Ngoba umphumela uyisigaba sempilo kunokuba inani leminyaka, ‘okuphakeme’ kusho ukuthi uwela ku-Wise noma ku-Elder kanti ‘okuphansi’ kusho i-Teen noma i-Young Adult, kungakhathaliseki ukuthi uneminyaka emingaki ngempela. Umphumela ofundeka umncane uvame ukubonisa ukuzenzakalela, ukukhululeka ngengozi, kanye nokushesha ngokomzwelo, ukusabela kulokho okwenzekayo manje kunokuba ulinganise izinyathelo ezinhlanu phambili. Ofundeka omdala ubonisa ukubekezela, ukucabanga okude, kanye nokuzinza ngokomzwelo, ngezinye izikhathi ngezindleko zokungacabangi noma ubumnandi. Akukho okungcono, zizilungiselelo ezahlukene engqondweni efanayo, futhi igebe phakathi kwesigaba sakho nonyaka wakho wokuzalwa yilona iphuzu langempela lokuhlolwa.