Àyẹ̀wò Jíjẹun àti Ìwòye Ara Ṣókí, Ìrònú-Ara-Ẹni Ọ̀fẹ́ Oníbéèrè 22
Ìrònú-ara-ẹni nínú ẹ̀ka 5: ìwòye ara, jíjẹun ní ìhámọ́, jíjẹ àjẹjù, ìhùwàsí ìsanpadà, àti ìgbàmọ́ra oúnjẹ. Ìbéèrè 22, àkópọ̀ lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀. Irinṣẹ́ ìrònú-ara-ẹni ni èyí, kì í ṣe àyẹ̀wò àìsàn ti ìṣègùn.
Kí ni Àyẹ̀wò Jíjẹun àti Ìwòye Ara Ṣókí?
Àyẹ̀wò Jíjẹun àti Ìwòye Ara Ṣókí ń wo agbègbè márùn-ún tí, lápapọ̀, ń ṣàpèjúwe bí oúnjẹ àti ìwòye ara ṣe ń farahàn nínú ìgbésí ayé ojoojúmọ́: ìwòye ara (bí o ṣe ń rí ara rẹ àti bí ó ṣe rí lára rẹ), jíjẹun ní ìhámọ́ (àwọn àpẹẹrẹ dídín tàbí ṣíṣàkóso ohun tí o ń jẹ àti iye rẹ̀ ní líle), jíjẹ àjẹjù (àwọn ìgbà tí jíjẹun dà bí ohun tí kò sí ní ìkáwọ́ rẹ), ìhùwàsí ìsanpadà (àwọn ohun tí a ń ṣe lẹ́yìn náà láti 'san' oúnjẹ tí a jẹ 'padà'), àti ìgbàmọ́ra oúnjẹ (bí oúnjẹ, ìwúwo, àti àníyàn nípa ara ṣe ń gba àyè tó nínú ọkàn lójoojúmọ́). Dídáhùn ìbéèrè kúkúrú 22 ń fún ọ ní àwòrán gbogbo márààrún, dípò máàkì àpapọ̀ kan ṣoṣo tí ó ń sọ àwọn ìrírí tí ó yàtọ̀ gidigidi di nọ́ńbà kan.
Ka síiFi hàn kékeré
Àníyàn díẹ̀ nípa ìwúwo, dídín oúnjẹ kù díẹ̀, àti àìtẹ́lọ́rùn díẹ̀ pẹ̀lú ara wọ́pọ̀ gidigidi — pàápàá lábẹ́ ìfúnpá-ọkàn, nígbà àwọn ìyípadà ńlá nínú ayé, tàbí nípa gbígbé nínú àṣà tí ó ń sọ̀rọ̀ nípa ara àti oúnjẹ nígbà gbogbo. Irú àníyàn bẹ́ẹ̀ máa ń wá, ó sì máa ń lọ, kì í sì í gba ìgbésí ayé ojoojúmọ́ lọ. Àpẹẹrẹ tí ó ṣe pàtàkì nínú ìṣègùn yàtọ̀: ó máa ń pẹ́ fún ọ̀sẹ̀ tàbí oṣù, ó ń fa ìdààmú gidi, ó sì ń bẹ̀rẹ̀ sí í dí jíjẹun déédéé, ìbáṣepọ̀ àwùjọ, iṣẹ́ tàbí ilé-ìwé, tàbí ìlera ara lọ́wọ́. A kọ́ àyẹ̀wò ṣókí yìí láti ràn ọ́ lọ́wọ́ láti kíyèsí ibi tí o wà lórí ìlà náà, kì í ṣe láti pín ọ sí 'dáadáa' tàbí 'aláìsàn.'
Irinṣẹ́ yìí kì í ṣe àyẹ̀wò àìsàn, kò sì lè rọ́pò àyẹ̀wò láti ọ̀dọ̀ dókítà tàbí olùtọ́jú-ọkàn tí ó jẹ́ akọ́ṣẹ́mọṣẹ́ nínú àìsàn jíjẹun — oníṣègùn nìkan ló lè ṣàyẹ̀wò fún àwọn àìsàn bí anorexia nervosa, bulimia nervosa, tàbí àìsàn jíjẹ àjẹjù (binge eating disorder). Tí èsì rẹ bá tọ́ka sí àpẹẹrẹ tí ó yẹ ká fiyè sí, Ìtọ́jú Ìrònú àti Ìhùwàsí Onílọsíwájú (CBT-E) jẹ́ ọ̀kan nínú àwọn ìtọ́jú tí ẹ̀rí pọ̀ jù lórí rẹ̀, àwọn àjọ bí NEDA (National Eating Disorders Association, US) àti Beat (beateatingdisorders.org.uk, UK) sì ń pèsè ìsọfúnni, irinṣẹ́ àyẹ̀wò, àti ọ̀nà sí ìrànlọ́wọ́ tí ó jìnnà ju ohun tí ìwé ìbéèrè orí ayélujára èyíkéyìí lè pèsè lọ.