Madaallii Qophaa'ina Yaalii Sammuu
Yaaliin sammuu na gargaaruu danda'aa laata jettu? Of-madaallii gaaffii 18 kan dhiphina, dhiibbaa guyyuu, deeggarsa, fi hammam yaalii kanaaf banaa akka taatan ilaalu. Meeshaa of-madaalliiti malee gargaarsa adda baasuu miti.
Galmeen hin barbaachisu — bu'aan keessan battalumaan mul'ata.
Readiness-for-change framework (Transtheoretical Model, Prochaska & DiClemente 1983) · Original 18 items across distress, life impact, coping resources and openness to therapy — a self-reflection triage tool, not a diagnostic screener. Not built on any published clinical instrument.
- Dhiphina keessan kan yeroo ammaa hubadhaa — dhiphinni yookiin miirri ulfaataan hammam dhiheenya kana walitti kuufamaa akka jiru, fi kan to'atamuu danda'u yookiin kan walirra tuulamaa jiru fakkaachuu isaa.
- Miirri isinitti dhaga'amu hammam hojii, hariiroo, hirriba, yookiin wantoota duraan itti gammaddan keessatti dhiibbaa akka uume ilaalaa.
- Madda dandamannaa keessan hubadhaa — namootaafi amallan duraan itti hirkattan, fi amma hammam akka isin gargaaraa jiran.
- Yaalii sammuuf banaa ta'uu keessan hubadhaa — duraanuu fedhii qabaachuu keessan, yookiin matumaa yaada keessan keessa darbee kan hin beekne ta'uu isaa.
Lakki. Kun meeshaa of-madaallii tolaati, gargaarsa adda baasuu kilinikaa yookiin qorannoo mallattoolee miti. Rakkoo addaa qabaachuu keessan isinitti himuu hin danda'u — madaallii akkasii kan taasisuu danda'u ogeessa eeyyama qabu qofa. Wanti inni gochuu danda'u fakkii afaan ifa ta'een ibsame kan dhiphina keessan kan yeroo ammaa, jireenya keessan irratti dhiibbaa inni geessisu, deeggarsa duraan qabdanii fi yaalii sammuu yaaluuf hammam banaa akka taatan isinitti agarsiisuudha, kunis tarkaanfii itti aanu murteessuuf jalqabbii gaarii ta'uu danda'a.
Eeyyee, miirri sun sababa qormaatni kun jiraateefidha. Namoonni hedduun dhuguma yaalii sammuurraa fayyadamuu danda'an haalli isaanii gahaa cimaa waan hin taaneef matumaa hin yaalan. Yaaliin sammuu haala hatattamaaf qofa kan kaa'ame miti: namoonni hedduun dhiphinni idilee yeroo dheeraaf waan tureef, yookiin ilaalchi nama alaa maal fiduu akka danda'u beekuuf fedhii waan qabaniif qofa jalqabu. Daangaan dura darbuu qabdan hin jiru.
Akka deebii keessan har'aatti, dhiphina addaa baachaa hin jirtan, jireenyi keessan guyyuufi hariiroon keessan gaarii fakkaata, akkasumas meeshaalee dandamannaafi deeggarsa qabdu jechuudha. Kun yaaliin sammuu isiniif dogoggora jechuu miti — namoonni hedduun yaalii sammuu keessa jiran haala gaarii keessa jiru — ammaaf mallattoo hatattamaa gara sanaatti isin akeeku hin jiru jechuu qofa.
Kun miira sirriidha, akkasumas isin qophii miti jechuu miti. Tarkaanfiin jalqabaa gaariin yeroo baay'ee bilbila marii tokko qofa. Terapistoonni baay'een kaffaltii xiqqoo ykn tolaan kana dhiyeessu, kunis wal simachuu keessan ilaaluuf qofa, itti fufuuf dirqama tokko malee. Waan yeroo dheeraaf ta'uuf osoo hin murteessin dura filachuu, gaaffii gaafachuu, fi yaada keessan jijjiiruu dandeessu.
