Fò lọ sí àkóónú pàtàkì

Àyẹ̀wò Ìṣesí Àyíká Nǹkan Oṣù: Ìrònújinlẹ̀ Ara Ẹni Ọ̀fẹ́ Oníbéèrè 25

Ìyípadà ìṣesí, ìbínú kíákíá, tàbí àìnírètí ní ọ̀sẹ̀ tí ó ṣáájú nǹkan oṣù rẹ, tí ó sì ń lọ ní kété tí ó bá bẹ̀rẹ̀? Ìrònújinlẹ̀ ara ẹni oníbéèrè 25 lórí àwọn àpẹẹrẹ ìṣesí oṣooṣù ní ìpele luteal (ọ̀sẹ̀ tí ó ṣáájú nǹkan oṣù). Ohun èlò ìrònújinlẹ̀ ara ẹni ni, kì í ṣe àyẹ̀wò àrùn ti ìṣègùn.

ìbéèrè 25ìṣẹ́jú 4
Ṣe ìdánwò yìí
Ìpìlẹ̀

Kí ni Àyẹ̀wò Ìṣesí Àyíká Nǹkan Oṣù?

Àyẹ̀wò yìí ń wo àwọn àpẹẹrẹ ìṣesí oṣooṣù nípasẹ̀ agbègbè márùn-ún tí ó so ní pàtó mọ́ ọ̀sẹ̀ kan tàbí bẹ́ẹ̀ tí ó ṣáájú nǹkan oṣù rẹ: ìṣesí tí ń yí padà kíákíá (ìyípadà ìmọ̀lára lójijì, ẹkún òjijì), ìbínú àti inú-fùfù (sùúrù tó kéré síi, ìjà tó pọ̀ síi), ìsoríkọ́ àti àìnírètí (ìṣesí tó rẹlẹ̀, bíbá ara ẹni wí, rírí pé nǹkan pọ̀ jù fún ọ), àníyàn àti ìdààmú (ọkàn tí kò balẹ̀, ìmọ̀lára "bí okùn tí a fà le"), àti àwọn àmì ara (ọmú tí ń dunni, ikùn wíwú, ìrora oríkèé tàbí iṣan, ìyípadà nínú oúnjẹ jíjẹ àti oorun). Gbogbo ìbéèrè ló so mọ́ àkókò — àwọn ọjọ́ tí ó ṣáájú nǹkan oṣù rẹ — nítorí pé àkókò ni ó ń ya àpẹẹrẹ yìí sọ́tọ̀ kúrò lára àwọn àmì ìṣesí tí ń farahàn déédéé láìní í ṣe pẹ̀lú àyíká nǹkan oṣù rẹ.

Ka síi

Àkókò yẹn náà ni àmì ìdánimọ̀ Premenstrual Dysphoric Disorder (PMDD), òun ló sì mú PMDD yàtọ̀ sí nǹkan méjì tí a sábà máa ń fi í pè. Àkọ́kọ́, àwọn àmì àṣà ṣáájú nǹkan oṣù: ọ̀pọ̀ àwọn tí ń ṣe nǹkan oṣù ló máa ń kíyèsí ìyípadà díẹ̀ nínú ìṣesí tàbí ara ṣáájú nǹkan oṣù wọn, ìyẹn nìkan kò sì túmọ̀ sí pé nǹkan kan kò tọ̀nà. Ohun tí ó yọ nínú PMDD ni àdàpọ̀ bí ó ṣe lágbára tó, bí ó ṣe ń wáyé léraléra láti oṣù dé oṣù, àti àpẹẹrẹ kedere pé ó máa ń rọlẹ̀ ní kété tí nǹkan oṣù bá bẹ̀rẹ̀. Èkejì, èyí kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú ìsoríkọ́ lẹ́yìn ìbímọ (postpartum depression): ìsoríkọ́ lẹ́yìn ìbímọ dá lórí àkókò pàtó kan lẹ́yìn ọmọ bíbí, nígbà tí PMDD jẹ́ àpẹẹrẹ oṣooṣù tí ó so mọ́ ìpele luteal, tí ó lè kan ẹnikẹ́ni tí ń ṣe nǹkan oṣù, ní gbogbo ọdún, yálà wọ́n ti lóyún rí tàbí wọn kò ì tíì lóyún. Ní ìyàtọ̀ síyẹn, àyẹ̀wò ìsoríkọ́ tàbí àníyàn gbogbogbòò ń wo ìṣesí láìka àkókò sí — PMDD ni a ṣàlàyé ní pàtó nípa ìbátan rẹ̀ pẹ̀lú àyíká nǹkan oṣù.

Àyẹ̀wò yìí jẹ́ ohun èlò ìrònújinlẹ̀ ara ẹni, kì í ṣe ohun èlò àyẹ̀wò àrùn, kò sì rọ́pò ìgbéléwọ̀n láti ọwọ́ oníṣègùn tó ní ìwé-àṣẹ. Àpẹẹrẹ tí ó ń wò ni a sábà máa ń fìdí rẹ̀ múlẹ̀ nípasẹ̀ kíkọ àwọn àmì sílẹ̀ lójoojúmọ́ bí wọ́n ṣe ń ṣẹlẹ̀, fún ó kéré tán àyíká nǹkan oṣù méjì, kì í ṣe nípasẹ̀ ìwé-ìbéèrè kan ṣoṣo. Bí àbájáde rẹ bá tọ́ka sí àpẹẹrẹ oṣooṣù tó lágbára, dókítà tàbí dókítà àwọn obìnrin (gynecologist) ni ìgbésẹ̀ tó tọ́ tó kàn: wọ́n lè ṣàyẹ̀wò ìwé-àkọsílẹ̀ àyíká nǹkan oṣù rẹ, yọ àwọn ìdí mìíràn kúrò, kí wọ́n sì jíròrò àwọn ọ̀nà tí ó bá ipò rẹ mu.

Ohun tí o máa gbà

Ohun tí ìdánwò yìí ń ṣàwárí

Wo bí ìṣesí rẹ ṣe ń yí padà tó — ìbànújẹ́ òjijì, ẹkún, ìmọ̀lára tó lágbára — ní ọ̀sẹ̀ kan tàbí bẹ́ẹ̀ tí ó ṣáájú nǹkan oṣù rẹ.
Mọ ipò ìbínú àti inú-fùfù rẹ — bóyá sùúrù rẹ máa ń kéré síi tàbí ìjà pẹ̀lú àwọn tó sún mọ́ ọ máa ń pọ̀ síi ṣáájú nǹkan oṣù rẹ.
Lóye àpẹẹrẹ ìsoríkọ́ àti àìnírètí rẹ, àti bóyá ó máa ń gbéra kúrò ní kété tí nǹkan oṣù rẹ bá bẹ̀rẹ̀.
Wo bí àníyàn àti ìdààmú — ọkàn tí kò balẹ̀ tàbí ìmọ̀lára "bí okùn tí a fà le" — ṣe ń pọ̀ síi tó ní àwọn ọjọ́ tí ó ṣáájú nǹkan oṣù rẹ.
Mọ ipò àwọn àmì ara rẹ — ọmú tí ń dunni, ikùn wíwú, ìrora oríkèé tàbí iṣan, ìyípadà nínú oúnjẹ jíjẹ àti oorun — tí ó so mọ́ àyíká nǹkan oṣù rẹ.
Kúrò pẹ̀lú àkópọ̀ ní èdè tó rọrùn lórí gbogbo agbègbè márùn-ún, tí ó wúlò gẹ́gẹ́ bí ìbẹ̀rẹ̀ fún kíkọ àyíká nǹkan oṣù sílẹ̀ tàbí fún ìjíròrò pẹ̀lú dókítà.
  • Rárá. Ohun èlò ìrònújinlẹ̀ ara ẹni ọ̀fẹ́ ni èyí, kì í ṣe àyẹ̀wò àrùn ti ìṣègùn. Oníṣègùn nìkan ló lè fìdí PMDD múlẹ̀, ní ọ̀pọ̀ ìgbà nípa kíkọ àwọn àmì sílẹ̀ lójoojúmọ́ bí wọ́n ṣe ń ṣẹlẹ̀, fún ó kéré tán àyíká nǹkan oṣù méjì, kì í ṣe nípasẹ̀ ìwé-ìbéèrè kan ṣoṣo. Ohun tí àyẹ̀wò yìí lè ṣe ni fífún ọ ní àwòrán kíákíá ní èdè tó rọrùn lórí agbègbè àmì márùn-ún — ìbẹ̀rẹ̀ tó wúlò bí o bá ń ṣe kàyéfì bóyá àpẹẹrẹ rẹ ṣáájú nǹkan oṣù yẹ fún àyẹ̀wò tó jinlẹ̀ síi pẹ̀lú dókítà.

  • Ọ̀pọ̀ àwọn tí ń ṣe nǹkan oṣù ló máa ń ní àwọn àmì kan ṣáájú nǹkan oṣù, ìyẹn nìkan sì jẹ́ ohun àdáyébá, kì í ṣe PMDD. PMDD ṣàpèjúwe àpẹẹrẹ tó le jù tí ó sì ń wáyé déédéé jù: àwọn àmì ìṣesí àti ti ara tí ó lágbára tó láti nípa lórí ìbáṣepọ̀, iṣẹ́, tàbí ìgbésí ayé ojoojúmọ́ ní kedere, tí ó ń farahàn láìkùnà láti oṣù dé oṣù, tí ó sì ń rọlẹ̀ lẹ́ẹ̀kan síi ní kété tí nǹkan oṣù bá bẹ̀rẹ̀. Bí àpẹẹrẹ náà ṣe tóbi tó àti bí ó ṣe ń wáyé déédéé tó — kì í ṣe wíwà rẹ̀ nìkan — ni ó ń ya PMS sọ́tọ̀ kúrò lára PMDD.

  • Ìsoríkọ́ lẹ́yìn ìbímọ dá lórí àkókò pàtó kan ní ọ̀sẹ̀ àti oṣù tí ó tẹ̀lé ọmọ bíbí. PMDD kò ní í ṣe pẹ̀lú oyún — àpẹẹrẹ oṣooṣù ni tí ó so mọ́ ìpele luteal, tí ó lè kan ẹnikẹ́ni tí ń ṣe nǹkan oṣù, ní gbogbo ọdún. Ìsoríkọ́ tàbí àníyàn gbogbogbòò, ní ìyàtọ̀ síyẹn, kò so mọ́ àkókò àyíká nǹkan oṣù rárá. Àmì ìdánimọ̀ PMDD ni pé àwọn àmì rẹ̀ ń gòkè tí wọ́n sì ń sọ̀kalẹ̀ pẹ̀lú àyíká nǹkan oṣù rẹ — wọ́n ń farahàn ní ọ̀sẹ̀ kan tàbí bẹ́ẹ̀ ṣáájú nǹkan oṣù rẹ, wọ́n sì ń rọlẹ̀ ní kété tí ó bá bẹ̀rẹ̀.

  • Bẹ̀rẹ̀ nípa kíkọ àwọn àmì rẹ sílẹ̀ lójoojúmọ́ lẹ́gbẹ̀ẹ́ àyíká nǹkan oṣù rẹ fún ó kéré tán oṣù méjì. Ìwé-àkọsílẹ̀ yẹn ni ìsọfúnni pàtàkì tí dókítà tàbí dókítà àwọn obìnrin nílò láti fìdí àpẹẹrẹ náà múlẹ̀ àti láti yọ àwọn ìdí mìíràn kúrò. Láti ibẹ̀, ronú lórí bíbá akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ tó kúnjú ìwọ̀n sọ̀rọ̀ nípa àwọn ọ̀nà tí ó bá ipò rẹ mu. Mímú ìwé-àkọsílẹ̀ rẹ àti àkópọ̀ àyẹ̀wò yìí wá sí ìjíròrò àkọ́kọ́ yẹn lè ràn án lọ́wọ́ láti dojú kọ kókó.

  • Àyẹ̀wò Ìṣesí àti Àyẹ̀wò Àníyàn ń wo àwọn àmì ìsoríkọ́ àti àníyàn ní gbogbogbòò, láìka àkókò sí. Àyẹ̀wò yìí dá ní pàtó lórí àpẹẹrẹ oṣooṣù — ìṣesí, ìbínú, àníyàn, àti àwọn àmì ara tí ó pọ̀ jùlọ ní ọ̀sẹ̀ kan tàbí bẹ́ẹ̀ ṣáájú nǹkan oṣù rẹ, tí ó sì ń rọlẹ̀ ní kété tí ó bá bẹ̀rẹ̀. Bí àwọn àmì rẹ kò bá tẹ̀lé ìlù oṣooṣù yẹn, àyẹ̀wò gbogbogbòò ló ṣeé ṣe kí ó bá ọ mu ju èyí lọ.

  • Rárá. Ohun tí ń fa àpẹẹrẹ yìí ni bí ara ṣe ń ṣe kàǹkà-kàǹkà sí àwọn ìyípadà hormone tí ó jẹ́ àdáyébá, kì í ṣe àléébù ìwà tàbí ọ̀ràn agbára-ìfẹ́. A fojú díwọ̀n pé ó ń kan ìpín tó ṣe pàtàkì lára àwọn tí ń ṣe nǹkan oṣù ní àkókò kan nínú ayé wọn. Kíkíyèsí àpẹẹrẹ oṣooṣù tó lágbára jẹ́ ìsọfúnni tó wúlò, àtìlẹ́yìn tó tọ́ sì lè dín bí ó ṣe ń da ayé rẹ rú kù ní kedere.

Gba Àyẹ̀wò Ìṣesí Àyíká Nǹkan Oṣù rẹ nísinsìnyí

Ṣàwárí àbájáde Àyẹ̀wò Ìṣesí Àyíká Nǹkan Oṣù rẹ. Ìbéèrè 25 · ìṣẹ́jú 4.

Ṣe ìdánwò yìí
Àjọ mọ́ ọn

Àwọn ìdánwò tí ó jọra