Ushintsho lomoya, ukucasuka, noma ukuphelelwa yithemba ngesonto ngaphambi kwesikhathi sakho, kuphele uma sesiqalile? Uhlolo lokuzicabangela olunemibuzo engu-25 mayelana namaphethini omoya ahambisana nomjikelezo wenyanga. Kuwuhlolo lokuzicabangela, hhayi ukuxilongwa kwezokwelapha.
Ayikho okubhalisa—imiphumela yakho iyavela kabini.
DSM-5-TR Premenstrual Dysphoric Disorder criteria domains (Epperson et al. 2012) · Original 25 items — no dominant copyrighted PMDD instrument exists to adapt from. A PMDD diagnosis requires confirming the pattern across at least two cycles with a prospective daily tool like the DRSP (Endicott, Nee & Harrison, 2006); this is a single-administration self-reflection screener, not that diagnostic process.
Cha. Lokhu kuwuhlolo lokuzicabangela lwamahhala, hhayi ukuxilongwa kwezokwelapha. I-PMDD ingaqinisekiswa udokotela kuphela, ngokuvamile kusetshenziswa ukulandelela izimpawu zansuku zonke okungenani kuyo yomibili imijikelezo yenyanga, hhayi imibuzo eyodwa kuphela. Lokho okungakwenza lolu hlolo ukukunika isifinyezo esibhalwe ngolimi olulula kuzo zonke izigaba ezinhlanu zezimpawu, isiqalo esiwusizo uma uzibuza ukuthi iphethini yakho yangaphambi kwesikhathi ifanele yini ukubhekwa eduze kakhulu nodokotela.
Iningi labantu abanomjikelezo wenyanga libe nezinye izimpawu zangaphambi kwesikhathi, futhi lokho kodwa kujwayelekile hhayi i-PMDD. I-PMDD ichaza iphethini enzima kakhulu, eqhubekayo kakhulu: izimpawu zomoya nezomzimba ezinamandla ngokwanele ukuthi zibonakale zithinta ubudlelwane, umsebenzi, noma ukusebenza kwansuku zonke, ezibonakala njalo umjikelezo ngamunye, futhi eziphinda ziphele uma isikhathi sesiqalile. Ubukhulu nokuqhubeka kwephethini, hhayi nje ukuba khona kwayo, yikho okuhlukanisa i-PMS ne-PMDD.
Umoya ophansi ngemva kokubeletha ugxile esikhathini esithile emasontweni nasezinyangeni ngemva kokubeletha. I-PMDD ayihlobene nokukhulelwa, iphethini yenyanga zonke, ehambisana nesigaba se-luteal, engathinta noma ubani onomjikelezo wenyanga, unyaka wonke. Umoya ophansi noma ukukhathazeka okujwayelekile, ngokwehlukile, akuhlobene nhlobo nesikhathi somjikelezo. Isici esibalulekile se-PMDD ukuthi izimpawu ziyakhuphuka futhi zehle ndawonye nomjikelezo wakho, zivele ngesonto noma kanjalo ngaphambi kwesikhathi sakho futhi zincipha uma isikhathi sesiqalile.
Qala ngokulandelela izimpawu zakho nsuku zonke ndawonye nomjikelezo wakho okungenani izinyanga ezimbili. Lelo rekhodi yilona lwazi olubalulekile udokotela noma udokotela wezifo zabesifazane aludingayo ukuqinisekisa i-PMDD nokukhipha ezinye izimbangela. Kukhona ukwelashwa okusebenzayo, okunobufakazi obuqinile, kuhlanganise ne-SSRIs (engathathwa ngokulandela umjikelezo, esigabeni se-luteal kuphela, ikakhulukazi nge-PMDD) kanye nezindlela zamahomoni. Ukuletha irekhodi lakho lokulandelela nesifinyezo salolu hlolo kuleyo ngxoxo yokuqala kungasiza ukuyigxilisa.
Ukuthatha okuhlolwa kwethu akumele kubhekwe njengokuhlolwa okugcwele nokunemba kwamandla akho. Imiphumela iyenhloso yokuthola ulwazi kanye nokuzibuyisela kuphela.
Ushintsho lomoya, ukucasuka, noma ukuphelelwa yithemba ngesonto ngaphambi kwesikhathi sakho, kuphele uma sesiqalile? Uhlolo lokuzicabangela olunemibuzo engu-25 mayelana namaphethini omoya ahambisana nomjikelezo wenyanga. Kuwuhlolo lokuzicabangela, hhayi ukuxilongwa kwezokwelapha.
Lolu hlolo lubheka amaphethini omoya ahambisana nomjikelezo ngezigaba ezinhlanu ezihlobene ngqo nesonto noma kanjalo ngaphambi kwesikhathi sakho: ukuguquguquka komoya (ukushintsha ngokushesha kwemizwa, ukukhala ngokuzumayo), ukucasuka nentukuthelo (ukuhlangabezana masinyane, ukungqubuzana okwengeziwe), umoya ophansi nokuphelelwa yithemba (umoya ophansi, ukuzigxeka, ukuzwa sengathi kunzima kakhulu), ukukhathazeka nokucindezeleka (ukuzwa "ungathuthuki", njengokuqinisiwe), kanye nezimpawu zomzimba (ubuhlungu bamabele, ukuvuvukala, ubuhlungu bamalunga noma imisipha, uguquko lokudla nokulala). Yonke imibuzo isekelwe esikhathini, izinsuku ezingaphambi kwesikhathi sakho, ngoba isikhathi yisona esihlukanisa leli phethini nezimpawu zomoya ezivela njalo, ezingahlobene nomjikelezo wakho.
Leso sikhathi futhi siyisici esibalulekile se-Premenstrual Dysphoric Disorder (PMDD), futhi yiso esenza i-PMDD ihluke ezintweni ezimbili ngokuvamile ezididaniswa nayo. Okokuqala, izimpawu ezijwayelekile zangaphambi kwesikhathi: iningi labantu abanomjikelezo wenyanga liyabona uguquko oluthile lomoya noma lomzimba ngaphambi kwesikhathi sabo, futhi lokho kodwa akusho ukuthi kukhona okungahambi kahle. Okuvelela nge-PMDD ukuhlanganiswa kobukhulu, ukuqhubeka njalo umjikelezo ngamunye, kanye nephethini ecacile yokuncipha uma isikhathi sesiqalile. Okwesibili, lokhu akufani nomoya ophansi ngemva kokubeletha: umoya ophansi ngemva kokubeletha ugxile esikhathini esithile ngemva kokubeletha, kanti i-PMDD iphethini yenyanga zonke, ehambisana nesigaba se-luteal, engathinta noma ubani onomjikelezo wenyanga, unyaka wonke, kungakhathaliseki ukuthi wake wakhulelwa yini noma cha. Uhlolo lomoya ophansi noma lokukhathazeka olujwayelekile, ngokwehlukile, lubheka umoya ngaphandle kokunaka isikhathi, kanti i-PMDD ichazwa ngqo ngobudlelwane bayo nomjikelezo wenyanga.
Lolu hlolo luwuhlolo lokuzicabangela, hhayi ithuluzi lokuxilonga kwezokwelapha, futhi alutshali indawo yokuhlolwa udokotela onelayisensi. I-PMDD iyaqashelwa ngokusemthethweni ku-DSM-5-TR, futhi ngokuvamile iqinisekiswa ngokulandelela izimpawu zansuku zonke okungenani kuyo yomibili imijikelezo yenyanga, hhayi imibuzo eyodwa kuphela. Uma imiphumela yakho ikhombisa iphethini eqinile ehambisana nomjikelezo, udokotela noma udokotela wezifo zabesifazane bayindlela efanele elandelayo: bangahlola irekhodi lokulandelela umjikelezo wakho, bakhiphe ezinye izimbangela, futhi baxoxe ngezinketho zokwelashwa, kuhlanganise ne-SSRIs (engasetshenziswa ngokulandela umjikelezo ikakhulukazi nge-PMDD) kanye nezindlela zamahomoni, kokubili okunobufakazi obuqinile.
Bona ukuthi umoya wakho ushintsha kangakanani, usizi olungazelelwe, ukukhala, nokuzwakala ngokujulile, ngesonto ngaphambi kwesikhathi sakho.
Thola ulwazi ngokucasuka nentukuthelo, ukuthi ingabe uhlangabezana masinyane noma kunokungqubuzana okwengeziwe nabantu abaseduze nawe ngaphambi kwesikhathi sakho.
Qonda iphethini yakho yomoya ophansi nokuphelelwa yithemba, nokuthi ingabe kuyaphela uma isikhathi sesiqalile.
Bona ukuthi ukukhathazeka nokucindezeleka kwakho kwanda kangakanani ezinsukwini ezingaphambi kwesikhathi sakho.
Thola ulwazi ngezimpawu zomzimba, ubuhlungu bamabele, ukuvuvukala, ubuhlungu bamalunga noma imisipha, kanye noshintsho lokudla nokulala, okuhambisana nomjikelezo wakho.
Thola isifinyezo esibhalwe ngolimi olulula kuzo zonke izigaba ezinhlanu, esiwusizo njengesiqalo sokulandelela umjikelezo wakho noma ingxoxo nodokotela.
In the week or so before my period, my mood can shift quickly — from fine to tearful or irritable within minutes.
Imibuzo 25, 5 imizuzu. Ayazisulisela—ayikho okwenjenje omuntu.
Okuboniswe kabini yobu wakho. Mahhala, okusetshenziswayo, okugcinile nxa ubhalise.
Epremiyamu ivula imphumela ephelele—umsebenzi, amandla, umhlela othuthuka.
Ushintsho lomoya, ukucasuka, noma ukuphelelwa yithemba ngesonto ngaphambi kwesikhathi sakho, kuphele uma sesiqalile? Uhlolo lokuzicabangela olunemibuzo engu-25 mayelana namaphethini omoya ahambisana nomjikelezo wenyanga. Kuwuhlolo lokuzicabangela, hhayi ukuxilongwa kwezokwelapha.
Ayikho okubhalisa—imiphumela yakho iyavela kabini.
DSM-5-TR Premenstrual Dysphoric Disorder criteria domains (Epperson et al. 2012) · Original 25 items — no dominant copyrighted PMDD instrument exists to adapt from. A PMDD diagnosis requires confirming the pattern across at least two cycles with a prospective daily tool like the DRSP (Endicott, Nee & Harrison, 2006); this is a single-administration self-reflection screener, not that diagnostic process.
Cha. Lokhu kuwuhlolo lokuzicabangela lwamahhala, hhayi ukuxilongwa kwezokwelapha. I-PMDD ingaqinisekiswa udokotela kuphela, ngokuvamile kusetshenziswa ukulandelela izimpawu zansuku zonke okungenani kuyo yomibili imijikelezo yenyanga, hhayi imibuzo eyodwa kuphela. Lokho okungakwenza lolu hlolo ukukunika isifinyezo esibhalwe ngolimi olulula kuzo zonke izigaba ezinhlanu zezimpawu, isiqalo esiwusizo uma uzibuza ukuthi iphethini yakho yangaphambi kwesikhathi ifanele yini ukubhekwa eduze kakhulu nodokotela.
Iningi labantu abanomjikelezo wenyanga libe nezinye izimpawu zangaphambi kwesikhathi, futhi lokho kodwa kujwayelekile hhayi i-PMDD. I-PMDD ichaza iphethini enzima kakhulu, eqhubekayo kakhulu: izimpawu zomoya nezomzimba ezinamandla ngokwanele ukuthi zibonakale zithinta ubudlelwane, umsebenzi, noma ukusebenza kwansuku zonke, ezibonakala njalo umjikelezo ngamunye, futhi eziphinda ziphele uma isikhathi sesiqalile. Ubukhulu nokuqhubeka kwephethini, hhayi nje ukuba khona kwayo, yikho okuhlukanisa i-PMS ne-PMDD.
Umoya ophansi ngemva kokubeletha ugxile esikhathini esithile emasontweni nasezinyangeni ngemva kokubeletha. I-PMDD ayihlobene nokukhulelwa, iphethini yenyanga zonke, ehambisana nesigaba se-luteal, engathinta noma ubani onomjikelezo wenyanga, unyaka wonke. Umoya ophansi noma ukukhathazeka okujwayelekile, ngokwehlukile, akuhlobene nhlobo nesikhathi somjikelezo. Isici esibalulekile se-PMDD ukuthi izimpawu ziyakhuphuka futhi zehle ndawonye nomjikelezo wakho, zivele ngesonto noma kanjalo ngaphambi kwesikhathi sakho futhi zincipha uma isikhathi sesiqalile.
Qala ngokulandelela izimpawu zakho nsuku zonke ndawonye nomjikelezo wakho okungenani izinyanga ezimbili. Lelo rekhodi yilona lwazi olubalulekile udokotela noma udokotela wezifo zabesifazane aludingayo ukuqinisekisa i-PMDD nokukhipha ezinye izimbangela. Kukhona ukwelashwa okusebenzayo, okunobufakazi obuqinile, kuhlanganise ne-SSRIs (engathathwa ngokulandela umjikelezo, esigabeni se-luteal kuphela, ikakhulukazi nge-PMDD) kanye nezindlela zamahomoni. Ukuletha irekhodi lakho lokulandelela nesifinyezo salolu hlolo kuleyo ngxoxo yokuqala kungasiza ukuyigxilisa.