Ilaalchaa fi Gootummaa Maanguddummaa
Walitti makama jireenya guutuu, argama fooyya'e, hubannoo maanguddummaa
Piroofayiliin bilchina miira keessanii hubannoo sadarkaa maanguddummaa, walitti makama gadi fagoo muuxannoo jireenya guutuu, barumsaa fi xiinxala agarsiisa.
Ijaarsa maanguddummaa argachuun hin baratamne; umuriin qofa osoo hin taane, ija jireenya hubannaadhaan jiraatame, marsaa qormaataa fi guddina irra deddeebi'ame, fi suuta suutaan yaaddoo xixiqqoo dhiisanii isa waaraa filachuu irraa kan dhufudha. Ogummaan miira maanguddummaa akkasitti mul'ata: argama hin raafamne kan rakkoo dhugaa irraa barachuu fi keessa darbuu irratti hundaa'e, wanta jijjiiramuu hin dandeenye fudhachuu guddaa, wanta barbaachisaa ta'e irratti mul'ata ifa ta'e, fi iccitii wajjin guutummaatti walii galuu. Bu'aa to'achuun isin hin barbaachisu; adeemsa ifa ta'uu amantu. Gorsa kennuudhaan osoo hin taane, jiraachuu keessaniin gorsitu; namoonni argama keessan keessatti tasgabbii argu. Hubannoon maanguddummaa du'a ofii keessanii fi du'a wantoota hundaa fudhachuu gaarummaadhaan of keessatti qabata, kunis faallaa isaa guutummaatti jireenya keessa akka jiraattan isin taasisa. Qormaanni keessan mirkanaa'ina keessatti goguu yookaan suuta suutaan ofirraa fagaachuu osoo hin taane, hirmaannaa fi guddina itti fufuu dha.
Ciminoota
- Argama miiraa hin raafamne kan muuxannoo jireenyaa irratti hundaa'e
- Dhugaa akkuma jiruutti fudhachuu, akka hawwamutti osoo hin taane
- Wanta guutummaa jireenyaa keessatti barbaachisaa ta'e irratti mul'ata ifa ta'e
- Du'aa fi waaraa ta'uu dhabuu wajjin walii galuu
- Namoota rakkoo keessa jiran osoo hin jeequmin qabachuu danda'uu
Bakkeewwan guddinaa
- Yeroo dandeettiin qaamaa jijjiiramu ofirraa fagaachuu yookaan hir'achuu balaa
- Warra ammallee wantoota bu'uuraa wajjin rakkatan obsuu dadhabuu
- Haalota saffisaan jijjiiraman irraa adda ba'uu danda'uu
- Sakatta'a namoota biroo osoo hin beekin jajjabeesuu dhiisuu danda'uu
- Balaa garmalee gorsuu yookaan itti gaafatamummaa garmalee fudhachuu
Akaakuu keessan kanneen wajjin qooddattu
Namoota beekamoo piroofaayilii walfakkaataa qaban
James Baldwin
Barreessituu fi qeeqxuu aadaa. Ijaarsa maanguddummaa gara sanyii, jaalalaa fi ulfina namaatti fidde; iftoomina waggoota kurnan hedduu qabsoo keessatti argatte barreessite.
Gaaffiiwwan yeroo baay'ee gaafataman
Hubannoon maanguddummaa maali?
Hubannoon maanguddummaa sadarkaa gadi fagoo guddina miiraa fi xiin-sammuuti. Kanaan beekama: haqa akka jirutti guutummaatti fudhachuu (akka isin barbaaddanitti osoo hin taane), du'a fi waan hin jiraanne waliin guutummaatti walii galuu, wanta dhuguma barbaachisaa ta'e adda baasanii beekuu, fi argamuun qofti kan namoota biroo tasgabbeessu. Maanguddoonni sodaan irra caalaan akka darbu, gaddoonni irra caalaan akka jijjiiraman, fi wanti itti fufu jaalala fi walitti dhufeenya ta'uu beekuuf waan baay'ee keessa darbaniiru.
Hubannoon maanguddummaa namoota dullooman qofaafii?
Lakki. Umuriin ni gargaara, garuu dirqama miti. Namoonni tokko tokko hubannoo maanguddummaa waggaa jaatama isaaniitti horatu; kaan immoo hanga sagaltamaatti jiraatanii gonkumaa hin gahan. Muuxannoo jireenyaa, xiinxala irra deddeebi'ame, rakkoo irraa barachuuf fedhii qabaachuu, fi suuta suutaan of eeggannoo dhiisuu irraa dhufa. Nama waggaa digdamaa kan rakkate, barate, fi walitti makate aagmoota murtaa'oo keessatti ogummaa maanguddummaa agarsiisuu danda'a.
Garaagarummaan hubannoo maanguddummaa fi hubannoo ogeessaa maali?
Ijaarsi ogeessaa bifaafi mul'ata dheeraa hubata; ijaarsi maanguddummaa hubachuun barbaachisummaa isaa irra darbeera. Namoonni ogeeyyiin ammallee “akkanamittiin jiraachuu qaba?” jedhanii gaafatu. Namoonni maanguddoonni deebii isaa keessa jiraataniiru, isaan ni beeku: gaarummaadhaan, amanamummaadhaan, argamaadhaan, fi fudhachuudhaan. Hubannoon maanguddummaa yaada xiqqoo fi qaamaan kan mul'atudha; sirrummaa wantootaa shaakala yeroo dheeraa irraa sitti dhaga'ama.
Yoo hirmaannaan koo hir'achaa jira ta'e, akkamittan akka maanguddootti hirmaannaa koo itti fufuu danda'a?
Kun qormaata dhugaa waggoota maanguddummaati: dandeettiin qaamaa ni hir'ata garuu hubannoon gadi fagaachuu danda'a. Karaawwan: yeroo gumaachi qaamaa hir'atu gorsuun caalaatti barbaachisaa ta'a; hojiin keessoo (shaakala hafuuraa, xiinxala) caalaatti giddugaleessa ta'a; namoota biroo wajjin argamuun gumaacha keessan isa jalqabaa ta'a. Maanguddoonni tokko tokko dhiibbaa isaanii isa gadi fagoo waggaa torbaatamootaa fi saddeettamoota isaaniitti argu sababni isaas dhuma irratti yeroo wanta barbaachisaa ta'eef argatu.
Yoo akka maanguddootti “oomisha” hin qabneef akka natti murteeffamu natti dhaga'ame hoo?
Aadaan oomishitummaa hubannoo maanguddummaa hin dinqisiifatu, bu'aa diinagdee dinqisiifata. Garuu aadaawwan maanguddoota kabajan argamni, ogummaan, fi jaalalli keessan gumaacha ta'uu beeku. Safartuu mataa keessanii kaa'adhaa: Ani nan argamaa? Tasgabbii nan kennaa? Ammallee nan barachaa jiraa? Maatii fi hawaasa koof karaa anatti toluun gumaacha nan taasisaa? Isaan kun safartuuwwan milkaa'ina maanguddummaati.
Hubannoo maanguddummaa akkan gahe, yookaan akkan dadhabe qofa akkamittan beekuu danda'a?
Dadhabbiin hojii fi fudhannaan maanguddummaa alaa yoo ilaalan wal fakkaatu garuu keessatti adda adda itti dhaga'ama. Dadhabbiin hojii kana of keessaa qaba: aarii, nuffii, waan isin dhimma itti baatan irraa of fageessuu. Fudhannaan maanguddummaa kana of keessaa qaba: nagaa, iftoomina, waan dhuguma barbaachisaa ta'e irratti hirmaachuu. Yoo mirkanaa'aa hin taane: bashannana xiinxallii yaalaa, ogeessa yaadaa dubbisaa, uumama keessa ajandaa malee yeroo dabarsaa. Hubannoon maanguddummaa akka furmaataatti muuxannoo argama; dadhabbiin hojii akka dhabuutti muuxannoo argama.
Bu'aawwan hunda qoradhaa
Qajeelfama bal'aa bu'aa kamiyyuu dubbisaa: ciminoota, qormaatilee, hojiiwwan ogummaa wal-gitan fi gaaffiiwwan yeroo baay'ee gaafataman.
Qabiyyeen Kitaaba Bu'aawwanii kan barumsaati malee madaallii kilinikaalaa miti.