Yeqela kokuqukethwe okuyinhloko

Ungakhuluma Kanjani Ngokuzihlola Kwakho Enhlolokhonweni

Peter Kolomiets|Okthoba 8, 2026|5 iminiti yokufunda

Ngokushesha noma kamuva umhloli uyabuza: “Ungazilinganisa kanjani ekusebenzeni eqenjini?” noma umbuzo ongacacile kakhulu othi “Unjani emsebenzini?” Uma usanda kugcwalisa iphrofayela yokuzilinganisa, njengaleyo oyithola ku-Isivivinyo Sobuchule, ubambe okuthile okuwusizo kulezo zikhathi. Kuwusizo njengamanothi okukhumbuza wena, hhayi njengombhalo ongawucaphuna. Nansi indlela yokukuguqula kube yizimpendulo ezizwakala zingezakho futhi ezimelana nombuzo olandelayo.

Lokho umhloli angakusebenzisa nalokho angeke akusebenzise

Umuntu ohlezi ngaphesheya kwetafula akakaze ayibone imiphumela yakho, akazi ukuthi izitatimende zazibhalwe kanjani, futhi akanayo indlela yokwahlulela iphesenti elivela esivivinyweni angasikhethanga. Uma uqala ngokuthi “iphrofayela yami ithi ekuhleleni ngithole elithi Kuqinile, kunephesenti eceleni kwalo”, umnike inombolo angakwazi ukuyihlola futhi akukho angakubona ngeso lengqondo. Kungazwakala futhi sengathi uvumela iwebhusayithi ikuchaze.

Lokho umhloli akulalele ngempela kulula kakhulu. Uyazi yini ukuthi uvame ukusebenza kanjani? Ungakhomba isikhathi esikukhombisayo lokho? Futhi lapho ubuthakathaka khona, kukhona yini okwenzayo ngakho? Ukuzilinganisa kukunika impendulo yokuqala yombuzo ngamunye. Kusamele wena unikeze isikhathi esithile nesenzo.

Kuyasiza futhi ukukhumbula ukuthi isivivinyo siyini. I-JobCannon isakhele ukuqopha ukuthi uthi wenza kaningi kangakanani izinto ngezindlela eziyisithupha: ukuxhumana, ukuxazulula izinkinga, ubuholi nokuthatha isinyathelo, ukuhlela nokuhleleka, ukuzivumelanisa nezimo kanye nokusebenza ngokubambisana. Asisona isivivinyo samandla okwenza, asilona ithuluzi eliqinisekisiwe, futhi asibikezeli impumelelo emsebenzini. Lowo mkhawulo yiwona kanye owenza ungakwazi ukuthi “isivivinyo siyakufakazela”. Ungathi “lokho kuyahambisana nendlela engizichaza ngayo, futhi nasi isibonelo”.

Izinga, isibonelo, isikhala: impendulo ngezinyathelo ezintathu

Noma ngabe umbuzo uthini, isakhiwo esisebenzayo sifushane futhi siyafana njalo.

  1. Sho izinga ngamazwi akho. “Ngingathi ukuhlela yinto engiqine kuyo”, “ukuxhumana yinto engisayithuthukisa”, “ukuhola iqembu kusesigabeni sokuqala kimina”. Yeqa iphesenti.
  2. Nikeza isibonelo esisodwa esiqondile. ULwesibili lwangempela, ukudluliselwa komsebenzi kwangempela, umnqamulajuqu wangempela ongahlangabezwanga. Isikhathi esisodwa esilandiswa ngemisho emithathu noma emine singcono kunezinto ezinhlanu ozishoyo nje ngawe.
  3. Sho lokho okwenzayo mayelana nesikhala. Lonke uhlobo lobuchule lunesinyathelo esilandelayo, ngisho nalolo oqine kakhulu kulo. Kolubuthakathaka, sho umkhuba omncane osuvele uwusebenzisa noma isinyathelo sokuqala osuvele usithathile.

Bese uyama. Umbuzo olandelayo uzovela kulokho okushilo ekugcineni, ngakho phetha ngomusho ongajabula kakhulu uma ubuzwa ngawo.

Amazinga amathathu, ashiwo ngokuzwakalayo

Le yimisho ekhulunywayo, hhayi imibhalo yokubamba ngekhanda. Faka imininingwane yakho, futhi ukhethe uhlobo lobuchule isikhundla esilusebenzisa ngempela.

Lokhu kuzwakala njengomuntu ochaza umkhuba, enobufakazi futhi esho isikhala noma kunjalo.

“Ngingathi ukuhlela yinto engiqine kuyo. Lapho usuku lwethu lokukhipha umkhiqizo lusondezwa, ngakha kabusha uhlu lwemisebenzi ngaleyo ntambama, ngatshela abantu ababili umsebenzi wabo owawushintshile, futhi ngaveza isinyathelo esisodwa engangicabanga ukuthi sizophuza. Saphuza kancane ngempela, kodwa ngoba sasivezwe kusenesikhathi sakwazi noma kunjalo ukuqeda ngalolo suku. Engikusebenzelayo manje wukushiya isikhala seziphazamiso, ngakho manje ngigcina isikhathi esisodwa singenalutho ngaphambi kwanoma yiluphi usuku oluthenjwa ngomunye umuntu.”

Lapha ukwethembeka yikho okwenza umsebenzi. Sho ingxenye eqinile nengxenye engaqinile.

“Ukuxhumana yinto engisayithuthukisa. Ngicacile uma ngibhala, kodwa emihlanganweni ngilinda isikhathi eside kakhulu ngaphambi kokusho lapho ngingavumelani khona. Ngenyanga edlule ngagodla ukuphikisa kwami mayelana nokukhethwa komhlinzeki ngase ngikuveza ngosuku olulandelayo, okwakungewona usizo kangako kuwo wonke umuntu. Manje ngibhala phansi okungikhathaza kakhulu ngaphambi komhlangano bese ngikusho kusenesikhathi.”

Ungaxolisi futhi ungakuhlobisi. Sho ukuthi izinto zimi kanjani, khombisa isinyathelo sokuqala, bese usho ukuthi yini elandelayo.

“Ukuhola iqembu kusesigabeni sokuqala kimina. Angikaze ngibe nesikhundla esisemthethweni sokuhola, ngakho leyo mikhuba isencane. Engikwenzile wukuthatha umthwalo wengxenye encane: ngahlela usuku lweqembu lethu lokuphuma ehhovisi, ngabela imisebenzi futhi ngalandelela leyo eyayiphuza. Ngingathanda isikhundla lapho ngingenza khona okwengeziwe kwalokho nginomuntu onolwazi eduze.”

Okungafanele ukwenze

  • Ungawasho amaphuzu. Iphesenti elivela ekuzilinganiseni ku-inthanethi alisho lutho kumuntu ongakaze azibone izitatimende.
  • Ungasho ukuthi isivivinyo sifakazela noma yini. Siqopha indlela owazichaza ngayo ngosuku owasenza ngalo. Yithi “Ngazilinganisa phezulu kulokhu, futhi nasi isizathu sokuthi ngivume”.
  • Ungaguquli yonke impendulo ibe yiphuzu eliqinile. Isivivinyo sakhiwe ngendlela yokuthi ukukhetha inketho ephezulu kuyo yonke into kunganikezi amaphuzu aphelele, futhi izimpendulo zakho zenhlolokhono kufanele zibe nzima ngendlela efanayo ukuzenza mbumbulu. “Ngiqinile kukho konke” yisimangalo esisodwa okungekho muntu osikholwayo.
  • Ungaqambi ubuthakathaka ukuze ubukeke uthobekile. “Ngisebenza kakhulu ngokweqile” kuwukuziqhayisa okufihliwe. Umhlahlandlela ohambisana nalo, izimpendulo zamaphuzu aqinile nobuthakathaka ezisuselwa kwiphrofayela yakho yobuchule, ukhombisa ukuthi ubuthakathaka bangempela bubukeka kanjani.
  • Ungadabuli kuzo zonke eziyisithupha. Khetha uhlobo lobuchule olulodwa noma ezimbili isikhundla esincike kuzo. Ezinye zingalinda kuze kube kubuzwa ngazo.

Lungiselela ngephrofayela yakho kusihlwa ngaphambi kwenhlolokhono

Umkhuba omfushane uguqula iphrofayela ibe yinto ongayisebenzisa. Thatha izinhlobo ezimbili zobuchule isikhangiso somsebenzi esincike kuzo kakhulu. Kolunye nolunye, bhala phansi isikhathi esisodwa sangempela lapho wenza ngokuvumelana nalo, nesikhathi esisodwa lapho ungenzanga khona. Sho ngasinye ngokuzwakalayo kanye.

Uma isikhathi esinjalo singafiki engqondweni, nalokho kuwulwazi. Ukuzilinganisa kwakho kungase kube ngaphambili kobufakazi bakho, okuyiphethini ejwayelekile futhi okuyindaba yesihloko esithi umthelela weDunning-Kruger ekuzihloleni. Linganisa lolo hlobo lobuchule ngokuqaphela kakhulu enhlolokhonweni, wakhe izibonelo ezishodayo ngohlelo lwezinsuku ezingu-30 lohlobo olulodwa lobuchule uma unesikhathi, futhi ubheke isihloko esithi kunembe kangakanani ngempela ukuzihlola emsebenzini.

Izinhlolokhono ezicela izibonelo zesikhathi esedlule zinesakhiwo sazo; isihloko esithi indlela izinhlolokhono ezisekelwe ebuchuleni ezisebenza ngayo sisichaza kabanzi. Futhi uma umhloli ebuza ukuthi yini ongayenza ngempela, okusho amathuluzi, izindlela nolwazi lwezobuchwepheshe, lolo wuhlangothi lwamakhono. Uhlolo Lwamakhono lubala amakhono, kanti Isivivinyo Sobuchule sichaza indlela osebenza ngayo. Yiza nezinhlobo zombili zezimpendulo.

Qala uhambo lwakho lokuzazi

Thola amandla akho nomsebenzi okufanele wena ngezivivinyo zobuntu ezisetheniswe. Akudingeki ukubhalisa.

Bona Izivivinyo