Gara qabiyyee ijyootti utaali

Sakatta'a Miidhaa Walxaxaa, Of-Xiinxala Gaaffii 24 Tolaan

Miidhaa yeroo dheeraaf ture yookiin irra deddeebi'ame, taatee tokko qofa mitii? Of-xiinxala gaaffii 24 kan deebiiwwan bu'uuraa miidhaa fi dabalataan miira, of-jaallachuu, fi amala hariiroo irratti xiyyeeffate. Meeshaa of-xiinxalaati, malee diagnoosii kilinikaalaa miti.

Gaaffiiwwan 24daqiiqaa 4
Qormaata kana fudhadhaa
Waan bu'uuraa

Sakatta'a Miidhaa Walxaxaa fi Amala Hariiroo maali?

Sakatta'iinsi Miidhaa Walxaxaa fi Amala Hariiroo amala miidhaa yeroo dheeraaf ture yookiin irra deddeebi'ame hordofuu danda'u ilaala, malee taatee tokko qofa miti: gareewwan bu'uuraa sadii kan PTSD wajjin wal fakkaatan, irra deebi'anii muuxachuu, fagaachuu, fi miira sodaa yeroo ammaa itti fufaa, dabalataan dameewwan sadii kanneen rakkina yeroo dheeraa yookiin irra deddeebi'ame booda mul'atan: miira to'achuuf rakkachuu, ofiif ilaalcha gad-aanaa itti fufaa qabaachuu, fi hariiroo jeequmsa qabu. Walumatti, ogeeyyiin kilinikaalaa dameewwan sadii dabalataa kana 'jeequmsa of-gurmeessuu' yookiin DSO jedhanii waamu.

Itti fufaa dubbisaa

PTSD walxaxaan addatti miidhaa yeroo dheeraaf yookiin irra deddeebi'ee ta'e irraa akka dhufu hubatama, miidhaa yookiin dagannaa ijoollummaa, miidhaa maatii keessaa, hidhamuu, daddabarsa namaa, waraana itti fufaaf saaxilamuu, yeroo baay'ee nama isin eeguu qabu harkaatiin. Kun PTSD irraa garaagarummaa isaa isa guddaadha, kan taatee dhiphisaa tokko booda dhufuu danda'u. Sakatta'iinsi kun kan jiraateef qorannoon miidhaa taatee tokkoo dameewwan DSO hin hammatu, namni miidhaa walxaxaa wajjin jiraatu jecha amala guutuu sana ibsu argachuu qaba.

Kun meeshaa of-xiinxalaati, malee diagnoosii kilinikaalaa miti. Yoo bu'aan isaa isinitti dhaga'ame yookiin rakkachaa jiraattan, ogeessa hayyama qabu kan miidhaa walxaxaa keessatti muuxannoo qabu waliin haasa'aa. Yaalli miidhaa sadarkaa irratti hundaa'e, EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), fi Cognitive Processing Therapy (CPT) adeemsa ragaa irratti hundaa'e kanneen dursanidha, amalli kunis dhugumaan yaalamuu danda'a.

Waan argattan

Waan qormaatni kun mul'isu

Hagam si'a yaadannoon, abjuun, yookiin miirri yeroo rakkisaa dheeraa irra deebi'anii jiraachuu osoo hin affeeramin dhufan
Humni meeqaatu namoota, iddoowwan, yookiin miirroota yeroo rakkisaa dheeraa waliin walqabatan irraa fagaachuuf bahu
Haala waliigalaan nageenya qabu keessattillee miira eeggannoo irra jiraachuu yookiin salphaatti na'uu keessa jiraachuu keessan
Miirri keessan hangam tasgabbaa'aa yookiin ulfaataa akka ta'e, fi hangam salphaatti of tasgabbeessuu akka dandeessan
Miira qaanii, gatii dhabuu, yookiin of-cigaasuu itti fufaa kan waan ta'een walqabate qabachuu keessan
Miidhaan yeroo dheeraa yookiin irra deddeebi'ame dandeettii keessan kan amanuu fi namootatti dhihaachuu irratti dhiibbaa hangamii akka qabu
Gabaabduu marii ogeessa hayyama qabu waliin gochuuf gargaaru, yoo barbaaddan
  • Lakki. Kun meeshaa of-xiinxalaati, malee diagnoosii kilinikaalaa miti. Diagnoosiin idilee ogeessa kilinikaalaa hayyama qabuun af-gaaffii kilinikaalaa caaseffame keessatti kennama — sakatta'iinsi weebii gabaabaan kana bakka bu'uu hin danda'u.

  • Sakatta'iinsi Deebii Miidhamaa deebiiwwan walqabatan kan PTSD ta'an kan mudannoo nama dhiphisu kamiyyuu ilaala, kan taate tokko dabalatee. Sakatta'iinsi kun addatti amala PTSD Walxaxaa ilaala, kanneen miidhama yeroo dheeraaf ture ykn irra deddeebiin raawwatame wajjin walqabataniidha, kan akka miidhaa daa'imummaa itti fufaa, miidhaa maatii keessaa, ykn booji'amuu. Mallattoolee bu'uuraa PTSD wajjin wal fakkaatan of keessaa qaba, irra deebiin yaadatamu, irraa fagaachuu, fi of eeggannoo irra jiraachuu, dabalataanis dameewwan sadii kan PTSD qofti hin hammanne: miira to'achuuf rakkachuu, ilaalcha ofii gad aanaa, fi amantaa ykn dhiyeenya namoota biroo wajjin qabaachuuf rakkachuu yeroo dheeraaf turu. Yoo muuxannoon keessan rakkisaan taate tokko qofa ta'e, Sakatta'iinsi Deebii Miidhamaa filannoo gaariidha; yoo irra deddeebiin ykn yeroo dheeraaf ta'e, sakatta'iinsi kun kanaaf kan qophaa'edha.

  • DSO jechuun 'rakkoolee of-gurmeessuu' jechuudha, jecha kilinikaalaa dameewwan sadii kanneen PTSD Walxaxaa PTSD irraa adda baasaniif: miira sirnaan to'achuu dhabuu (miirri saffisaan fi hamma hin to'atamneetti jijjiirramu, ykn guutummaatti cufamuu), ilaalcha ofii gad aanaa (qaanii itti fufaa, gatii dhabuu, ykn miidhamuu dhaabbataa), fi hariiroo jeequmsa qabu (namoota birootti dhiyeenya ykn amantaa qabaachuuf rakkachuu). Qorannoon Cloitre, Brewin, fi garee isaanii gaggeessan akka agarsiisutti, dameewwan sadan kun namoota miidhama yeroo dheeraaf ture ykn irra deddeebiin mudatan keessatti istaatistiikiidhaan walitti qabamu, kanaafuu akka amala addaa tokkootti ilaalamu malee akka rakkoolee adda addaa, wal hin qabanneetti miti.

  • Tarkaanfiiwwan itti aanan hojiirra oolan: (1) UK keessatti, GP keessan irraa ergaa gaafachuu dandeessu, ykn ofii keessaniin NHS Talking Therapies tti of galmeessuu dandeessu, fi addatti waa'ee yaala miidhama irratti xiyyeeffate ykn miidhama walxaxaa gaafadhaa. (2) US keessatti, ogeessa yaalaa hayyama qabu kan miidhama walxaxaa, miidhama hariiroo, ykn yaala miidhama hidhata irratti hundaa'e akka ogummaa addaatti tarreessu barbaadaa. (3) The National Center for PTSD (ptsd.va.gov) odeeffannoo ummataaf banaa, tola ta'e waa'ee yaala miidhama ragaadhaan deeggarame maxxansa, haala waraanaa osoo hin ilaalin.

  • Sababni isaas PTSD Walxaxaan yaadannoo miidhamaa fi amala gad fagoo to'annaa miiraa, gatii ofii, fi hariiroo keessatti waan of keessaa qabuuf, yaalli yeroo baay'ee sadarkaa qaba: yaada miidhamaa kallattiin osoo hin adeemsisiin dura bu'uura nageenyaa fi dandeettii to'annaa miiraa ijaaruu. Caasaa kana keessatti, EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) fi Cognitive Processing Therapy (CPT) adeemsota lama kanneen baay'ee qorataman, ragaadhaan deeggaramaniidha, fi ogeeyyiin yaalaa baay'een ammaan tana addatti miidhama walxaxaa ykn hariiroo keessatti leenji'u.

  • Lakki. Amaloonni kun, yaadannoo nama jeequ, of eeggannoo irra jiraachuu, miiraan liqimfamuu, qaanii, ykn namoota amanuuf rakkachuun, deebiiwwan miidhama yeroo dheeraaf ture ykn irra deddeebiin raawwatameef kennaman kanneen sirriitti galmaa'aniidha, malee hir'ina amalaa ykn mallattoo dadhabbii miti. Isaan madaqfamoota yeroo uumamanitti hiika qaban turan. Gargaarsa sirrii wajjin, dhuguma yaalamuu kan danda'aniidha, fi namoonni baay'een jijjiirama dhugaa, kan turu argu.

Amma Sakatta'a Miidhaa Walxaxaa fi Amala Hariiroo fudhadhaa

Ibsa dhuunfaa Sakatta'a Miidhaa Walxaxaa fi Amala Hariiroo keessanii argadhaa. Gaaffiiwwan 24 · daqiiqaa 4.

Qormaata kana fudhadhaa
Kan walqabatu

Qormaatawwan walqabatan