Sakatta'a Nyaataa fi Ilaalcha Qaamaa
Of-xiinxala dameewwan 5 irratti: ilaalcha qaamaa, nyaata daangessuu, nyaata baay'isuu, amala of-gargaaruu, fi nyaata irratti xiyyeeffachuu. Gaaffiiwwan 22, cuunfaa battalaa. Kun meeshaa of-xiinxalaati malee yaada ogummaa yaalaa miti.
Galmeen hin barbaachisu — bu'aan keessan battalumaan mul'ata.
Eating-disorder clinical feature clusters · Original 22 items, not the copyrighted EAT-26 (Garner & Garfinkel) — we do not administer that instrument.
- Guyyaa guyyaan qaama keessan akkamitti akka argitan fi itti dhaga'amu.
- Amaloota nyaata daangessuu, irra darbuu, ykn cimaatti to'achuu.
- Yeroo nyaataa kan to'annoo ala ta'e fakkaatu.
- Amaloota nyaata 'gumaachuuf' itti fayyadaman, fi si'a meeqa akka mul'atan.
Lakki. Meeshaa of-ilaaluuti malee meeshaa diiyaagnoosii miti. Rakkoon nyaataa ogeessa gahumsa qabuun af-gaaffii kilinikaalaa, fi yeroo tokko tokko qorannoo qaamaa kan seenaa keessan guutuu ilaaluun kan murtaa'uudha — qormaanni kun akkaataa gaaffiiwwan 22 waa'ee torbanoota muraasa darban deebistan qofa agarsiisa. Bu'aawwan keessan akka murtii dhumaatti osoo hin taane, akka jalqaba haasaatti itti fayyadamaa.
Namoonni baay'een yeroo tokko tokko qaama isaaniitti hin gammanne ykn waa'ee nyaataa fi ulfaatinaa akka isaan barbaadan caalaa ni yaadu — kun baramaadha, yeroo baay'ee salphaa fi yeroo gabaabaaf kan turudha. Amalli kun yeroo dheeraaf yoo itti fufe (guyyoota osoo hin taane torbanoota hanga ji'ootaatti), dhiphina dhugaa yoo fide, fi hojii guyyaa guyyaa irratti dhiibbaa yoo geessise: warra kaan waliin nyaachuu, hojii ykn barumsa irratti xiyyeeffachuu, ykn fayyaa qaamaa irratti, yaaddessaa ta'a. Yeroo, cimaafi dhiibbaan isaan yaaddoo baramaa irraa waan xiyyeeffannoo ogeessaa barbaadu adda baasan — yaada ykn amala tokko qofaan miti.
Nama tokko waliin haasa'uu jalqabaa — GP, ogeessa yaalaa, ykn nama jireenya keessan keessatti amantan waliin — waan hubattan irratti. US keessatti, NEDA (National Eating Disorders Association, nationaleatingdisorders.org) meeshaa qorannoo tolaa, iccitii eegamee fi gargaarsa bilbilaa kan qabeenya waliin isin wal qunnamsiisu ni qaba. UK keessatti, Beat (beateatingdisorders.org.uk) gargaarsa bilbilaa fi marsariitii irratti haasofsiisuu ni qaba, akkasumas gara NHS fi filannoowwan yaala dhuunfaa isin akeekuu danda'a. Tajaajilli lamaanuu dursee diiyaagnoosii qabaachuu keessan hin gaafatan — gargaarsaaf harka diriirsuun qofti ga'aadha.
CBT-E (Enhanced Cognitive Behavioral Therapy) yaala haasaa ragaa irratti hundaa'ee fi caaseffame yoo ta'u, addatti rakkoo nyaataa irratti xiyyeeffatee kan qophaa'edha. Amantiiwwan fi amala — nyaata, ulfaatina, boca, fi to'annoo wajjin walqabatan kanneen amala rakkoo qabu itti fufsiisan adda baasuun, suuta suutaan hariiroo nyaata waliin qaban caalaatti salphaa ta'e deebisanii ijaaruun hojjeta. Yeroo baay'ee ogeessa leenji'een torban torbaniin yeroo adda addaatti kan kennamu yoo ta'u, bulimia nervosa, rakkoo nyaata baay'ee nyaachuu, fi amala walqabatan irratti qorannoon cimaa ta'e kan deeggaramudha.
