Isikhangiso somsebenzi sicela “amakhono aqinile okuxhumana”. Umphathi uthi umfakisicelo akanabo “ubuchule obufanele”. Umqeqeshi ukutshela ukuthi “uthuthukise amandla akho okwenza”. Amagama amathathu, asetshenziswa sengathi asho into eyodwa. Akunjalo, futhi ukuwaxuba kubangela amaphutha angabonakali kalula: ukuqasha umuntu ngenxa yento engeyona, noma ukuchitha inyanga esifundweni ebesingeke neze silungise inkinga onayo ngempela.
Amandla okwenza: lokho onakho ngaphambi kokuba kukhona okufundisayo
Amandla okwenza angumthamo oyisisekelo umuntu anawo. Izibonelo zifaka ukubona ngokushesha amaphethini ezinombolweni, ukugcina imininingwane eminingana engqondweni ngesikhathi esisodwa, noma ukulandela impikiswano ekhulunywayo ngenkathi ucabanga ngempendulo yakho. Amandla okwenza ajwayelekile kunokuba aboshelwe emsebenzini owodwa, futhi avame ukushintsha kancane uma kuqhathaniswa namakhono.
Emsebenzini amandla okwenza abonakala njengokwenza into kalula. Umuntu obona ngokushesha ukuthi izingxenye zohlelo lwesikhathi zihlangana kanjani ukhombisa amandla okwenza, ngisho noma engakaze aqeqeshelwe ukuhlela izikhathi. Amandla okwenza angenza ukufunda kushesha, kodwa awanqumi ukuthi umuntu uzogcina ekuphi, ngoba ukuzijwayeza nezimo umuntu aphila kuzo nakho kubalulekile.
Ikhono: into owafunda ukuyenza futhi ongayibonisa
Ikhono yinto ethile oyifundile ukuyenza. Ukwakha ithebula lokufingqa idatha, ukubhala umbuzo wokusesha esizindalwazini, ukubhala i-imeyili ecacile eya kukhasimende, ukuqhuba umhlangano wokubheka emuva ngemuva kwephrojekthi: ngalinye lalokhu likhono. Amakhono abonakalayo futhi ngokuvamile angahlolwa. Ungamnika umuntu umsebenzi bese uyabuka, noma ubheke umsebenzi osuqediwe.
Lokho kukwazi ukuhlolwa yikho okwenza amakhono agcwale kuma-CV nasezikhangisweni zemisebenzi. Futhi yikho okwenza abe yimpendulo engaphelele. Abantu ababili bangaba namakhono okuqhuba umhlangano weqembu, kodwa omunye wabo uthumela amanothi njalo ngemuva komhlangano kanti omunye ukwenza lokho uma ekhumbula. Ikhono liyafana; kukhona okunye okuhlukile.
Ubuchule: ulwazi, ikhono nezenzo esimweni sangempela
Lokho “okunye” yikho amamodeli obuchule azama ukukuthwebula. Ubuchule buyinqwaba yezinto ezihlangene: ulwazi oludingayo, amakhono ongawasebenzisa, kanye nezenzo ozibonisayo ngempela, konke esimweni esithile. Isimo asiwona umhlobiso nje. “Ukusingatha isikhalazo sekhasimende” kusho okuhlukile ngehora lesine ntambama ngoLwesihlanu nekhasimende elithukuthele kunalokho okushoyo emdlalweni wokulingisa ekuqeqesheni.
- Ulwazi: uyayazi inqubomgomo yokubuyisela imali nokuthi yiziphi izimo ezihlukile kuyo.
- Ikhono: ungabhala impendulo ezolile necacile futhi uthulise ucingo olushubile.
- Izenzo: usithatha ngokushesha isikhalazo, uhlala uzolile, uthatha umthwalo wenkinga futhi ulandelele ngesikhathi owathi uzokwenza ngaso.
Ulwazi nekhono kumayelana nalokho ongakwenza. Izenzo zimayelana nalokho okwenza njalo ngendlela ethembekile. Isivivinyo Sobuchule siwuhlobo lokuzilinganisa oluhlala ohlangothini lwezenzo kule nqwaba: sibuza ukuthi wenza kaningi kangakanani izinto ngezindlela ezithile, hhayi ukuthi uyakwazi yini ukuzenza.
Okungahambi kahle uma lokhu kokuthathu kushintshaniswa
Cabanga ngomhlangano omfushane wangoMsombuluko lapho imibiko kazakwenu othile ihlala ingacacile. Inkinga ingaba yisikhala solwazi (akaluqondi kahle uhlelo ngokwanele ukuze aluchaze), isikhala sekhono (akakaze afunde ukuhlela umbiko omfushane), noma isikhala sezenzo (uyazi futhi uyakwazi, kodwa ugwema ukusho lapho evaleleke khona). Ngasinye sidinga isixazululo esihlukile.
- Ekuqasheni. Isikhangiso sicela ithuluzi elithile lesofthiwe ngoba amathuluzi kulula ukuwabala, kanti inkinga yangempela eqenjini ukuthi ukudluliselwa komsebenzi komunye akubhalwa phansi. Umsebenzi omusha unalo ikhono, kodwa inkinga ihlala ikhona.
- Ekuzithuthukiseni. Uzitshela ukuthi “angilandeleli kahle izinto”, ubhalisele isifundo samathuluzi okuphatha amaphrojekthi, usiqede, kodwa usayeka imilayezo ilokhu ilinde. Okwakushoda kwakungumkhuba, hhayi ithuluzi.
- Ekunikezweni kwemibono. “Udinga amakhono angcono okuxhumana” kungasho noma yini, kusukela ku-“bhala ama-imeyili amafushane” kuya ku-“khuluma emihlanganweni”. Uma ungabuzi ukuthi yikuphi, ungase ulungise into engeyona.
Umkhuba owusizo: uma othile ekhomba isikhala, buza ukuthi yinto ongayazi yini, into ongakakwazi ukuyenza, noma into ongayenza kodwa ongayenzi njalo ngendlela ethembekile.
Kungani izinhlangano zichaza ubuchule ngezindlela ezahlukene
Alukho uhlu olulodwa lobuchule okuvunyelwene ngalo, futhi ayikho indlela eyodwa okuvunyelwene ngayo yokwakha uhlu olunjalo. Izazi zokusebenza kwengqondo ezimbonini nasezinhlanganweni ezahlola ukuthi izinhlangano zakha kanjani amamodeli obuchule zathola ukuthi indlela okwenziwa ngayo yayihluka kakhulu kusuka kwenhlangano eyodwa kuya kwenye (Shippmann nabanye, 2000). Umsebenzi owalandela wabeka iziqondiso zokukwenza kahle, njengokusekela ubuchule ekuhlaziyweni ngokucophelela komsebenzi uqobo (Campion nabanye, 2011).
Empeleni lokhu kusho ukuthi “ukuxhumana” komqashi oyedwa kungaba wuhlu lwezenzo ezibonakalayo, kanti okomunye kungaba yisihloko esingacacile esixuba ikhono lokubhala nokuzethemba okujwayelekile. Uma isikhangiso noma ifomu lokubuyekeza lisebenzisa leli gama, bheka izibonelo ezingaphansi kwalo, noma ubuze ukuthi umuntu angabonakala enzani. Futhi noma yiliphi iqoqo lobuchule obuyisithupha, kuhlanganise nalelo elisetshenziswa ku-JobCannon, libheke njengendlela eyodwa enengqondo yokuhlukanisa indawo efanayo, hhayi njengencazelo okuyiyo yodwa.
Lapho kungena khona Uhlolo Lwamakhono ne-Isivivinyo Sobuchule
Ku-JobCannon la mathuluzi amabili ahlukanisa indawo. Uhlolo Lwamakhono lubala amakhono: lokho ongakwenza. Isivivinyo Sobuchule silinganisa izenzo: ukuthi wenza kaningi kangakanani izinto ngezindlela eziyisithupha emsebenzini. Alikho kulawa mathuluzi amabili elilinganisa amandla okwenza, futhi Isivivinyo Sobuchule siwukuzilinganisa; asilona ithuluzi eliqinisekisiwe futhi asibikezeli impumelelo emsebenzini.
Uma esetshenziswa ndawonye angakhombisa ukungafani okuwusizo. Uhlu olude lwamakhono kanye nezinga eliphansi lokuhlela nokuhleleka kuphakamisa ukuthi ungawenza umsebenzi kodwa awukawenzi ngendlela ethembekile. Okuphambene nalokho, imikhuba eqinile kanye nohlu oluncane lwamakhono, kuphakamisa ukuthi isinyathelo esilandelayo wukufunda, hhayi ukuzikhuza. Ukuze wazi ukuthi umphumela usho ukuthini, bheka ukuthi siyini isivivinyo sobuchule; ukuze wazi ngezindawo eziyisithupha uqobo, bheka izinhlobo eziyisithupha eziyinhloko zobuchule bomsebenzi.