Qormaata Bilchinnaa Tola, Akaakuu Bilchinna-Miiraa Keessanii Argadhaa
Qormaata Bilchinaa gaaffii 12 qabu kan tolaa, bilchina miiraa dameewwan afur keessatti madaalu: to'annoo miiraa, itti gaafatamummaa, ilaalcha, fi of-danda'uu. Arkeetaayipii umurii keessoo keessanii argadhaa, Hafuura Bilisaa taphataa irraa kaasee hanga Lubbuu Manguddoo ogeessaatti. Kun of-argannoo gabaabaadha, madaallii kilinikaalaa ykn guddinaa miti, akkasumas umurii keessan isa dhugaa miti.
Qormaata Bilchinaa maali?
Bilchinni miiraa akkaataa namni tokko miira isaa itti to'atu, itti gaafatamummaa fudhatu, ilaalcha namoota biroo qabatu, fi kaka'umsa ykn fudhatama argachuuf osoo hin taane gatiiwwan ofii isaatii irraa ka'ee akkaataa itti hojjetu ibsa. Umurii lakkoofsaan ka'u irraa adda ta'ee, waggoota meeqa akka jiraattan irratti hin hundaa'u; namoonni lama umuriin walqixa ta'an sadarkaawwan adda addaa irra jiraachuu danda'u, akkasumas namni tokko damee jireenyaa tokko keessatti bilchaataa ta'ee isa kaan keessatti guddachaa jiraachuu danda'a. Ogeeyyiin saayikooloojii akka amala dhaabbataa tokkootti osoo hin taane, akka dandeettii guddinaa fi jijjiiramuu danda'utti fudhatu.
Itti fufaa dubbisaaGabaabsaa
Qormaanni Bilchinaa kun meeshaa of-ilaaluu kan dameewwan bilchina miiraa beekamoo afur irratti ijaarameedha: to'annoo miiraa (miira cimaa isaan to'atamuu malee too'achuu), itti gaafatamummaa (filannoowwanii fi waadaawwan keessan fudhachuu), ilaalchaa fi miira namaa hubachuu (ilaalcha keessan irraa fagaatanii ilaaluu), fi of-danda'uu (gatiiwwan ofii keessanii irraa ka'uun hojjechuu). Haalawwan jireenya guyyuu kudha lama deebiiwwan keessan kan idilee arkeetaayipoota afur keessaa tokkootti ramadu: Hafuura Bilisaa, Madaallii Argachuu, Nama Dhaabbataa, yookiin Lubbuu Manguddoo.
Kun qormaata of-argannoo taphachiisaadha, madaallii kilinikaalaa, diiyaagnoosii guddinaa, ykn safartuu hubannoo ykn gatii MITI. Umurii keessan isa dhugaa hin tilmaamu, akkasumas arkeetaayipiin taphachiisaan 'gadhee' miti, tokkoon tokkoon amala ciminoota mataa isaa kan dhugaa qaba. Yoo waa'ee to'annoo miiraa ykn fayyaa sammuu yaaddoo qabaattan, ogeessa eeyyama qabu dubbisaa, qormaanni kun deeggarsa gahumsa qabuuf bakka bu'aa miti.