Kun diagnoosii kilinikaalaa ti?

Lakki. Kun meeshaa of-madaalliiti malee, diagnoosii kilinikaalaa miti. Rakkoo baayipoolaar kan diagnoosii gochuu danda'u ogeessa saayikaatirii eeyyama qabu yookiin kilinishiyaanii gahumsa qabu qofa, yeroo baay'ee afgaaffii guutuu fi seenaa booda.

Yoo yaada of miidhuu ykn of ajjeesuu qabaadhe hoo?

Maaloo battalumatti gargaarsa barbaadaa. UK keessatti: Samaritans lakkoofsa 116 123 (tola, 24/7). US keessatti: 988 bilbilaa ykn ergaa barreeffamaa ergaa (Suicide & Crisis Lifeline). Awustiraaliyaa keessatti: Lifeline lakkoofsa 13 11 14. Haala hatattamaa keessatti, tajaajila hatattamaa naannoo keessanii bilbilaa. Kophaa keessan miti, gargaarsi ni jira.

Kun MDQ waliin tokkumaa?

Lakki. Gaaffiin Rakkoo Miiraa (MDQ) meeshaa sakatta'a kilinikaalaa mirga abbummaatiin eegamu yoo ta'u, ogeeyyiin akka qaama madaallii sirrii tokkootti itti fayyadamu. Sakatta'iinsi kun gaaffiiwwan mataa isaa kan dhimmoota mallattoo wal fakkaatan uwwisan fayyadama, fi of-madaallii al-idilee dha malee, meeshaa kilinikaalaa qabxii qabu miti.

Amalli kunniin osoo dhiphinni hin jiraatin mul'achuu danda'uu?

Eeyyee. Namoonni tokko tokko yeroo miira olka'aa kan yeroo dhiphinaa xiqqoo yookiin homaa hin qabne mudatu, kaan immoo lamaan gidduutti deddeebi'u. Madaalliin guutuun seenaa keessan guutuu ilaala, gama tokko qofa osoo hin taane, kunis sababa qormaatni gabaabaan isa bakka bu'uu hin dandeenyeef keessaa isa tokkodha.

Garaagarummaan haypoomaaniyaa fi torban gaarii qabaachuu gidduu jiru maalidha?

Miirri gaariin dhugaa yeroo baay'ee sababa ifa ta'e qaba, haala wajjin walsima, fi miidhaa guddaa waliin hin dhufu. Amalli akka haypoomaaniyaa yeroo baay'ee akka yeroo addaatti mul'ata, yeroo ofii keessan isa barametti adda ta'ee isinitti dhaga'amu, yeroo baay'ee guyyoota hedduuf kan turu, fi yeroo baay'ee fedhii hirribaa hir'achuu, yaada fiigaa, yookiin filannoo ariitiin kaka'ame kan yeroo biraa hin goone waliin walqabata.

Sakatta'iinsi kun maaliif waa'ee hirribaa baay'ee gaafata?

Fedhiin hirribaa haalaan hir'achuu, hirriba baayyee xiqqoo booda boqonnaa argachuu, guyyaa itti aanutti dadhabbii malee, amala addaa kilinishiyaanonni barbaadan keessaa isa tokkodha. Kun hirriba dhabuu baramaa irraa adda, kan isin rafuu barbaaddanii garuu rafuu hin dandeenye fi dadhabbiin isinitti dhaga'amu.

Sakatta'iinsi kun yeroo hammamii fudhata?

Daqiiqaa 3, gaaffiiwwan 20 amalli tokkoon tokkoon isaa yeroo dhiyootti si'a meeqa akka mul'ate kan gaafatu. Cuunfaa battalaa argattu kan of biratti qabachuu yookiin ogeessaaf geessuu dandeessan.

Amaloota kanneen keessaa tokko yookiin lama qofan beeka. Kun barbaachisaadhaa?

Ammas ogeessa waliin mari'achuun barbaachisaa ta'uu danda'a, keessattuu yoo amalli sun cimaa yookiin jeequmsa kan uumu yoo ta'e. Kilinishiyaanonni walitti dhufeenyaa fi yeroo turmaataa waliin ilaalu, kanaafuu amalli kophaa isaa mul'atu hiika addaa qaba kan amala hedduu guyyoota hedduuf walfaana mul'atu irraa.

Sakatta'a Jijjiirama Miiraa, Of-Madaallii Gaaffii 20 Tola

Of-madaallii gabaabaa miira olka'aa, anniisaa, hirriba, fi amala ariitiin kaka'uu kan yeroo tokko tokko haypoomaaniyaa waliin walqabatan irratti. Gaaffiiwwan 20, cuunfaa battalaa. Kun meeshaa of-madaalliiti malee, diagnoosii kilinikaalaa miti.

Gaaffiiwwan 20daqiiqaa 3

Qormaata kana fudhadhaa

Waan bu'uuraa

Sakatta'a Jijjiirama Miiraa maali?

Sakatta'iinsi Jijjiirama Miiraa of-madaallii gaaffii 20 qabu yoo ta'u, amala ja'a kan yeroo tokko tokko walitti qabamee haypoomaaniyaa jedhamuun ibsamu of keessatti qabata: miira olka'aa yookiin babal'aa, fedhii hirribaa hir'achuu, ofitti amanamummaa olka'aa yookiin of-guddisuu, yaada fiigaa yookiin walitti bu'aa, murtoo ariitiin kaka'ame, fi anniisaa yookiin sochii dabaluu.

Itti fufaa dubbisaa

Waa'ee maalummaa kanaa ifa ta'uun barbaachisaadha. Ogeeyyiin kilinikaalaa amala baayipoolaar ispeektiramii afgaaffii kilinikaalaa guutuu, seenaa, fi yeroo tokko tokko meeshaalee mirkanaa'an, murtii kilinikaalaa waliin madaalu, malee qormaata gabaabaa toora interneetii irratti miti. Sakatta'iinsi kun rakkoo baayipoolaar diagnoosii gochuu hin danda'u, qabxii kilinikaalaa hin kennu, fi bu'aan isaas murtii dhumaa miti. Hojiin isaa inni qofti amala tokko akka hubattanii fi nama gahumsa qabu waliin haasa'uun barbaachisaa ta'uu isaa murteessuuf isin gargaaruudha.

Kun meeshaa of-madaalliiti malee, diagnoosii kilinikaalaa miti. Yoo bu'aan keessan isinitti dhaga'ame, keessattuu yoo amalli hedduun yeroo adda addaatti walfaana mul'atan, ogeessa eeyyama qabu waliin haasa'aa. Yoo yaada of miidhuu qabaattan, battalumatti sarara gargaarsa hatattamaa qunnamaa.

Waan argattan