Qormaata Sagalee Qeeqa Sammuu Keessaa Tola, Qeeqaan Kamtu Sammuu Keessan To'ata (Akaakuu 6)
Qormaata Sagalee Qeeqa Sammuu Keessaa gaaffii 10 tolaan kan ramaddii qeeqa sammuu keessaa CBT irraa kaka'umsa argate. Qeeqaan kamtu sammuu keessan akka to'atu argadhaa, Nama Guutuu-barbaaduu, Nama Wal-dorgomsiisu, Nama Balaa-guddisu, Nama Nama-gammachiisu, Nama Fakkeessu, ykn Ajajaa-Cimaa. Adda baasuu jaalalaan guutame malee yaala miti. Bu'aawwan battalaa, galmeen hin jiru.
Qormaata Sagalee Sagalee Keessaa maali?
Namni hundi jechuun ni danda'ama qeeqa sammuu keessaa qaba, sagalee sammuu keessan keessaa kan waan isin hojjettan, waan isin gumaachitan, eenyu wajjin akka of wal-dorgomsiiftan, fi bakka sanatti kan keessan ta'uu keessan irratti yaada kennu. Qeeqaan kun waan tokko miti; unkaalee ja'a beekamoo barreeffamoota CBT, haasawa sagalee, fi yaala mararfannoo irratti hundaa'e keessatti adda bahanidha (Stone & Stone 1989, Firestone 1997, Gilbert 2009). Namni Guutuu-barbaaduu 'ga'aan gaariin hin jiru' jedhee cicha. Nama Wal-dorgomsiisu nama isin qunnamtan hunda waliin morkii toora qilleensaa irratti gaggeessa. Nama Balaa-guddisu dogoggora xixiqqoo gara balaa hojii-dhabsiisuutti jijjiira. Nama Nama-gammachiisu 'isinitti ni aaru' jedha. Nama Fakkeessu 'akka isin achi hin taane ni beeku' jedha. Ajajaa-Cimaa 'dhibaa'uu dhiisi, caalaatti jabaadhu' jedhee iyyata.
Itti fufaa dubbisaaGabaabsaa
Qormaanni Sagalee Qeeqa Sammuu Keessaa qeeqa keessan kan ol'aantummaa qabu isa ja'an keessaa tokkotti ramada. Haalawwan kurnan guyyuu, dogoggora xiqqaa hojjechuu, miidiyaa hawaasummaa ilaaluu, hojii tokko xumuruu, namni tokko isin jajarruu, hiriyyaan tokko sadarkaan guddachuu, sagalee kam akka yeroo baay'ee dhageessan mul'isa. Qeeqa keessan beekuun barbaachisaadha sababni isaas tarkaanfiin mormaa akaakuu addaati: tarkaanfiin Nama Guutuu-barbaaduu callisiisu Nama Nama-gammachiisu ni jajjabeessa, akkasumas faallaa isaa. Gorsi of-mararfannaa waliigalaa ni kufa sababni isaas sagalee dhugaa sammuu keessan to'atu irratti hin xiyyeeffanne.
Kun of-xiinxaluu bashannanaaf ta'e kan yaada CBT fi yaala mararfannoo irratti hundaa'e irraa kaka'umsa argatedha, madaallii kilinikaalaa MITI. Of-qeequun cimaa yeroo dheeraa dhiphina sammuu, yaaddoo, fi dadhabbii wajjin walqabata, yoo kan keessan dhiphina guddaa isinitti fidaa jiraate, maaloo ogeessa yaalaa CBT ykn mararfannoo irratti hundaa'e hayyama qabu argadhaa. Caaseffamni asitti jiru adda baasuu jaalalaan guutame malee guddisuu miti: qeeqicha maqaa itti kennuun sagalee isaa gadi buusuuf tarkaanfii jalqabaati.